Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad

Containing 52 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

तैत्तिरीयोपनिषत् सस्वरा

प्रथमा शीक्षावल्ली

ॐ श्री गुरुभ्यो नमः ।

ह॒रिः॒ ॐ ।

ॐ शं नो॑ मि॒त्रः शं वरु॑णः ।

शं नो॑ भवत्वर्य॒मा ।

शं न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ ।

शं नो॒ विष्णु॑रुरुक्र॒मः ।

नमो॒ ब्रह्म॑णे ।

नम॑स्ते वायो ।

त्वमे॒व प्र॒त्यक्षं॒ ब्रह्मा॑सि ।

त्वामे॒व प्र॒त्यक्षं॒ ब्रह्म॑ वदिष्यामि ।

ऋ॒तं व॑दिष्यामि ।

स॒त्यं व॑दिष्यामि ।

तन्माम॑वतु ।

तद्व॒क्तार॑मवतु ।

अव॑तु॒ माम् ।

अव॑तु व॒क्तारम्᳚ ।

ॐ शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति प्रथमोऽनुवाकः ॥

ॐ शीक्षां व्या᳚ख्यास्या॒मः ।

वर्णः॒ स्वरः ।

मात्रा॒ बलम् ।

साम॑ सन्ता॒नः ।

इत्युक्तः शी᳚क्षाध्या॒यः

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति द्वितीयोऽनुवाकः ॥

स॒ह नौ॒ यशः ।

स॒ह नौ ब्र॑ह्मव॒र्चसम् ।

अथातः सꣳहिताया उपनिषदम् व्या᳚ख्यास्या॒मः ।

पञ्चस्वधिक॑रणे॒षु ।

अधिलोकमधिज्यौतिषमधिविद्यमधिप्रज॑मध्या॒त्मम् ।

ता महासꣳहिता इत्॑याच॒क्षते ।

अथा॑धिलो॒कम् ।

पृथिवी पू᳚र्वरू॒पम् ।

द्यौरुत्त॑ररू॒पम् ।

आका॑शः स॒न्धिः

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति तृतीयोऽनुवाकः ॥

यश्छन्द॑सामृष॒भो वि॒श्वरू॑पः ।

छन्दो॒भ्योऽध्य॒मृता᳚त्सम्ब॒भूव॑ ।

स मेन्द्रो॑ मे॒धया᳚ स्पृणोतु ।

अ॒मृत॑स्य देव॒ धार॑णो भूयासम् ।

शरी॑रं मे॒ विच॑र्षणम् ।

जिह्॒वा मे॒ मधु॑मत्तमा ।

कर्णा᳚भ्यां॒ भूरि॒विश्रु॑वम् ।

ब्रह्म॑णः को॒शो॑ऽसि मे॒धया पि॑हितः ।

श्रु॒तं मे॑ गोपाय ।

आ॒वह॑न्ती वितन्वा॒ना

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति चतुर्थोऽनुवाकः ॥

भूर्भुवः॒ सुव॒रिति॒ वा ए॒तास्ति॒स्रो व्याहृ॑तयः ।

तासा॑मुहस्मै॒ तां च॑तु॒र्थीम् ।

माहा॑चमस्यः॒ प्रवे॑दयते ।

मह॒ इति॑ ।

तद्ब्रह्म॑ ।

स आ॒त्मा ।

अङ्गा᳚न्य॒न्या दे॒वताः᳚ ।

भूरिति॒ वा अ॒यं लो॒कः ।

भुव॒ इत्य॒न्तरि॑क्षम् ।

सुव॒रित्य॒सौ लो॒कः

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति पञ्चमोऽनुवाकः ॥

स य ए॒षो᳚ऽन्त॑हृदय आका॒शः ।

तस्मि॑न्न॒यं पुरु॑षो मनो॒मयः॑ ।

अमृ॑तो हिर॒ण्मयः॑ ।

अन्त॑रेण॒ तालु॑के ।

य ए॒षस्तन॑ इवाव॒लम्ब॑ते ।

से᳚न्द्रयो॒निः ।

यत्रा॒सौ के॑शा॒न्तो वि॒वर्त॑ते ।

व्य॒पोह्य॑ शीर्षकपा॒ले ।

भूरित्य॒ग्नौ प्रति॑तिष्ठति ।

भुव॒ इति॑ वा॒यौ

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति षष्ठोऽनुवाकः ॥

पृ॒थि॒व्य॑न्तरि॑क्षं॒ द्यौर्दिशो॑ऽवान्तरदि॒शाः ।

अ॒ग्निर्वा॒युरा॑दि॒त्यश्च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्राणि ।

आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑य आका॒श आ॒त्मा ।

इत्य॑धिभू॒तम् ।

अथाध्या॒त्मम् ।

प्रा॒णो व्या॒नो॑ऽपा॒न उ॑दा॒नः स॑मा॒नः ।

चक्षुः॒ श्रोत्रं॒ मनो॒ वाक् त्वक् ।

चर्म॑मा॒ꣳस स्नावास्थि॑ म॒ज्जा ।

ए॒तद॑धिवि॒धाय॒ ऋषि॒रवो॑चत् ।

पाङ्क्तं॒ वा इ॒दꣳसर्वम्᳚ ।

पाङ्क्ते॑नै॒व पाङ्क्तग्॑ स्पृणो॒तीति॑

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति सप्तमोऽनुवाकः ॥

ओमिति॒ ब्रह्म॑ ।

ओमिती॒दꣳसर्वम्᳚ ।

ओमित्ये॒तद॑नुकृतिर्हस्म॒ वा अ॒प्योश्रा॑व॒येत्याश्रा॑वयन्ति ।

ओमिति॒ सामा॑नि गायन्ति ।

ॐꣳशोमिति॑ श॒स्त्राणि॑ शꣳसन्ति ।

ओमित्य॑ध्व॒र्युः प्र॑तिग॒रं प्रति॑गृणाति ।

ओमिति॒ ब्रह्मा॒ प्रसौ॑ति ।

ओमित्य॑ग्निहो॒त्रमनु॑जानाति ।

ओमिति॒ ब्राह्म॒णः प्र॑व॒क्ष्यन्ना॑ह॒ ब्रह्मोपा᳚प्नवा॒नीति॑ ।

ब्रह्मै॒वोपा᳚प्नोति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इत्यष्टमोऽनुवाकः ॥

ऋतं च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

सत्यं च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

तपश्च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

दमश्च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

शमश्च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

अग्नयश्च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

अग्निहोत्रं च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

अतिथयश्च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

मानुषं च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

प्रजा च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

प्रजनश्च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

प्रजातिश्च स्वाध्यायप्रव॑चने॒ च ।

सत्यमिति सत्यवचा॑ राथी॒ तरः ।

तप इति तपोनित्यः पौ॑रुशि॒ष्टिः ।

स्वाध्यायप्रवचने एवेति नाको॑ मौद्ग॒ल्यः ।

तद्धि तप॑स्तद्धि॒ तपः

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति नवमोऽनुवाकः ॥

अ॒हं वृ॒क्षस्य॒ रेरि॑वा ।

की॒र्तिः पृ॒ष्ठं गि॒रेरि॑व ।

ऊ॒र्ध्वप॑वित्रो वा॒जिनी॑व स्व॒मृत॑मस्मि ।

द्रवि॑णꣳसवर्चसम् ।

सुमेध अ॑मृतो॒क्षितः ।

इति त्रिशङ्कोर्वेदा॑नुव॒चनम्

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति दशमोऽनुवाकः ॥

वेदमनूच्याचार्योन्तेवासिनम॑नुशा॒स्ति ।

सत्यं॒ वद ।

धर्मं॒ चर ।

स्वाध्याया᳚न्मा प्र॒मदः ।

आचार्याय प्रियं धनमाहृत्य प्रजातन्तुं मा व्य॑वच्छे॒त्सीः ।

सत्यान्न प्रम॑दित॒व्यम् ।

धर्मान्न प्रम॑दित॒व्यम् ।

कुशलान्न प्रम॑दित॒व्यम् ।

भूत्यै न प्रम॑दित॒व्यम् ।

स्वाध्यायप्रवचनाभ्यां न प्रम॑दित॒व्यम्

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इत्येकादशऽनुवाकः ॥

शं नो॑ मि॒त्रः शं वरु॑णः ।

शं नो॑ भवत्वर्य॒मा ।

शं न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ ।

शं नो॒ विष्णु॑रुरुक्र॒मः ।

नमो॒ ब्रह्म॑णे ।

नम॑स्ते वायो ।

त्वमे॒व प्र॒त्यक्षं॒ ब्रह्मा॑सि ।

त्वामे॒व प्र॒त्यक्षं॒ ब्रह्मावा॑दिषम् ।

ऋ॒तम॑वादिषम् ।

स॒त्यम॑वादिषम् ।

तन्मामा॑वीत् ।

तद्व॒क्तार॑मावीत् ।

आवी॒न्माम् ।

आवी᳚द्व॒क्तारम्᳚ ।

ॐ शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति द्वादशोऽनुवाकः ॥

॥

इति शीक्षावल्ली समाप्ता ॥

द्वितीया ब्रह्मानन्दवल्ली

ॐ स॒ह ना॑ववतु ।

स॒ह नौ॑ भुनक्तु ।

स॒ह वी॒र्यं॑ करवावहै ।

ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ।

ॐ शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑ ॥

ॐ ब्र॒ह्म॒विदा॑प्नोति॒ परम्᳚ ।

तदे॒षाऽभ्यु॑क्ता ।

स॒त्यं ज्ञा॒नम॑न॒न्तं ब्रह्म॑ ।

यो वे॑द॒ निहि॑तं॒ गुहा॑यां पर॒मे व्यो॑मन् ।

सो᳚ऽश्नुते॒ सर्वा॒न् कामा᳚न्स॒ह ।

ब्रह्म॑णा विप॒श्चितेति॑ ॥

तस्मा॒द्वा ए॒तस्मा॑दा॒त्मन॑ आका॒शः सम्भू॑तः ।

आ॒का॒शाद्वा॒युः ।

वाय्॒ओर॒ग्निः ।

अ॒ग्नेरापः॑ ।

अ॒द्भ्यः पृ॑थि॒वी ।

पृ॒थि॒व्या ओष॑धयः ।

ओष॑धी॒भ्योन्नम्᳚ ।

अन्ना॒त्पुरु॑षः ।

स वा एष पुरुषोऽन्न॑रस॒मयः ।

तस्येद॑मेव॒ शिरः ।

अयं दक्षि॑णः प॒क्षः ।

अयमुत्त॑रः प॒क्षः ।

अयमात्मा᳚ ।

इदं पुच्छं॑ प्रति॒ष्ठा ।

तदप्येष श्लो॑को भ॒वति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति प्रथमोऽनुवाकः ॥

अन्ना॒द्वै प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते ।

याः काश्च॑ पृथि॒वीꣳश्रिताः ।

अथो॒ अन्ने॑नै॒व जी॑वन्ति ।

अथै॑न॒दपि॑ यन्त्यन्त॒तः ।

अन्न॒ꣳहि भू॒तानां॒ ज्येष्ठम्᳚ ।

तस्मा᳚त् सर्वौष॒धमु॑च्यते ।

सर्वं॒ वै तेऽन्न॑माप्नुवन्ति ।

येऽन्नं॒ ब्रह्मो॒पास॑ते ।

अन्न॒ꣳहि भू॒तानां॒ ज्येष्ठम्᳚ ।

तस्मा᳚त् सर्वौष॒धमु॑च्यते ।

अन्नाद्᳚ भू॒तानि॒ जाय॑न्ते ।

जाता॒न्यन्ने॑न वर्धन्ते ।

अद्यतेऽत्ति च॑ भूता॒नि ।

तस्मादन्नं तदुच्य॑त इ॒ति ।

तस्माद्वा एतस्मादन्न॑रस॒मयात् ।

अन्योऽन्तर आत्मा᳚ प्राण॒मयः ।

तेनै॑ष पू॒र्णः ।

स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व ।

तस्य पुरु॑षवि॒धताम् ।

अन्वयं॑ पुरुष॒विधः ।

तस्य प्राण॑ एव॒ शिरः ।

व्यानो दक्षि॑णः प॒क्षः ।

अपान उत्त॑रः प॒क्षः ।

आका॑श आ॒त्मा ।

पृथिवी पुच्छं॑ प्रति॒ष्ठा ।

तदप्येष श्लो॑को भ॒वति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति द्वितीयोऽनुवाकः ॥

प्रा॒णं दे॒वा अनु॒ प्राण॑न्ति ।

म॒नु॒ष्याः᳚ प॒शव॑श्च॒ ये ।

प्रा॒णो हि भू॒तानाम्॒आयुः॑ ।

तस्मात्᳚ सर्वायु॒षमु॑च्यते ।

सर्व॑मे॒व त आयु॑र्यन्ति ।

ये प्रा॒णं ब्रह्मो॒पास॑ते ।

प्राणो हि भूता॑नामा॒युः ।

तस्मात् सर्वायुषमुच्य॑त इ॒ति ।

तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा ।

यः॑ पूर्व॒स्य ।

तस्माद्वा एतस्मा᳚त् प्राण॒मयात् ।

अन्योऽन्तर आत्मा॑ मनो॒मयः ।

तेनै॑ष पू॒र्णः ।

स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व ।

तस्य पुरु॑षवि॒धताम् ।

अन्वयं॑ पुरुष॒विधः ।

तस्य यजु॑रेव॒ शिरः ।

ऋग्दक्षि॑णः प॒क्षः ।

सामोत्त॑रः प॒क्षः ।

आदे॑श आ॒त्मा ।

अथर्वाङ्गिरसः पुच्छं॑ प्रति॒ष्ठा ।

तदप्येष श्लो॑को भ॒वति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति तृतीयोऽनुवाकः ॥

यतो॒ वाचो॒ निव॑र्तन्ते ।

अप्रा᳚प्य॒ मन॑सा स॒ह ।

आनन्दं ब्रह्म॑णो वि॒द्वान् ।

न बिभेति कदा॑चने॒ति ।

तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा ।

यः॑ पूर्व॒स्य ।

तस्माद्वा एतस्मा᳚न्मनो॒मयात् ।

अन्योऽन्तर आत्मा वि॑ज्ञान॒मयः ।

तेनै॑ष पू॒र्णः ।

स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व ।

तस्य पुरु॑षवि॒धताम् ।

अ॒न्वयं॑ पुरुष॒विधः ।

तस्य श्र॑द्धैव॒ शिरः ।

ऋतं दक्षि॑णः प॒क्षः ।

सत्यमुत्त॑रः प॒क्षः ।

यो॑ग आ॒त्मा ।

महः पुच्छं॑ प्रति॒ष्ठा ।

तदप्येष श्लो॑को भ॒वति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति चतुर्थोऽनुवाकः ॥

वि॒ज्ञानं॑ य॒ज्ञं त॑नुते ।

कर्मा॑णि तनु॒तेऽपि॑ च ।

वि॒ज्ञानं॑ दे॒वाः सर्वे᳚ ।

ब्रह्म॒ ज्येष्ठ॒मुपा॑सते ।

वि॒ज्ञानं॒ ब्रह्म॒ चेद्वेद॑ ।

तस्मा॒च्चेन्न प्र॒माद्य॑ति ।

श॒रीरे॑ पाप्म॑नो हि॒त्वा ।

सर्वान्कामान् समश्नु॑त इ॒ति ।

तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा ।

यः॑ पूर्व॒स्य ।

तस्माद्वा एतस्माद्वि॑ज्ञान॒मयात् ।

अन्योऽन्तर आत्मा॑ऽऽनन्द॒मयः ।

तेनै॑ष पू॒र्णः ।

स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व ।

तस्य पुरु॑षवि॒धताम् ।

अन्वयं॑ पुरुष॒विधः ।

तस्य प्रिय॑मेव॒ शिरः ।

मोदो दक्षि॑णः प॒क्षः ।

प्रमोद उत्त॑रः प॒क्षः ।

आन॑न्द आ॒त्मा ।

ब्रह्म पुच्छं॑ प्रति॒ष्ठा ।

तदप्येष श्लो॑को भ॒वति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति पञ्चमोऽनुवाकः ॥

अस॑न्ने॒व स॑ भवति ।

अस॒द्ब्रह्मेति॒ वेद॒ चेत् ।

अस्ति ब्रह्मेति॑ चेद्वे॒द ।

सन्तमेनं ततो वि॑दुरि॒ति ।

तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा ।

यः॑ पूर्व॒स्य ।

अथातो॑ऽनुप्र॒श्नाः ।

उ॒तावि॒द्वान॒मुं लो॒कं प्रेत्य॑ ।

कश्च॒न ग॑च्छ॒ती३ 3 for prolonging the vowel in the form ।

अऽऽ ।

आहो॑ वि॒द्वान॒मुं लो॒कं प्रेत्य॑ ।

कश्चि॒त्सम॑श्नु॒ता३ उ॒ ।

सो॑ऽकामयत ।

ब॒हुस्यां॒ प्रजा॑ये॒येति॑ ।

स तपो॑ऽतप्यत ।

स तप॑स्त॒प्त्वा ।

इ॒दꣳसर्व॑मसृजत ।

यदि॒दं किञ्च॑ ।

तत्सृ॒ष्ट्वा ।

तदे॒वानु॒प्रावि॑शत् ।

तद॑नु प्र॒विश्य॑ ।

सच्च॒ त्यच्चा॑भवत् ।

नि॒रुक्तं॒ चानि॑रुक्तं च ।

नि॒लय॑नं॒ चानि॑लयनं च ।

वि॒ज्ञानं॒ चावि॑ज्ञानं च ।

सत्यं चानृतं च स॑त्यम॒भवत् ।

यदि॑दं कि॒ञ्च ।

तत्सत्यमि॑त्याच॒क्षते ।

तदप्येष श्लो॑को भ॒वति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति षष्ठोऽनुवाकः ॥

अस॒द्वा इ॒दमग्र॑ आसीत् ।

ततो॒ वै सद॑जायत ।

तदात्मान स्वय॑मकु॒रुत ।

तस्मात्तत्सुकृतमुच्य॑त इ॒ति ।

यद्वै॑ तत् सु॒कृतम् ।

र॑सो वै॒ सः ।

रसꣳह्येवायं लब्ध्वाऽऽन॑न्दी भ॒वति ।

को ह्येवान्या᳚त्कः

प्रा॒ण्यात् ।

यदेष आकाश आन॑न्दो न॒ स्यात् ।

एष ह्येवाऽऽन॑न्दया॒ति ।

य॒दा ह्ये॑वैष॒ एतस्मिन्नदृश्येऽनात्म्येऽनिरुक्तेऽनिलयनेऽभयं

प्रति॑ष्ठां वि॒न्दते ।

अथ सोऽभयं ग॑तो भ॒वति ।

य॒दा ह्ये॑वैष॒ एतस्मिन्नुदरमन्त॑रं कु॒रुते ।

अथ तस्य भ॑यं भ॒वति ।

तत्त्वेव भयं विदुषोऽम॑न्वान॒स्य ।

तदप्येष श्लो॑को भ॒वति

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति सप्तमोऽनुवाकः ॥

भी॒षाऽस्मा॒द्वातः॑ पवते ।

भी॒षोदे॑ति॒ सूर्यः॑ ।

भीषाऽस्मादग्नि॑श्चेन्द्र॒श्च ।

मृत्युर्धावति पञ्च॑म इ॒ति ।

सैषाऽऽनन्दस्य मीमा॑ꣳसा भ॒वति ।

युवा स्यात्साधुयु॑वाऽध्या॒यकः ।

आशिष्ठो दृढिष्ठो॑ बलि॒ष्ठः ।

तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तस्य॑ पूर्णा॒ स्यात् ।

स एको मानुष॑ आन॒न्दः ।

ते ये शतं मानुषा॑ आन॒न्दाः

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इत्यष्टमोऽनुवाकः ॥

यतो॒ वाचो॒ निव॑र्तन्ते ।

अप्रा॑प्य॒ मन॑सा स॒ह ।

आनन्दं ब्रह्म॑णो वि॒द्वान् ।

न बिभेति कुत॑श्चने॒ति ।

एतꣳह वाव॑ न त॒पति ।

किमहꣳसाधु॑ नाक॒रवम् ।

किमहं पापमकर॑वमि॒ति ।

स य एवं विद्वानेते आत्मा॑न स्पृ॒णुते ।

उ॒भे ह्ये॑वैष॒ एते आत्मा॑न स्पृ॒णुते ।

य ए॒वं वेद॑ ।

इत्यु॑प॒निष॑त्

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति नवमोऽनुवाकः ॥

॥

इति ब्रह्मानन्दवल्ली समाप्ता ॥

ॐ स॒ह ना॑ववतु ।

स॒ह नौ॑ भुनक्तु ।

स॒ह वी॒र्यं॑ करवावहै ।

ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ।

ॐ शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑ ॥

तृतीया भृगुवल्ली

ॐ स॒ह ना॑ववतु ।

स॒ह नौ॑ भुनक्तु ।

स॒ह वी॒र्यं॑ करवावहै ।

ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ।

ॐ शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑ ॥

भृ॑गु॒र्वै वा॑रु॒णिः ।

वरु॑णं॒ पित॑र॒मुप॑ससार ।

अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ ।

तस्मा॑ ए॒तत्प्रो॑वाच ।

अन्नं॑ प्रा॒णं चक्षुः॒ श्रोत्रं॒ मनो॒ वाच॒मिति॑ ।

तꣳहो॑वाच ।

यतो॒ वा इ॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।

येन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।

यत्प्रय॑न्त्य॒भिसंवि॑शन्ति ।

तद्विजि॑ज्ञासस्व ।

तद्ब्रह्मेति॑ ।

स तपो॑ऽतप्यत ।

स तप॑स्त॒प्त्वा

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति प्रथमोऽनुवाकः ॥

अन्नं॒ ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् ।

अ॒न्नाद्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒

भुता॑नि॒ जाय॒न्ते ।

अन्ने॑न॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।

अन्नं॒ प्रय॑न्त्य॒भिसंवि॑श॒न्तीति॑ ।

तद्वि॒ज्ञाय॑ ।

पुन॑रे॒व वरु॑णं॒ पित॑र॒मुप॑ससार ।

अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ ।

तꣳहो॑वाच ।

तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।

तपो॒ ब्रह्मेति॑ ।

स तपो॑ऽतप्यत ।

स तप॑स्त॒प्त्वा

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति द्वितीयोऽनुवाकः ॥

प्रा॒णो ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् ।

प्रा॒णाद्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒

भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।

प्रा॒णेन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।

प्रा॒णं प्रय॑न्त्य॒भिसंवि॑श॒न्तीति॑ ।

तद्वि॒ज्ञाय॑ ।

पुन॑रे॒व वरु॑णं॒ पित॑र॒मुप॑ससार ।

अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ ।

तꣳहो॑वाच ।

तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।

तपो॒ ब्रह्मेति॑ ।

स तपो॑ऽतप्यत ।

स तप॑स्त॒प्त्वा

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति तृतीयोऽनुवाकः ॥

मनो॒ ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् ।

मन॑सो॒ ह्ये॑व खल्वि॒मानि॒

भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।

मन॑सा॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।

मनः॒ प्रय॑न्त्य॒भिसंवि॑श॒न्तीति॑ ।

तद्वि॒ज्ञाय॑ ।

पुन॑रे॒व वरु॑णं॒ पित॑र॒मुप॑ससार ।

अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ ।

तꣳहो॑वाच ।

तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।

तपो॒ ब्रह्मेति॑ ।

स तपो॑ऽतप्यत ।

स तप॑स्त॒प्त्वा

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति चतुर्थोऽनुवाकः ॥

वि॒ज्ञानं॒ ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् ।

वि॒ज्ञाना॒द्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒

भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।

वि॒ज्ञाने॑न॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।

वि॒ज्ञानं॒ प्रय॑न्त्य॒भिसंवि॑श॒न्तीति॑ ।

तद्वि॒ज्ञाय॑ ।

पुन॑रे॒व वरु॑णं॒ पित॑र॒मुप॑ससार ।

अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ ।

तꣳहो॑वाच ।

तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।

तपो॒ ब्रह्मेति॑ ।

स तपो॑ऽतप्यत ।

स तप॑स्त॒प्त्वा

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति पञ्चमोऽनुवाकः ॥

आ॒न॒न्दो ब्र॒ह्मेति॒ व्य॑जानात् ।

आ॒नन्दा॒ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒

भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।

आ॒न॒न्देन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।

आ॒न॒न्दं प्रय॑न्त्य॒भिसंवि॑श॒न्तीति॑ ।

सैषा भा᳚र्ग॒वी वा॑रु॒णी वि॒द्या ।

प॒र॒मे व्यो॑म॒न्प्रति॑ष्ठिता ।

स य ए॒वं वेद॒ प्रति॑तिष्ठति ।

अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति ।

म॒हान्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।

म॒हान् की॒र्त्या

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति षष्ठोऽनुवाकः ॥

अन्नं॒ न नि॑न्द्यात् ।

तद्॒व्रतम् ।

प्रा॒णो वा अन्नम्॑ ।

शरी॑रमन्ना॒दम् ।

प्रा॒णे शरी॑रं॒ प्रति॑ष्ठितम् ।

शरी॑रे प्रा॒णः प्रति॑ष्ठितः ।

तदे॒तदन्न॒मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ।

स य ए॒तदन्न॒मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒ वेद॒ प्रति॑तिष्ठति ।

अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति ।

म॒हान्भ॑वति प्र॒जया॑

प॒शुभि॑र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।

म॒हान् की॒र्त्या

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इति सप्तमोऽनुवाकः ॥

अन्नं॒ न परि॑चक्षीत ।

तद्॒व्रतम् ।

आपो॒ वा अन्न॑म् ।

ज्योति॑रन्ना॒दम् ।

अ॒प्सु ज्योतिः॒ प्रति॑ष्ठितम् ।

ज्योति॒ष्यापः॒ प्रति॑ष्ठिताः ।

तदे॒तदन्न॒मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ।

स य ए॒तदन्न॒मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒ वेद॒ प्रति॑तिष्ठति ।

अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति ।

म॒हान्भ॑वति प्र॒जया॑

प॒शुभि॑र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।

म॒हान् की॒र्त्या

Taittiriya Upanishad

Taittiriya Upanishad, Verse 1

इत्यष्टमोऽनुवाकः ॥

अन्नं॑ ब॒हु कु॑र्वीत ।

तद्॒व्रतम् ।

पृ॒थि॒वी वा अन्नम्॑ ।

आ॒का॒शो᳚ऽन्ना॒दः ।

पृ॒थि॒व्यामा॑का॒शः प्रति॑ष्ठितः ।

आ॒का॒शे पृ॑थि॒वी प्रति॑ष्ठिता ।

तदे॒तदन्न॒मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ।

स य ए॒तदन्न॒मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒ वेद॒ प्रति॑तिष्ठति ।

अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति ।

म॒हान्भ॑वति प्र॒जया॑

प॒शुभि॑र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।

म॒हान् की॒र्त्या