Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45

Containing 24 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 1

तं जाग्रतमदम्भेन भ्रातुरर्थाय लक्ष्मणम्

गुहः संतापसंतप्तो राघवं वाक्यमब्रवीत्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 2

इयं तात सुखा शय्या त्वदर्थमुपकल्पिता

प्रत्याश्वसिहि साध्वस्यां राजपुत्र यथासुखम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 3

उचितोऽयं जनः सर्वः क्लेशानां त्वं सुखोचितः

गुप्त्यर्थं जागरिष्यामः काकुत्स्थस्य वयं निशाम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 4

न हि रामात्प्रियतरो ममास्ति भुवि कश्चन

ब्रवीम्येतदहं सत्यं सत्येनैव च ते शपे

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 5

अस्य प्रसादादाशंसे लोकेऽस्मिन्सुमहद्यशः

धर्मावाप्तिं च विपुलामर्थावाप्तिं च केवलाम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 6

सोऽहं प्रियसखं रामं शयानं सह सीतया

रक्षिष्यामि धनुष्पाणिः सर्वतो ज्ञातिभिः सह

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 7

न हि मेऽविदितं किंचिद्वनेऽस्मिंश्चरतः सदा

चतुरङ्गं ह्यपि बलं सुमहत्प्रसहेमहि

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 8

लक्ष्मणस्तं तदोवाच रक्ष्यमाणास्त्वयानघ

नात्र भीता वयं सर्वे धर्ममेवानुपश्यता

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 9

कथं दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया

शक्या निद्रा मया लब्धुं जीवितं वा सुखानि वा

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 10

यो न देवासुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुं युधि

तं पश्य सुखसंविष्टं तृणेषु सह सीतया

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 11

यो मन्त्र तपसा लब्धो विविधैश्च परिश्रमैः

एको दशरथस्यैष पुत्रः सदृशलक्षणः

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 12

अस्मिन्प्रव्रजितो राजा न चिरं वर्तयिष्यति

विधवा मेदिनी नूनं क्षिप्रमेव भविष्यति

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 13

विनद्य सुमहानादं श्रमेणोपरताः स्त्रियः

निर्घोषोपरतं तात मन्ये राजनिवेशनम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 14

कौसल्या चैव राजा च तथैव जननी मम

नाशंसे यदि जीवन्ति सर्वे ते शर्वरीमिमाम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 15

जीवेदपि हि मे माता शत्रुघ्नस्यान्ववेक्षया

तद्दुःखं यत्तु कौसल्या वीरसूर्विनशिष्यति

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 16

अनुरक्तजनाकीर्णा सुखालोकप्रियावहा

राजव्यसनसंसृष्टा सा पुरी विनशिष्यति

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 17

अतिक्रान्तमतिक्रान्तमनवाप्य मनोरथम्

राज्ये राममनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 18

सिद्धार्थाः पितरं वृत्तं तस्मिन्काले ह्युपस्थिते

प्रेतकार्येषु सर्वेषु संस्करिष्यन्ति भूमिपम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 19

रम्यचत्वरसंस्थानां सुविभक्तमहापथाम्

हर्म्यप्रासादसंपन्नां गणिकावरशोभिताम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 20

रथाश्वगजसंबाधां तूर्यनादविनादिताम्

सर्वकल्याणसंपूर्णां हृष्टपुष्टजनाकुलाम्

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 21

आरामोद्यानसंपन्नां समाजोत्सवशालिनीम्

सुखिता विचरिष्यन्ति राजधानीं पितुर्मम

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 22

अपि सत्यप्रतिज्ञेन सार्धं कुशलिना वयम्

निवृत्ते वनवासेऽस्मिन्नयोध्यां प्रविशेमहि

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 23

परिदेवयमानस्य दुःखार्तस्य महात्मनः

तिष्ठतो राजपुत्रस्य शर्वरी सात्यवर्तत

Valmiki Ramayana

Ayodhyakanda, Sarga 45, Verse 24

तथा हि सत्यं ब्रुवति प्रजाहिते; नरेन्द्रपुत्रे गुरुसौहृदाद्गुहः

मुमोच बाष्पं व्यसनाभिपीडितो; ज्वरातुरो नाग इव व्यथातुरः