Ayodhyakanda, Sarga 5

संदिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने

पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत्

गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन

श्रीयशोराज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रतम्

तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः

स्वयं वसिष्ठो भगवान्ययौ रामनिवेशनम्

स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्

तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः

तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससंभ्रमः

मानयिष्यन्स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात्

अभ्येत्य त्वरमाणश्च रथाभ्याशं मनीषिणः

ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात्स्वयम्

स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा संभाष्याभिप्रसाद्य च

प्रियार्हं हर्षयन्राममित्युवाच पुरोहितः

प्रसन्नस्ते पिता राम यौवराज्यमवाप्स्यसि

उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया

प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः

पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा

इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतम्

मन्त्रवत्कारयामास वैदेह्या सहितं मुनिः

ततो यथावद्रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः

अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात्

सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि ताननुज्ञाप्य सर्वशः

सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः

हृष्टनारी नरयुतं रामवेश्म तदा बभौ

यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः

स राजभवनप्रख्यात्तस्माद्रामनिवेशनात्

निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम्

वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः

बभूवुरभिसंबाधाः कुतूहलजनैर्वृताः

जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवतस्तदा

बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निस्वनः

सिक्तसंमृष्टरथ्या हि तदहर्वनमालिनी

आसीदयोध्या नगरी समुच्छ्रितगृहध्वजा

तदा ह्ययोध्या निलयः सस्त्रीबालाबलो जनः

रामाभिषेकमाकाङ्क्षन्नाकाङ्क्षन्नुदयं रवेः

प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्

उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्या महोत्सवम्

एवं तं जनसंबाधं राजमार्गं पुरोहितः

व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राज कुलं ययौ

सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासदमधिरुह्य सः

समियाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः

तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः

पप्रच्छ स च तस्मै तत्कृतमित्यभ्यवेदयत्

गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्

विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव

तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं; महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्

व्यदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः; शशीव तारागणसंकुलं नभः