२ रुद्रसंहिता - २ सतीखण्डः, अध्याय 5: रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे सन्ध्याचरित्रवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 73 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
२.२.५. पञ्चमोऽध्यायः ।
सन्ध्याचरित्रम् ।
सूत उवाच ।
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणो मुनिसत्तमः ।
स मुदोवाच संस्मृत्य शङ्करं प्रीतमानसः ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
नारद उवाच ।
ब्रह्मन् विधे महाभाग विष्णुशिष्य महामते ।
अद्भुता कथिता लीला त्वया च शशिमौलिनः ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
गृहीतदारे मदने हृष्टे हि स्वगृहं गते ।
दक्षे च स्वगृहं याते तथा हि त्वयि कर्तरि ॥ ३॥
॥
द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीयः सतीखण्डे
मानसेषु च पुत्रेषु गतेषु स्वस्वधामसु ।
सन्ध्या कुत्र गता सा च ब्रह्मपुत्री पितृप्रसूः ॥ ४॥
किं चकार च केनैव पुरुषेण विवाहिता ।
एतत्सर्वं विशेषेण सन्ध्यायाश्चरितं वद ॥ ५॥
सूत उवाच ।
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मपुत्रस्य धीमतः ।
संस्मृत्य शङ्करं भक्त्या ब्रह्मा प्रोवाच तत्त्ववित् ॥ ६॥
ब्रह्मोवाच ।
शृणु त्वं च मुने सर्वं सन्ध्यायाश्चरितं शुभम् ।
यच्छ्रुत्वा सर्वकामिन्यःसाध्व्यः स्युः सर्वदा मुने ॥ ७॥
सा च सन्ध्या सुता मे हि मनोजाता पुराभवत् ।
तपस्तप्त्वा तनुं त्यक्त्वा सैव जाता त्वरुन्धती ॥ ८॥
मेधातिथेः सुता भूत्वा मुनिश्रेष्ठस्य धीमती ।
ब्रह्मविष्णुमहेशानवचनाच्चरितव्रता ॥ ९॥
वव्रे पतिं महात्मानं वसिष्ठं शंसितव्रतम् ।
पतिव्रता च मुख्याभूद्वन्द्या पूज्या त्वभीषणा ॥ १०॥
नारद उवाच ।
कथं तया तपस्तप्तं किमर्थं कुत्र सन्ध्यया ।
कथं शरीरं सा त्यक्त्वाभवन्मेधातिथेः सुता ॥ ११॥
कथं वा विहितं देवैर्ब्रह्मविष्णुशिवैः पतिम् ।
वसिष्ठं तु महात्मानं संवव्रे शंसितव्रतम् ॥ १२॥
एतन्मे श्रोष्यमाणाय विस्तरेण पितामह ।
कौतूहलमरुन्धत्याश्चरितं ब्रूहि तत्त्वतः ॥ १३॥
ब्रह्मोवाच ।
अहं स्वतनयां सन्ध्यां दृष्ट्वा पूर्वमथात्मनः ।
कामायाशु मनोऽकार्षं त्यक्त्वा शिवभयाच्च सा ॥ १४॥
सन्ध्यायाश्चलितं चित्तं कामबाणविलोडितम् ।
ऋषीणामपि संरुद्धमानसानां महात्मनाम् ॥ १५॥
भर्गस्य वचनं श्रुत्वा सोपहासं च मां प्रति ।
आत्मनश्चलितत्वं वै ह्यमर्यादमृषीन्प्रति ॥ १६॥
कामस्य तादृशं भावं मुनिमोहकरं मुहुः ।
दृष्ट्वा सन्ध्या स्वयं तत्रोपयमायातिदुःखिता ॥ १७॥
ततस्तु ब्रह्मणा शप्ते मदने च मया मुने ।
अन्तर्भूते मयि शिवे गते चापि निजास्पदे ॥ १८॥
आमर्षवशमापन्ना सा सन्ध्या मुनिसत्तम ।
मम पुत्री विचार्यैवं तदा ध्यानपराभवत् ॥ १९॥
ध्यायन्ती क्षणमेवाशु पूर्वं वृत्तं मनस्विनी ।
इदं विममृशे सन्ध्या तस्मिन्काले यथोचितम् ॥ २०॥
सन्ध्योवाच ।
उत्पन्नमात्रां मां दृष्ट्वा युवतीं मदनेरितः ।
अकार्षीत्सानुरागोऽयमभिलाषं पिता मम ॥ २१॥
पश्यतां मानसानां च मुनीनां भावितात्मनाम् ।
दृष्ट्वैव माममर्यादं सकाममभवन्मनः ॥ २२॥
ममापि मथितं चित्तं मदनेन दुरात्मना ।
येन दृष्ट्वा मुनीन्सर्वांश्चलितं मन्मनो भृशम् ॥ २३॥
फलमेतस्य पापस्य मदनः स्वयमाप्तवान् ।
यस्तं शशाप कुपितः शम्भोरग्रे पितामहः ॥ २४॥
प्राप्नुयां फलमेतस्य पापस्य स्वघकारिणी ।
तच्छोधनफलमहमाशु चेच्छामि साधनम् ॥ २५॥
यन्मां पिता भ्रातरश्च सकामामपरोक्षतः ।
दृष्ट्वा चक्रुः स्पृहां तस्मान्न मत्तः पापकृत्परा ॥ २६॥