Yuddhakanda, Sarga 10

सुनिविष्टं हितं वाक्यमुक्तवन्तं विभीषणम्

अब्रवीत्परुषं वाक्यं रावणः कालचोदितः

वसेत्सह सपत्नेन क्रुद्धेनाशीविषेण वा

न तु मित्रप्रवादेन संवसेच्छत्रुसेविना

जानामि शीलं ज्ञातीनां सर्वलोकेषु राक्षस

हृष्यन्ति व्यसनेष्वेते ज्ञातीनां ज्ञातयः सदा

प्रधानं साधकं वैद्यं धर्मशीलं च राक्षस

ज्ञातयो ह्यवमन्यन्ते शूरं परिभवन्ति च

नित्यमन्योन्यसंहृष्टा व्यसनेष्वाततायिनः

प्रच्छन्नहृदया घोरा ज्ञातयस्तु भयावहाः

श्रूयन्ते हस्तिभिर्गीताः श्लोकाः पद्मवने क्वचित्

पाशहस्तान्नरान्दृष्ट्वा शृणु तान्गदतो मम

नाग्निर्नान्यानि शस्त्राणि न नः पाशा भयावहाः

घोराः स्वार्थप्रयुक्तास्तु ज्ञातयो नो भयावहाः

उपायमेते वक्ष्यन्ति ग्रहणे नात्र संशयः

कृत्स्नाद्भयाज्ज्ञातिभयं सुकष्टं विदितं च नः

विद्यते गोषु संपन्नं विद्यते ब्राह्मणे दमः

विद्यते स्त्रीषु चापल्यं विद्यते ज्ञातितो भयम्

ततो नेष्टमिदं सौम्य यदहं लोकसत्कृतः

ऐश्वर्यमभिजातश्च रिपूणां मूर्ध्नि च स्थितः

अन्यस्त्वेवंविधं ब्रूयाद्वाक्यमेतन्निशाचर

अस्मिन्मुहूर्ते न भवेत्त्वां तु धिक्कुलपांसनम्

इत्युक्तः परुषं वाक्यं न्यायवादी विभीषणः

उत्पपात गदापाणिश्चतुर्भिः सह राक्षसैः

अब्रवीच्च तदा वाक्यं जातक्रोधो विभीषणः

अन्तरिक्षगतः श्रीमान्भ्रातरं राक्षसाधिपम्

स त्वं भ्रातासि मे राजन्ब्रूहि मां यद्यदिच्छसि

इदं तु परुषं वाक्यं न क्षमाम्यनृतं तव

सुनीतं हितकामेन वाक्यमुक्तं दशानन

न गृह्णन्त्यकृतात्मानः कालस्य वशमागताः

सुलभाः पुरुषा राजन्सततं प्रियवादिनः

अप्रियस्य तु पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः

बद्धं कालस्य पाशेन सर्वभूतापहारिणा

न नश्यन्तमुपेक्षेयं प्रदीप्तं शरणं यथा

दीप्तपावकसंकाशैः शितैः काञ्चनभूषणैः

न त्वामिच्छाम्यहं द्रष्टुं रामेण निहतं शरैः

शूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्राश्च रणाजिरे

कालाभिपन्ना सीदन्ति यथा वालुकसेतवः

आत्मानं सर्वथा रक्ष पुरीं चेमां सराक्षसाम्

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सुखी भव मया विना

निवार्यमाणस्य मया हितैषिणा; न रोचते ते वचनं निशाचर

परीतकाला हि गतायुषो नरा; हितं न गृह्णन्ति सुहृद्भिरीरितम्