Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad

Containing 466 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 1

तेजोबिन्दूपनिषत्

यत्र चिन्मात्रकलना यात्यपह्नवमञ्जसा ।

तच्चिन्मात्रमखण्डैकरसं ब्रह्म भवाम्यहम् ॥

ॐ सह नाववतु ॥

सह नौ भुनक्तु ॥

सह वीर्यं करवावहै ॥

तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

ॐ तेजोबिन्दुः परं ध्यानं विश्वात्महृदिसंस्थितम् ।

आणवं शाम्भवं शान्तं स्थूलं सूक्ष्मं परं च यत्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 2

दुःखाढ्यं च दुराराध्यं दुष्प्रेक्ष्यं मुक्तमव्ययम् ।

दुर्लभं तत्स्वयं ध्यानं मुनीनां च मनीषिणाम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 3

यताहारो जितक्रोधो जितसङ्गो जितेन्द्रियः ।

निर्द्वन्द्वो निरहङ्कारो निराशीरपरिग्रहः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 4

अगम्यागमकर्ता यो गम्याऽगमयमानसः ।

मुखे त्रीणि च विन्दन्ति त्रिधामा हंस उच्यते

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 5

परं गुह्यतमं विद्धि ह्यस्ततन्द्रो निराश्रयः ।

सोमरूपकला सूक्ष्मा विष्णोस्तत्परमं पदम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 6

त्रिवक्त्रं त्रिगुणं स्थानं त्रिधातुं रूपवर्जितम् ।

निश्चलं निर्विकल्पं च निराकारं निराश्रयम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 7

उपाधिरहितं स्थानं वाङ्मनोऽतीतगोचरम् ।

स्वभावं भावसङ्ग्राह्यमसङ्घातं पदाच्च्युतम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 8

अनानानन्दनातीतं दुष्प्रेक्ष्यं मुक्तिमव्ययम् ।

चिन्त्यमेवं विनिर्मुक्तं शाश्वतं ध्रुवमच्युतम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 9

तद्ब्रह्मणस्तदध्यात्मं तद्विष्णोस्तत्परायणम् ।

अचिन्त्यं चिन्मयात्मानं यद्व्योम परमं स्थितम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 10

अशून्यं शून्यभावं तु शून्यातीतं हृदि स्थितम् ।

न ध्यानं च न च ध्याता न ध्येयो ध्येय एव च

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 11

सर्वं च न परं शून्यं न परं नापरात्परम् ।

अचिन्त्यमप्रबुद्धं च न सत्यं न परं विदुः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 12

मुनीनां सम्प्रयुक्तं च न देवा न परं विदुः ।

लोभं मोहं भयं दर्पं कामं क्रोधं च किल्बिषम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 13

शीतोष्णे क्षुत्पिपासे च सङ्कल्पकविकल्पकम् ।

न ब्रह्मकुलदर्पं च न मुक्तिग्रन्थिसञ्चयम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 14

न भयं न सुखं दुःखं तथा मानावमानयोः ।

एतद्भावविनिर्मुक्तं तद्ग्राह्यं ब्रह्म तत्परम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 15

यमो हि नियमस्त्यागो मौनं देशश्च कालतः ।

आसनं मूलबन्धश्च देहसाम्यं च दृक्स्थितिः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 16

प्राणसंयमनं चैव प्रत्याहारश्च धारणा ।

आत्मध्यानं समाधिश्च प्रोक्तान्यङ्गानि वै क्रमात्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 17

सर्वं ब्रह्मेति वै ज्ञानादिन्द्रियग्रामसंयमः ।

यमोऽऽयमिति सम्प्रोक्तोऽभ्यसनीयो मुहुर्मुहुः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 18

सजातीयप्रवाहश्च विजातीयतिरस्कृतिः ।

नियमो हि परानन्दो नियमात्क्रियते बुधैः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 19

त्यागः प्रपञ्चरूपस्य सच्चिदात्मावलोकनात् ।

त्यागो हि महता पूज्यः सद्यो मोक्षप्रदायकः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 20

यस्माद्वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह ।

यन्मौनं योगिभिर्गम्यं तद्भजेत्सर्वदा बुधः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 21

वाचो यस्मान्निवर्तन्ते तद्वक्तुं केन शक्यते ।

प्रपञ्चो यदि वक्तव्यः सोऽपि शब्दविवर्जितः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 22

इति वा तद्भवेन्मौनं सर्वं सहजसंज्ञितम् ।

गिरां मौनं तु बालानामयुक्तं ब्रह्मवादिनाम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 23

आदावन्ते च मध्ये च जनो यस्मिन्न विद्यते ।

येनेदं सततं व्याप्तं स देशो विजनः स्मृतः

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 24

कल्पना सर्वभूतानां ब्रह्मादीनां निमेषतः ।

कालशब्देन निर्दिष्टं ह्यखण्डानन्दमद्वयम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 25

सुखेनैव भवेद्यस्मिन्नजस्रं ब्रह्मचिन्तनम् ।

आसनं तद्विजानीयादन्यत्सुखविनाशनम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 26

सिद्धये सर्वभूतादि विश्वाधिष्ठानमद्वयम् ।

यस्मिन्सिद्धिं गताः सिद्धास्तत्सिद्धासनमुच्यते

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 27

यन्मूलं सर्वलोकानां यन्मूलं चित्तबन्धनम् ।

मूलबन्धः सदा सेव्यो योग्योऽसौ ब्रह्मवादिनाम्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 28

अङ्गानां समतां विद्यात्समे ब्रह्मणि लीयते ।

नो चेन्नैव समानत्वमृजुत्वं शुष्कवृक्षवत्

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 29

दृष्टीं ज्ञानमयीं कृत्वा पश्येद्ब्रह्ममयं जगत् ।

सा दृष्टिः परमोदारा न नासाग्रावलोकिनी

Tejo-Bindu Upanishad

Complete Upanishad, Verse 30

द्रष्टृदर्शनदृश्यानां विरामो यत्र वा भवेत् ।

दृष्टिस्तत्रैव कर्तव्या न नासाग्रावलोकिनी