२ रुद्रसंहिता - २ सतीखण्डः, अध्याय 28: रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे शिवदर्शनवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 179 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
२.२.३८. अष्टत्रिंशोऽध्यायः ।
क्षुवदधीचविवादः ।
सूत उवाच ।
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य विधेरमितधीमतः ।
पप्रच्छ नारदः प्रीत्या विस्मितस्तं द्विजोत्तमः ॥ १॥
२.२.३९. एकोनचत्वारिंशोऽध्यायः ।
विष्णुदधीचयुद्धवर्णनम् ।
ब्रह्मोवाच ।
क्षुवस्य हितकृत्येन दधीचस्याश्रमं ययौ ।
विप्ररूपमथास्थाय भगवान् भक्तवत्सलः ॥ १॥
२.२.४०. चत्वारिंशोऽध्यायः ।
ब्रह्मादीनां कैलासयात्रा शिवदर्शनं च ।
नारद उवाच विधे विधे महाप्राज्ञ शैवतत्त्वप्रदर्शक ।
श्राविता रमणीप्राया शिवलीला महाद्भुता ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
नारद उवाच ।
शिवं विहाय दक्षस्य सुरैर्यज्ञं हरिर्गतः ।
हेतुना केन तद् ब्रूहि यत्रावज्ञाभवत्ततः ॥ २॥
दधीचं प्राह विप्रर्षिमभिवन्द्य जगद्गुरुः ।
क्षुवकार्यार्थमुद्युक्तः शैवेन्द्रं छलमाश्रितः ॥ २॥
वीरेण वीरभद्रेण दक्षयज्ञं विनाश्य वै ।
कैलासाद्रौ गते तात किमभूत्तद्वदाधुना ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
जानाति किं स शम्भुं नो हरिः प्रलयविक्रमम् ।
रणं कथं च कृतवान् तद्गणैरबुधो यथा ॥ ३॥
विष्णुरुवाच ।
भो भो दधीच विप्रर्षे भवार्चनरताव्यय ।
वरमेकं वृणे त्वत्तस्तद्भवान् दातुमर्हति ॥ ३॥
ब्रह्मोवाच ।
अथ देवगणाः सर्वे मुनयश्च पराजिताः ।
रुद्रानीकैर्विभिन्नाङ्गा मम लोकं ययुस्तदा ॥ ३॥
॥
द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीयः सतीखण्डे
एष मे संशयो भूयांस्तं छिन्धि करुणानिधे ।
चरितं ब्रूहि शम्भोस्तु चित्तोत्साहकरं प्रभो ॥ ४॥
क्षुवकार्यार्थिना शीघ्रं जगाद वचनं हरिम् ॥ ४॥
स्वयम्भुवे नमस्कृत्य मह्यं संस्तूय भूरिशः ।
तत्स्वक्लेशं विषेशेण कार्त्स्न्येनैव न्यवेदयन् ॥ ४॥
ब्रह्मोवाच ।
द्विजवर्य शृणु प्रीत्या चरितं शशिमौलिनः ।
यत्पृच्छते कुर्वतश्च सर्वसंशयहारकम् ॥ ५॥
दधीच उवाच ।
ज्ञातं तवेप्सितं विप्र क्षुवकार्यार्थमागतः ।
भगवान् विप्ररूपेण मायी त्वमसि वै हरिः ॥ ५॥
तदाकर्ण्य ततोऽहं वै पुत्रशोकेन पीडितः ।
अचिन्तयमतिव्यग्रो दूयमानेन चेतसा ॥ ५॥
दधीचस्य मुनेः शापाद् भ्रष्टज्ञानो हरिः पुरा ।
सामरो दक्षयज्ञं वै गतः क्षुवसहायकृत् ॥ ६॥
भूतं भविष्यं देवेश वर्तमानं जनार्दन ।
ज्ञानं प्रसादाद् रुद्रस्य सदा त्रैकालिकं मम ॥ ६॥
किं कार्यं कार्यमद्याशु मया देवसुखावहम् ।
येन जीवतु दक्षोऽसौ मखः पूर्णो भवेत्सुरः ॥ ६॥
नारद उवाच ।
किमर्थं शप्तवान्विष्णुं दधीचो मुनिसत्तमः ।
कोऽपकारः कृतस्तस्य हरिणा तत्सहायिना ॥ ७॥
त्वां जानेऽहं हरिं विष्णुं द्विजत्वं त्यज सुव्रत ।
आराधितोऽसि भूपेन क्षुवेण खलबुद्धिना ॥ ७॥
एवं विचार्य बहुधा नालभं शमहं मुने ।
विष्णुं तदा स्मरन् भक्त्या ज्ञानमाप तदोचितम् ॥ ७॥
ब्रह्मोवाच ।
समुत्पन्नो महातेजा राजा क्षुव इति स्मृतः ।
अभून्मित्रं दधीचस्य मुनीन्द्रस्य महाप्रभोः ॥ ८॥
जाने तवैव भगवन् भक्तवत्सलतां हरे ।
छलं त्यज स्वरूपं हि स्वीकुरु स्मर शङ्करम् ॥ ८॥
अथ देवैश्च मुनिभिर्विष्णोर्लोकमहं गतः ।
नत्वा नुत्वा च विविधैः स्तवैर्दुःखं न्यवदेयम् ॥ ८॥
चिरात्तपःप्रसङ्गाद्वै वादः क्षुवदधीचयोः ।
महानर्थकरः ख्यातस्त्रिलोकेष्वभवत्पुरा ॥ ९॥
अस्ति चेत्कस्यचिद्भीतिर्भवार्चनरतस्य मे ।
वक्तुमर्हसि यत्नेन सत्यधारणपूर्वकम् ॥ ९॥