७ वायवीयसंहिता, अध्याय 41: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिवशास्त्रोक्तनित्यनैमित्तिककर्मवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 243 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
७.२.१८. अष्टादशोऽध्यायः ।
षडध्वशुद्ध्यादिकथनम् ।
उपमन्युरुवाच ।
ततः स्नानादिकं सर्वं समाप्याचार्यचोदितः ।
गच्छेद्बद्धाञ्जलिर्ध्यायन् शिवमण्डलपार्श्वतः ॥ १॥
७.२.१९. एकोनविंशोऽध्यायः ।
साधकसंस्कारमन्त्रमाहात्म्यम् ।
उपमन्युरुवाच ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि साधकं नाम नामतः ।
संस्कारमन्त्रमाहात्म्यं कथने सूचितं मया ॥ १॥
७.२.२०. विंशोऽध्यायः ।
विशेषादिसंस्कृतिः ।
उपमन्युरुवाच ।
अथैवं संस्कृतं शिष्यं कृतपाशुपतव्रतम् ।
आचार्यत्वेऽभिषिञ्चेत तद्योगत्वेन चान्यथा ॥ १॥
७.२.२१. एकविंशोऽध्यायः ।
नित्यनैमित्तिककर्मवर्णनम् ।
कृष्ण उवाच ।
भगवन् श्रोतुमिच्छामि शिवाश्रमनिषेविणाम् ।
शिवशास्त्रोदितं कर्म नित्यनैमित्तिकं तथा ॥ १॥
७.२.२२. द्वाविंशोऽध्यायः ।
शिवशास्त्रोक्तनित्यनैमित्तिककर्मवर्णनम् ।
उपमन्युरुवाच ।
न्यासस्तु त्रिविधः प्रोक्तः स्थित्युत्पत्तिलयक्रमात् ।
स्थितिर्न्यासो गृहस्थानामुत्पत्तिर्ब्रह्मचारिणाम् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
अथ पूजां विना सर्वं कृत्वा पूर्वदिने यथा ।
नेत्रबन्धनपर्यन्तं दर्शयेत् मण्डलं गुरुः ॥ २॥
सम्पूज्य मण्डले देवं स्थाप्य कुम्भे च पूर्ववत् ।
हुत्वा शिष्यमनुष्णीषं प्रापयेद्भुवि मण्डले ॥ २॥
मण्डलं पूर्ववत्कृत्त्वा सम्पूज्य परमेश्वरम् ।
स्थापयत्पञ्चकलशान्दिक्षु मध्ये च पूर्ववत् ॥ २॥
उपमन्युरुवाच ।
प्रातरुत्थाय शयनाद्ध्यात्वा देवं सहाम्बया ।
विचार्य कार्यं निर्गच्छेद् गृहादभ्युदितेऽरुणे ॥ २॥
यतीनां संहृतिन्यासो वनस्थानां तथैव च ।
स एव भर्तृहीनायाः कुटुम्बिन्याः स्थितिर्भवेत् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
बद्धनेत्रेण शिष्येण पुष्पावकिरणे कृते ।
यत्रापतन्ति पुष्पाणि तस्य नामाऽस्य सन्दिशेत् ॥ ३॥
पूर्णान्तं पूर्ववत्कृत्वा हुत्वाऽऽहुतिशतं तथा ।
सन्तर्प्य मूलमन्त्रेण कलशैर्देशिकोत्तमः ॥ ३॥
निवृत्तिं पुरतो न्यस्य प्रतिष्ठां पश्चिमे घटे ।
विद्यां दक्षिणतः शान्तिमुत्तरे मध्यतः पराम् ॥ ३॥
अबाधे विजने देशे कुर्यादावश्यकं ततः ।
कृत्वा शौचं विधानेन दन्तधावनमाचरेत् ॥ ३॥
कन्यायाः पुनरुत्पत्तिं वक्ष्ये न्यासस्य लक्षणम् ।
अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं स्थितिन्यास उदाहृतः ॥ ३॥
तं चोपनीय निर्माल्यमण्डलेऽस्मिन्यथा पुरा ।
पूजयेद्देवमीशानं जुहुयाच्च शिवानले ॥ ४॥
सन्दीप्य च यथापूर्वं कृत्वा पूर्वोदितं क्रमात् ।
अभिषिच्य यथापूर्वं प्रदद्यान्मन्त्रमुत्तमम् ॥ ४॥
कृत्वा रक्षादिकं तत्र बद्ध्वा मुद्रां च धैनवीम् ।
अभिमन्त्र्य घटान्हुत्वा पूर्णान्तं च यथा पुरा ॥ ४॥
अलाभे दन्तकाष्ठानामष्टम्यादिदिनेषु च ।
अपां द्वादशगण्डूषैः कुर्यादास्यविशोधनम् ॥ ४॥
दक्षिणाङ्गुष्ठमारभ्य वामाङ्गुष्ठान्तमेव च ।
उत्पत्तिन्यास आख्यातो विपरीतस्तु संहृतिः ॥ ४॥
शिष्येण यदि दुःस्वप्नो दृष्टस्तद्दोषशान्तये ।
शतमर्द्धं तदर्द्धं वा जुहुयान्मूलविद्यया ॥ ५॥
तत्र विद्योपदेशान्तं कृत्वा विस्तरशः क्रमात् ।
पुष्पाम्बुना शिशोः पाणौ विद्यां शैवीं समर्पयेत् ॥ ५॥
प्रवेश्य मण्डले शिष्यमनुष्णीषं च देशिकः ।
तर्पणाद्यं तु मन्त्राणां कुर्यात्पूर्वावसानकम् ॥ ५॥
आचम्य विधिवत्पश्चाद्वारुणं स्नानमाचरेत् ।
नद्यां वा देवखाते वा ह्रदे वाथ गृहेऽपि वा ॥ ५॥
सबिन्दुकान्नकारादीन् वर्णान् न्यस्येदनुक्रमात् ।
अङ्गुलीषु शिवं न्यस्येत् तलयोरप्यनामयोः ॥ ५॥
ततः सूत्रं शिखाबद्धं लम्बयित्वा यथा पुरा ।
आधारपूजाप्रभृति यन्निवृत्तिकलाश्रयम् ॥ ६॥
तवैहिकामुष्मिकयोः सर्वसिद्धिफलप्रदः ।
भवत्येव महामन्त्रः प्रसादात्परमेष्ठिनः ॥ ६॥