Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61

Containing 27 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 1

ततो मूर्ध्ना निपतितं वानरं वानरर्षभः

दृष्ट्वैवोद्विग्नहृदयो वाक्यमेतदुवाच ह

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 2

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ कस्मात्त्वं पादयोः पतितो मम

अभयं ते भवेद्वीर सत्यमेवाभिधीयताम्

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 3

स तु विश्वासितस्तेन सुग्रीवेण महात्मना

उत्थाय च महाप्राज्ञो वाक्यं दधिमुखोऽब्रवीत्

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 4

नैवर्क्षरजसा राजन्न त्वया नापि वालिना

वनं निसृष्टपूर्वं हि भक्षितं तत्तु वानरैः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 5

एभिः प्रधर्षिताश्चैव वारिता वनरक्षिभिः

मधून्यचिन्तयित्वेमान्भक्षयन्ति पिबन्ति च

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 6

शिष्टमत्रापविध्यन्ति भक्षयन्ति तथापरे

निवार्यमाणास्ते सर्वे भ्रुवौ वै दर्शयन्ति हि

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 7

इमे हि संरब्धतरास्तथा तैः संप्रधर्षिताः

वारयन्तो वनात्तस्मात्क्रुद्धैर्वानरपुंगवैः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 8

ततस्तैर्बहुभिर्वीरैर्वानरैर्वानरर्षभाः

संरक्तनयनैः क्रोधाद्धरयः संप्रचालिताः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 9

पाणिभिर्निहताः केचित्केचिज्जानुभिराहताः

प्रकृष्टाश्च यथाकामं देवमार्गं च दर्शिताः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 10

एवमेते हताः शूरास्त्वयि तिष्ठति भर्तरि

कृत्स्नं मधुवनं चैव प्रकामं तैः प्रभक्ष्यते

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 11

एवं विज्ञाप्यमानं तु सुग्रीवं वानरर्षभम्

अपृच्छत्तं महाप्राज्ञो लक्ष्मणः परवीरहा

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 12

किमयं वानरो राजन्वनपः प्रत्युपस्थितः

कं चार्थमभिनिर्दिश्य दुःखितो वाक्यमब्रवीत्

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 13

एवमुक्तस्तु सुग्रीवो लक्ष्मणेन महात्मना

लक्ष्मणं प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 14

आर्य लक्ष्मण संप्राह वीरो दधिमुखः कपिः

अङ्गदप्रमुखैर्वीरैर्भक्षितं मधुवानरैः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 15

नैषामकृतकृत्यानामीदृशः स्यादुपक्रमः

वनं यथाभिपन्नं तैः साधितं कर्म वानरैः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 16

दृष्टा देवी न संदेहो न चान्येन हनूमता

न ह्यन्यः साधने हेतुः कर्मणोऽस्य हनूमतः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 17

कार्यसिद्धिर्हनुमति मतिश्च हरिपुंगव

व्यवसायश्च वीर्यं च श्रुतं चापि प्रतिष्ठितम्

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 18

जाम्बवान्यत्र नेता स्यादङ्गदस्य बलेश्वरः

हनूमांश्चाप्यधिष्ठाता न तस्य गतिरन्यथा

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 19

अङ्गदप्रमुखैर्वीरैर्हतं मधुवनं किल

विचिन्त्य दक्षिणामाशामागतैर्हरिपुंगवैः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 20

आगतैश्च प्रविष्टं तद्यथा मधुवनं हि तैः

धर्षितं च वनं कृत्स्नमुपयुक्तं च वानरैः

वारिताः सहिताः पालास्तथा जानुभिराहताः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 21

एतदर्थमयं प्राप्तो वक्तुं मधुरवागिह

नाम्ना दधिमुखो नाम हरिः प्रख्यातविक्रमः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 22

दृष्टा सीता महाबाहो सौमित्रे पश्य तत्त्वतः

अभिगम्य यथा सर्वे पिबन्ति मधु वानराः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 23

न चाप्यदृष्ट्वा वैदेहीं विश्रुताः पुरुषर्षभ

वनं दात्त वरं दिव्यं धर्षयेयुर्वनौकसः

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 24

ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा लक्ष्मणः सहराघवः

श्रुत्वा कर्णसुखां वाणीं सुग्रीववदनाच्च्युताम्

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 25

प्राहृष्यत भृशं रामो लक्ष्मणश्च महायशाः

श्रुत्वा दधिमुखस्येदं सुग्रीवस्तु प्रहृष्य च

वनपालं पुनर्वाक्यं सुग्रीवः प्रत्यभाषत

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 26

प्रीतोऽस्मि सौम्य यद्भुक्तं वनं तैः कृतकर्मभिः

मर्षितं मर्षणीयं च चेष्टितं कृतकर्मणाम्

Valmiki Ramayana

Sundarakanda, Sarga 61, Verse 27

इच्छामि शीघ्रं हनुमत्प्रधाना;न्शाखामृगांस्तान्मृगराजदर्पान्

द्रष्टुं कृतार्थान्सह राघवाभ्यां; श्रोतुं च सीताधिगमे प्रयत्नम्