Kishkindhakanda, Sarga 18

इत्युक्तः प्रश्रितं वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम्

परुषं वालिना रामो निहतेन विचेतसा

तं निष्प्रभमिवादित्यं मुक्ततोयमिवाम्बुदम्

उक्तवाक्यं हरिश्रेष्ठमुपशान्तमिवानलम्

धर्मार्थगुणसंपन्नं हरीश्वरमनुत्तमम्

अधिक्षिप्तस्तदा रामः पश्चाद्वालिनमब्रवीत्

धर्ममर्थं च कामं च समयं चापि लौकिकम्

अविज्ञाय कथं बाल्यान्मामिहाद्य विगर्हसे

अपृष्ट्वा बुद्धिसंपन्नान्वृद्धानाचार्यसंमतान्

सौम्य वानरचापल्यात्त्वं मां वक्तुमिहेच्छसि

इक्ष्वाकूणामियं भूमिः सशैलवनकानना

मृगपक्षिमनुष्याणां निग्रहानुग्रहावपि

तां पालयति धर्मात्मा भरतः सत्यवागृजुः

धर्मकामार्थतत्त्वज्ञो निग्रहानुग्रहे रतः

नयश्च विनयश्चोभौ यस्मिन्सत्यं च सुस्थितम्

विक्रमश्च यथा दृष्टः स राजा देशकालवित्

तस्य धर्मकृतादेशा वयमन्ये च पार्थिवः

चरामो वसुधां कृत्स्नां धर्मसंतानमिच्छवः

तस्मिन्नृपतिशार्दूल भरते धर्मवत्सले

पालयत्यखिलां भूमिं कश्चरेद्धर्मनिग्रहम्

ते वयं मार्गविभ्रष्टं स्वधर्मे परमे स्थिताः

भरताज्ञां पुरस्कृत्य निगृह्णीमो यथाविधि

त्वं तु संक्लिष्टधर्मा च कर्मणा च विगर्हितः

कामतन्त्रप्रधानश्च न स्थितो राजवर्त्मनि

ज्येष्ठो भ्राता पिता चैव यश्च विद्यां प्रयच्छति

त्रयस्ते पितरो ज्ञेया धर्मे च पथि वर्तिनः

यवीयानात्मनः पुत्रः शिष्यश्चापि गुणोदितः

पुत्रवत्ते त्रयश्चिन्त्या धर्मश्चेदत्र कारणम्

सूक्ष्मः परमदुर्ज्ञेयः सतां धर्मः प्लवंगम

हृदिस्थः सर्वभूतानामात्मा वेद शुभाशुभम्

चपलश्चपलैः सार्धं वानरैरकृतात्मभिः

जात्यन्ध इव जात्यन्धैर्मन्त्रयन्द्रक्ष्यसे नु किम्

अहं तु व्यक्ततामस्य वचनस्य ब्रवीमि ते

न हि मां केवलं रोषात्त्वं विगर्हितुमर्हसि

तदेतत्कारणं पश्य यदर्थं त्वं मया हतः

भ्रातुर्वर्तसि भार्यायां त्यक्त्वा धर्मं सनातनम्

अस्य त्वं धरमाणस्य सुग्रीवस्य महात्मनः

रुमायां वर्तसे कामात्स्नुषायां पापकर्मकृत्

तद्व्यतीतस्य ते धर्मात्कामवृत्तस्य वानर

भ्रातृभार्याभिमर्शेऽस्मिन्दण्डोऽयं प्रतिपादितः

न हि धर्मविरुद्धस्य लोकवृत्तादपेयुषः

दण्डादन्यत्र पश्यामि निग्रहं हरियूथप

औरसीं भगिनीं वापि भार्यां वाप्यनुजस्य यः

प्रचरेत नरः कामात्तस्य दण्डो वधः स्मृतः

भरतस्तु महीपालो वयं त्वादेशवर्तिनः

त्वं च धर्मादतिक्रान्तः कथं शक्यमुपेक्षितुम्

गुरुधर्मव्यतिक्रान्तं प्राज्ञो धर्मेण पालयन्

भरतः कामवृत्तानां निग्रहे पर्यवस्थितः

वयं तु भरतादेशं विधिं कृत्वा हरीश्वर

त्वद्विधान्भिन्नमर्यादान्नियन्तुं पर्यवस्थिताः

सुग्रीवेण च मे सख्यं लक्ष्मणेन यथा तथा

दारराज्यनिमित्तं च निःश्रेयसि रतः स मे

प्रतिज्ञा च मया दत्ता तदा वानरसंनिधौ

प्रतिज्ञा च कथं शक्या मद्विधेनानवेक्षितुम्

तदेभिः कारणैः सर्वैर्महद्भिर्धर्मसंहितैः

शासनं तव यद्युक्तं तद्भवाननुमन्यताम्

सर्वथा धर्म इत्येव द्रष्टव्यस्तव निग्रहः

वयस्यस्योपकर्तव्यं धर्ममेवानुपश्यता

राजभिर्धृतदण्डास्तु कृत्वा पापानि मानवाः

निर्मलाः स्वर्गमायान्ति सन्तः सुकृतिनो यथा