२ रुद्रसंहिता - २ सतीखण्डः, अध्याय 21: रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे सत्युपाख्याने सतीदेहत्यागोपद्रववर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 152 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
२.२.२८. अष्टाविंशोऽध्यायः ।
सतीयात्रावर्णनम् ।
ब्रह्मोवाच ।
यदा ययुर्दक्षमखमुत्सवेन सुरर्षयः ।
तस्मिन्नेवान्तरे देवी पर्वते गन्धमादने ॥ १॥
२.२.२९. एकोनत्रिंशोऽध्यायः ।
सतीवाक्यम् ।
ब्रह्मोवाच ।
दाक्षायणी गता तत्र यत्र यज्ञो महाप्रभः ।
सुरासुरमुनीन्द्रादिकुतूहलसमन्वितः ॥ १॥
२.२.३०. त्रिंशोऽध्यायः ।
सतीदेहत्यागोपद्रववर्णनम् ।
नारद उवाच ।
मौनीभूता यदा सासीत्सती शङ्करवल्लभा ।
चरित्रं किमभूत्तत्र विधे तद्वद चादरात् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
धारागृहे वितानेन सखीभिः परिवारिता ।
दाक्षायणी महाक्रीडाश्चकार विविधाः सती ॥ २॥
स्वपितुर्भवनं तत्र नानाश्चर्यसमन्वितम् ।
ददर्श सुप्रभं चारु सुरर्षिगणसंयुतम् ॥ २॥
ब्रह्मोवाच ।
मौनीभूता सती देवी स्मृत्वा स्वपतिमादरात् ।
क्षितावुदीच्यां सहसा निषसाद प्रशान्तधीः ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
क्रीडासक्ता तदा देवी ददर्शाथ मुदा सती ।
दक्षयज्ञे प्रयान्तीं तां रोहिण्यापृच्छ्य सत्वरम् ॥ ३॥
द्वारि स्थिता तदा देवी ह्यवरुह्य निजासनात् ।
नन्दिनोऽभ्यन्तरं शीघ्रमेकैवागच्छदध्वरम् ॥ ३॥
जलमाचम्य विधिवत् संवृता वाससा शुचिः ।
दृङ् निमील्य पतिं स्मृत्वा योगमार्गं समाविशत् ॥ ३॥
॥
द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीयः सतीखण्डे
दृष्ट्वा सीमन्तया भूतां विजयां प्राह सा सती ।
स्वसखीं प्रवरां प्राणप्रियां सा हि हितावहाम् ॥ ४॥
आगतां च सतीं दृष्ट्वासिक्नी माता यशस्विनी ।
अकरोदादरं तस्या भगिन्यश्च यथोचितम् ॥ ४॥
कृत्वा समानावनिलौ प्राणापानौ सितानना ।
उत्थाप्योदानमथ च यत्नात्सा नाभिचक्रतः ॥ ४॥
सत्युवाच ।
हे सखीप्रवरे प्राणप्रिये त्वं विजये मम ।
क्व गमिष्यति चन्द्रोऽयं रोहिण्या पृच्छ सत्वरम् ॥ ५॥
नाकरोदादरं दक्षो दृष्ट्वा तामपि किञ्चन ।
नान्योऽपि तद्भयात्तत्र शिवमायाविमोहितः ॥ ५॥
हृदि स्थाप्योरसि धिया स्थितं कण्ठाद् भ्रुवोः सती ।
अनिन्दितानयन्मध्यं शङ्करप्राणवल्लभा ॥ ५॥
ब्रह्मोवाच ।
तथोक्ता विजया सत्या गत्वा तत्सन्निधौ द्रुतम् ।
क्व गच्छसीति पप्रच्छ शशिनं तं यथोचितम् ॥ ६॥
अथ सा मातरं देवी पितरं च सती मुने ।
अनमद्विस्मितात्यन्तं सर्वलोकपराभवात् ॥ ६॥
एवं स्वदेहं सहसा दक्षकोपाज्जिहासती ।
दग्धे गात्रे वायुशुचिर्धारितं योगमार्गतः ॥ ६॥
विजयोक्तमथाकर्ण्य स्वयात्रां पूर्वमादरात् ।
कथितं तेन तत्सर्वं दक्षयज्ञोत्सवादिकम् ॥ ७॥
भागानपश्यद्देवानां हर्यादीनां तदध्वरे ।
न शम्भुभागमकरोत् क्रोधं दुर्विषहं सती ॥ ७॥
ततः स्वभर्तुश्चरणं चिन्तयन्ती न चापरम् ।
अपश्यत्सा सती तत्र योगमार्गनिविष्टधीः ॥ ७॥
तच्छ्रुत्वा विजया देवीं त्वरिता जातसम्भ्रमा ।
कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं शशिना सतीम् ॥ ८॥
तदा दक्षं दहन्तीव रुषा पूर्णा सती भृशम् ।
क्रूरदृष्ट्या विलोक्यैव सर्वानप्यपमानिता ॥ ८॥
हतकल्मषतद्देहः प्रापतच्च तदग्निना ।
भस्मसादभवत्सद्यो मुनिश्रेष्ठ तदिच्छया ॥ ८॥
तच्छ्रुत्वा कालिका देवी विस्मिताभूत्सती तदा ।
विमृश्य कारणं तत्राज्ञात्वा चेतस्यचिन्तयत् ॥ ९॥
सत्युवाच ।
अनाहूतस्त्वया कस्माच्छम्भुः परमशोभनः ।
येन पूतमिदं विश्वं समग्रं सचराचरम् ॥ ९॥