२ रुद्रसंहिता - ३ पार्वतीखण्डः, अध्याय 19: रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे सप्तर्षिकृतपरीक्षावर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 76 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीयः पार्वतीखण्डे २.३.२५. पञ्चविंशोऽध्यायः ।
सप्तर्षिकृता पार्वतीपरीक्षा ।
नारद उवाच ।
गतेषु तेषु देवेषु विधिविष्ण्वादिकेषु च ।
सर्वेषु मुनिषु प्रीत्या किं बभूव ततः परम् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
किं कृतं शम्भुना तात वरं दातुं समागतः ।
कियत्कालेन च कथं तद्वद प्रीतिमावह ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
ब्रह्मोवाच ।
गतेषु तेषु देवेषु ब्रह्मादिषु निजाश्रमम् ।
तत्तपः सुपरीक्षार्थं समाधिस्थोऽभवद्भवः ॥ ३॥
स्वात्मानमात्मना कृत्वा स्वात्मन्येव व्यचिन्तयत् ।
परात्परतरं स्वस्थं निर्मायं निरवग्रहम् ॥ ४॥
तद्वस्तुभूतो भगवानीश्वरो वृषभध्वजः ।
अविज्ञातगतिःसूतिःस हरः परमेश्वरः ॥ ५॥
ब्रह्मोवाच ।
गिरिजा हि तदा तात तताप परमं तपः ।
तपसा तेन रुद्रोऽपि परं विस्मयमागतः ॥ ६॥
समाधेश्चलितस्सोऽभूद्भक्ताधीनोऽपि नान्यथा ।
वसिष्ठादीन्मुनीन्सप्त सस्मार सूतिकृद्धरः ॥ ७॥
सप्तापि मुनयः शीघ्रमाययुः स्मृतिमात्रतः ।
प्रसन्नवदनाः सर्वे वर्णयन्तो विधिं बहु ॥ ८॥
प्रणम्य तं महेशानं तुष्टुवुर्हर्षनिर्भराः ।
वाण्या गद्गदया बद्धकरा विनतकन्धराः ॥ ९॥
सप्तर्षय ऊचुः ।
देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो ।
जाता वयं सुधन्या हि त्वया यदधुना स्मृताः ॥ १०॥
किमर्थं संस्मृता नाथ शासनं देहि तद्धि नः ।
स्वदाससदृशीं स्वामिन्कृपां कुरु नमोऽस्तु ते ॥ ११॥
ब्रह्मोवाच ।
इत्याकर्ण्य मुनीनां तु विज्ञप्तिं करुणानिधिः ।
प्रोवाच विहसन्प्रीत्या प्रोत्फुल्लनयनाम्बुजः ॥ १२॥
महेश्वर उवाच ।
हे सप्तमुनयस्ताताः शृणुतारं वचो मम ।
अस्मद्धितकरा यूयं सर्वज्ञानविचक्षणाः ॥ १३॥
तपश्चरति देवेशी पार्वती गिरिजाधुना ।
गौरीशिखरसंज्ञे हि पर्वते दृढमानसा ॥ १४॥
मां पतिं प्राप्तुकामा हि सा सखीसेविता द्विजाः ।
सर्वान्कामान्विहायान्यान्परं निश्चयमागता ॥ १५॥
तत्र गच्छत यूयं मच्छासनान्मुनिसत्तमाः ।
परीक्षां दृढतायास्तत्कुरुत प्रेमचेतसः ॥ १६॥
सर्वथा छलसंयुक्तं वचनीयं वचश्च वः ।
न संशयः प्रकर्तव्यः शासनान्मम सुव्रताः ॥ १७॥
ब्रह्मोवाच ।
इत्याज्ञप्ताश्च मुनयो जग्मुस्तत्र द्रुतं हि ते ।
यत्र राजति सा दीप्ता जगन्माता नगात्मजा ॥ १८॥
तत्र दृष्ट्वा शिवा साक्षात्तपःसिद्धिरिवापरा ।
मूर्ता परमतेजस्का विलसन्ती सुतेजसा ॥ १९॥
हृदा प्रणम्य तां ते तु ऋषयस्सप्त सुव्रताः ।
सन्नता वचनं प्रोचुः पूजिताश्च विशेषतः ॥ २०॥
ऋषय ऊचुः ।
शृणु शैलसुते देवि किमर्थं तप्यते तपः ।
इच्छसि त्वं सुरं कं च किं फलं तद्वदाधुना ॥ २१॥
ब्रह्मोवाच ।
इत्युक्ता सा शिवा देवी गिरीन्द्रतनया द्विजैः ।
प्रत्युवाच वचः सत्यं सुगूढमपि तत्पुरः ॥ २२॥
पार्वत्युवाच ।
मुनीश्वराःसंशृणुत मद्वाक्यं प्रीतितो हृदा ।
ब्रवीमि स्वविचारं वै चिन्तितो यो धिया स्वया ॥ २३॥
करिष्यथ प्रहासं मे श्रुत्वा वाचो ह्यसम्भवाः ।
सङ्कोचो वर्णनाद्विप्रा भवत्येव करोमि किम् ॥ २४॥
इदं मनो हि सुदृढमवशं परकर्मकृत् ।
जलोपरि महाभित्तिं चिकीर्षति महोन्नताम् ॥ २५॥
सुरर्षेः शासनं प्राप्य करोमि सुदृढं तपः ।
रुद्रः पतिर्भवेन्मे हि विधायेति मनोरथम् ॥ २६॥
अपक्षो मन्मनः पक्षी व्योम्नि उड्डीयते हठात् ।
तदाशां शङ्करः स्वामी पिपर्त्तु करुणानिधिः ॥ २७॥