Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72

Containing 33 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 1

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवः शोककर्शितः

नोपधारयते व्यक्तं यदुक्तं तेन रक्षसा

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 2

ततो धैर्यमवष्टभ्य रामः परपुरंजयः

विभीषणमुपासीनमुवाच कपिसंनिधौ

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 3

नैरृताधिपते वाक्यं यदुक्तं ते विभीषण

भूयस्तच्छ्रोतुमिच्छामि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 4

राघवस्य वचः श्रुत्वा वाक्यं वाक्यविशारदः

यत्तत्पुनरिदं वाक्यं बभाषे स विभीषणः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 5

यथाज्ञप्तं महाबाहो त्वया गुल्मनिवेशनम्

तत्तथानुष्ठितं वीर त्वद्वाक्यसमनन्तरम्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 6

तान्यनीकानि सर्वाणि विभक्तानि समन्ततः

विन्यस्ता यूथपाश्चैव यथान्यायं विभागशः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 7

भूयस्तु मम विजाप्यं तच्छृणुष्व महायशः

त्वय्यकारणसंतप्ते संतप्तहृदया वयम्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 8

त्यज राजन्निमं शोकं मिथ्या संतापमागतम्

तदियं त्यज्यतां चिन्ता शत्रुहर्षविवर्धनी

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 9

उद्यमः क्रियतां वीर हर्षः समुपसेव्यताम्

प्राप्तव्या यदि ते सीता हन्तव्यश्च निशाचराः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 10

रघुनन्दन वक्ष्यामि श्रूयतां मे हितं वचः

साध्वयं यातु सौमित्रिर्बलेन महता वृतः

निकुम्भिलायां संप्राप्य हन्तुं रावणिमाहवे

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 11

धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैराशीविषविषोपमैः

शरैर्हन्तुं महेष्वासो रावणिं समितिंजयः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 12

तेन वीरेण तपसा वरदानात्स्वयम्भुतः

अस्त्रं ब्रह्मशिरः प्राप्तं कामगाश्च तुरंगमाः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 13

निकुम्भिलामसंप्राप्तमहुताग्निं च यो रिपुः

त्वामाततायिनं हन्यादिन्द्रशत्रो स ते वधः

इत्येवं विहितो राजन्वधस्तस्यैव धीमतः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 14

वधायेन्द्रजितो राम तं दिशस्व महाबलम्

हते तस्मिन्हतं विद्धि रावणं ससुहृज्जनम्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 15

विभीषणवचः श्रुत्व रामो वाक्यमथाब्रवीत्

जानामि तस्य रौद्रस्य मायां सत्यपराक्रम

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 16

स हि ब्रह्मास्त्रवित्प्राज्ञो महामायो महाबलः

करोत्यसंज्ञान्संग्रामे देवान्सवरुणानपि

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 17

तस्यान्तरिक्षे चरतो रथस्थस्य महायशः

न गतिर्ज्ञायते वीरसूर्यस्येवाभ्रसंप्लवे

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 18

राघवस्तु रिपोर्ज्ञात्वा मायावीर्यं दुरात्मनः

लक्ष्मणं कीर्तिसंपन्नमिदं वचनमब्रवीत्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 19

यद्वानरेन्द्रस्य बलं तेन सर्वेण संवृतः

हनूमत्प्रमुखैश्चैव यूथपैः सहलक्ष्मण

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 20

जाम्बवेनर्क्षपतिना सह सैन्येन संवृतः

जहि तं राक्षससुतं मायाबलविशारदम्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 21

अयं त्वां सचिवैः सार्धं महात्मा रजनीचरः

अभिज्ञस्तस्य देशस्य पृष्ठतोऽनुगमिष्यति

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 22

राघवस्य वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः सविभीषणः

जग्राह कार्मुकं श्रेष्ठमन्यद्भीमपराक्रमः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 23

संनद्धः कवची खड्गी स शरी हेमचापधृक्

रामपादावुपस्पृश्य हृष्टः सौमित्रिरब्रवीत्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 24

अद्य मत्कार्मुकोन्मुखाः शरा निर्भिद्य रावणिम्

लङ्कामभिपतिष्यन्ति हंसाः पुष्करिणीमिव

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 25

अद्यैव तस्य रौद्रस्य शरीरं मामकाः शराः

विधमिष्यन्ति हत्वा तं महाचापगुणच्युताः

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 26

स एवमुक्त्वा द्युतिमान्वचनं भ्रातुरग्रतः

स रावणिवधाकाङ्क्षी लक्ष्मणस्त्वरितो ययौ

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 27

सोऽभिवाद्य गुरोः पादौ कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्

निकुम्भिलामभिययौ चैत्यं रावणिपालितम्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 28

विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान्

कृतस्वस्त्ययनो भ्रात्रा लक्ष्मणस्त्वरितो ययौ

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 29

वानराणां सहस्रैस्तु हनूमान्बहुभिर्वृतः

विभीषणः सहामात्यस्तदा लक्ष्मणमन्वगात्

Valmiki Ramayana

Yuddhakanda, Sarga 72, Verse 30

महता हरिसैन्येन सवेगमभिसंवृतः

ऋक्षराजबलं चैव ददर्श पथि विष्ठितम्