Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं

Containing 81 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 1

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 1

७.२.१६. षोडशोऽध्यायः ।

शिष्यसंस्कारवर्णनम् ।

उपमन्युरुवाच ।

पुण्येऽहनि शुचौ देशे बहुदोषविवर्जिते ।

देशिकः प्रथमं कुर्यात्संस्कारं समयाह्वयम् ॥ १॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 2

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 2

परीक्ष्य भूमिं विधिवद् गन्धवर्णरसादिभिः ।

शिल्पिशास्त्रोक्तमार्गेण मण्डपं तत्र कल्पयेत् ॥ २॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 3

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 3

कृत्वा वेदिं च तन्मध्ये कुण्डानि परिकल्पयेत् ।

अष्टदिक्षु तथा दिक्षु तत्रैशान्यां पुनः क्रमात् ॥ ३॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 4

प्रधानकुण्डं कुर्वीत यद्वा पश्चिमभागतः ।

प्रधानमेकमेवाथ कृत्वा शोभां प्रकल्पयेत् ॥ ४॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 5

वितानध्वजमालाभिर्विविधाभिरनेकशः ।

वेदिमध्ये ततः कुर्यान्मण्डलं शुभलक्षणम् ॥ ५॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 6

रक्तहेमादिभिश्चूर्णैरीश्वरावाहनोचितम् ।

सिन्दूरशालिनीवारचूर्णैरेवाथ निर्धनः ॥ ६॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 7

एकहस्तं द्विहस्तं वा सितं वा रक्तमेव वा ।

एकहस्तस्य पद्मस्य कर्णिकाष्टाङ्गुला मता ॥ ७॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 8

केसराणि तदर्धानि शेषं चाष्टदलादिकम् ।

द्विहस्तस्य तु पद्मस्य द्विगुणं कर्णिकादिकम् ॥ ८॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 9

कृत्वा शोभोपशोभाढ्य मैशान्यां तस्य कल्पयेत् ।

एकहस्तं तदर्द्धं वा पुनर्वेद्यां तु मण्डलम् ॥ ९॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 10

व्रीहितन्दुलसिद्धार्थतिलपुष्पकुशास्तृते ।

तत्र लक्षणसंयुक्तं शिवकुम्भं प्रसाधयेत् ॥ १०॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 11

सौवर्णं राजतं वापि ताम्रजं मृन्मयं तु वा ।

गन्धपुष्पाक्षताकीर्णं कुशदूर्वाङ्कुराचितम् ॥ ११॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 12

सितसूत्रावृतं कण्ठे नववस्त्रयुगावृतम् ।

शुद्धाम्बुपूर्णमुत्कूर्चं सद्रव्यं सपिधानकम् ॥ १२॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 13

भृङ्गारं वर्धनीं चापि शङ्खं च चक्रमेव वा ।

विना सूत्रादिकं सर्वं पद्मपत्रमथापि वा ॥ १३॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 14

तस्यासनारविन्दस्य कल्पयेदुत्तरे दले ।

अग्रतश्चन्दनाम्भोभिरस्त्रराजस्य वर्धनीम् ॥ १४॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 15

मण्डलस्य ततः प्राच्यां मन्त्रकुम्भे च पूर्ववत् ।

कृत्वा विधिवदीशस्य महापूजां समाचरेत् ॥ १५॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 16

अथार्णवस्य तीरे वा नद्यां गोष्ठेऽपि वा गिरौ ।

देवागरे गृहे वापि देशेऽन्यस्मिन्मनोहरे ॥ १६॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 17

कृत्वा पूर्वोदितं सर्वं विना वा मण्डपादिकम् ।

मण्डलं पूर्ववत्कृत्वा स्थण्डिलं च विभावसोः ॥ १७॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 18

प्रविश्य पूजाभवनं प्रहृष्टवदनो गुरुः ।

सर्वमङ्गलसंयुक्तः समाचरितनैत्यकः ॥ १८॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 19

महापूजां महेशस्य कृत्वा मण्डलमध्यतः ।

शिवकुम्भे तथा भूयः शिवमावाह्य पूजयेत् ॥ १९॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 20

पश्चिमाभिमुखं ध्यात्वा यज्ञरक्षकमीश्वरम् ।

अर्चयेदस्त्रवर्द्धन्यामस्त्रमीशस्य दक्षिणे ॥ २०॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 21

मन्त्रकुम्भे च विन्यस्य मन्त्रं मन्त्रविशारदः ।

कृत्वा मुद्रादिकं सर्वं मन्त्रयागं समाचरेत् ॥ २१॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 22

ततः शिवानले होमं कुर्याद्देशिकसत्तमः ।

प्रधानकुण्डे परितो जुहुयुश्चापरे द्विजाः ॥ २२॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 23

आचार्यात्पादमर्द्धं वा होमस्तेषां विधीयते ।

प्रधानकुण्ड एवाथ जुहुयाद्देशिकोत्तमः ॥ २३॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 24

स्वाध्यायमपरे कुर्युः स्तोत्रं मङ्गलवाचनम् ।

जपं च विधिवच्चान्ये शिवभक्तिपरायणाः ॥ २४॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 25

नृत्यं गीतं च वाद्यं च मङ्गलान्यपराणि च ।

पूजनं च सदस्यानां कृत्वा सम्यग्विधानतः ॥ २५॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 26

पुण्याहं कारयित्वाथ पुनः सम्पूज्य शङ्करम् ।

प्रार्थयेद्देशिको देवं शिष्यानुग्रहकाम्यया ॥ २६॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 39: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिष्यसंस्कारवर्णनं, Verse 27

प्रसीद देवदेवेश देहमाविश्य मामकम् ।

विमोचयैनं विश्वेश घृणया च घृणानिधे ॥ २७॥