१ विद्येश्वरसंहिता, अध्याय 7: विद्येश्वरसंहितायां शिवस्य महेश्वराभिधानवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 72 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
विद्येश्वरसंहिता १.८. अष्टमोऽध्यायः ।
ब्रह्मोपरि शिवस्यानुग्रहः ।
नन्दिकेश्वर उवाच ।
ससर्जाथ महादेवः पुरुषं कञ्चिदद्भुतम् ।
भैरवाख्यं भ्रुवोर्मध्याद् ब्रह्मदर्पजिघांसया ॥ १॥
विद्येश्वरसंहिता १.९. नवमोऽध्यायः ।
शिवस्यात्मनो महेश्वराभिधानम् ।
नन्दिकेश्वर उवाच ।
तत्रान्तरे तौ च नाथं प्रणम्य विधिमाधवौ ।
बद्धाञ्जलिपुटौ तूष्णीं तस्थतुर्दक्षवामगौ ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
स वै तदा तत्र पतिं प्रणम्य शिवमङ्गणे ।
किं कार्यं करवाण्यत्र शीघ्रमाज्ञापय प्रभो ॥ २॥
तत्र संस्थाप्य तौ देवं सकुटुम्बं वरासने ।
पूजयामासतुः पूज्यं पुण्यैः पुरुषवस्तुभिः ॥ २॥
शिव उवाच ।
वत्स योऽयं विधिः साक्षाज्जगतामाद्यदैवतम् ।
नूनमर्चय खड्गेन तिग्मेन जवसा परम् ॥ ३॥
पौरुषं प्राकृतं वस्तु ज्ञेयं दीर्घाल्पकालिकम् ।
हारनूपुरकेयूरकिरीटमणिकुण्डलैः ॥ ३॥
स वै गृहीत्वैककरेण केशं तत्पञ्चमं दृप्तमसत्यभाषिणम् ।
छित्त्वा शिरो ह्यस्य निहन्तुमुद्यतः प्रकम्पयन् खड्गमतिस्फुटं करैः ॥ ४॥
यज्ञसूत्रोत्तरीयस्रक्क्षौममाल्याङ्गुलीयकैः ।
पुष्पताम्बूलकर्पूरचन्दनागुरुलेपनैः ॥ ४॥
पिता तवोत्सृष्टविभूषणाम्बर- स्रगुत्तरीयामलकेशसंहतिः ।
प्रवातरम्भेव लतेव चञ्चलः पपात वै भैरवपादपङ्कजे ॥ ५॥
धूपदीपसितच्छत्रव्यजनध्वजचामरैः ।
अन्यैर्दिव्योपहारैश्च वाङ्मनोतीतवैभवैः ॥ ५॥
तावद्विधिं तात दिदृक्षुरच्युतः कृपालुरस्मत्पतिपादपल्लवम् ।
निषिच्य बाष्पैरवदत् कृताञ्जलि- र्यथा शिशुः स्वं पितरं कलाक्षरम् ॥ ६॥
पतियोग्यैः पश्वलभ्यैस्तौ समार्चयतां पतिम् ।
यद्यच्छ्रेष्ठतमं वस्तु पतियोग्यं हितध्वज ॥ ६॥
अच्युत उवाच ।
त्वया प्रयत्नेन पुरा हि दत्तं यदस्य पञ्चाननमीश चिह्नम् ।
तस्मात् क्षमस्वाद्यमनुग्रहार्हं कुरु प्रसादं विधये ह्यमुष्मै ॥ ७॥
तद्वस्त्वखिलमीशोऽपि पारम्पर्यचिकीर्षया ।
सभ्यानां प्रददौ हृष्टः पृथक् तत्र यथाक्रमम् ॥ ७॥
इत्यर्थितोऽच्युतेनेशस्तुष्टः सुरगणाङ्गणे ।
निवर्तयामास तदा भैरवं ब्रह्मदण्डतः ॥ ८॥
कोलाहलो महानासीत्तत्र तद्वस्तु गृह्यताम् ।
तत्रैव ब्रह्मविष्णुभ्यां चार्चितः शङ्करः पुरा ॥ ८॥
अथाह देवः कितवं विधिं विगतकन्धरम् ।
ब्रह्मंस्त्वमर्हणाकाङ्क्षी शठेशत्वं समास्थितः ॥ ९॥
प्रसन्नः प्राह तौ नम्रौ सस्मितं भक्तिवर्धनः ।
ईश्वर उवाच ।
तुष्टोऽहमद्य वां वत्सौ पूजयास्मिन् महादिने ॥ ९॥
नातस्ते सत्कृतिर्लोके भूयात् स्थानोत्सवादिकम् ।
ब्रह्मोवाच - स्वामिन् प्रसीदाद्य महाविभूते मन्ये वरं मे शिरसः प्रमोक्षम् ॥ १०॥
दिनमेतत्ततः पुण्यं भविष्यति महत्तरम् ।
शिवरात्रिरिति ख्याता तिथिरेषा मम प्रिया ॥ १०॥
नमस्तुभ्यं भगवते बन्धवे विश्वयोनये ।
सहिष्णवे च दोषाणां शम्भवे शैलधन्वने ॥ ११॥
एतत्काले तु यः कुर्यात् पूजां मल्लिङ्गवेरयोः ।
कुर्यात् स जगतः कृत्यं स्थितिसर्गादिकं पुमान् ॥ ११॥
ईश्वर उवाच ।
अराजभयमेतद्वै जगत् सर्वं नशिष्यति ।
ततस्त्वं जहि दण्डार्हं वह लोकधुरं शिशो ॥ १२॥
शिवरात्रावहोरात्रं निराहारो जितेन्द्रियः ।
अर्चयेद्वा यथान्यायं यथाबलमवञ्चकः ॥ १२॥
वरं ददामि ते तत्र गृहाण दुर्लभं परम् ।
वैतानिकेषु गृह्येषु यज्ञेषु च भवान् गुरुः ॥ १३॥
यत्फलं मम पूजायां वर्षमेकं निरन्तरम् ।
तत्फलं लभते सद्यः शिवरात्रौ मदर्चनात् ॥ १३॥
निष्फलस्त्वदृते यज्ञः साङ्गश्च सहदक्षिणः ।
अथाह देवः कितवं केतकं कूटसाक्षिणम् ॥ १४॥
मद्धर्मवृद्धिकालोऽयं चन्द्रकाल इवाम्बुधेः ।
प्रतिष्ठाद्युत्सवो यत्र मामको मङ्गलायनः ॥ १४॥