७ वायवीयसंहिता, अध्याय 35: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे पञ्चाक्षरमाहात्म्यवर्णनं

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

७.२.११. एकादशोऽध्यायः ।

शिवज्ञानवर्णनम् ।

ईश्वर उवाच ।

अथ वक्ष्यामि देवेशि भक्तानामधिकारिणाम् ।

विदुषां द्विजमुख्यानां वर्णधर्मसमासतः ॥ १॥

७.२.१२. द्वादशोऽध्यायः ।

पञ्चाक्षरमाहात्म्यवर्णनम् ।

श्रीकृष्ण उवाच ।

महर्षिवर सर्वज्ञ सर्वज्ञानमहोदधे ।

पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

त्रिःस्नानं चाग्निकार्यं च लिङ्गार्चनमनुक्रमम् ।

दानमीश्वरभावश्च दया सर्वत्र सर्वदा ॥ २॥

उपमन्युरुवाच ।

पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं वर्षकोटिशतैरपि ।

अशक्यं विस्तराद्वक्तुं तस्मात्सङ्क्षेपतः श‍ृणु ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

सत्यं सन्तोषमास्तिक्यमहिंसा सर्वजन्तुषु ।

ह्रीःश्रद्धाध्ययनं योगः सदाध्यापनमेव च ॥ ३॥

वेदे शिवागमे चायमुभयत्र षडक्षरः ।

सर्वेषां शिवभक्तानामशेषार्थप्रसाधकः ॥ ३॥

व्याख्यानं ब्रह्मचर्यं च श्रवणं च तपः क्षमा ।

शौचं शिखोपवीतं च उष्णीषं चोत्तरीयकम् ॥ ४॥

तदल्पाक्षरमर्थाढ्यं वेदसारं विमुक्तिदम् ।

आज्ञासिद्धमसन्दिग्धं वाक्यमेतत् शिवात्मकम् ॥ ४॥

निषिद्धासेवनं चैव भस्मरुद्राक्षधारणम् ।

पर्वण्यभ्यर्चनं देवि चतुर्दश्यां विशेषतः ॥ ५॥

नानासिद्धियुतं दिव्यं लोकचित्तानुरञ्जकम् ।

सुनिश्चितार्थं गम्भीरं वाक्यं तत्पारमेश्वरम् ॥ ५॥

पानं च ब्रह्मकूर्चस्य मासि मासि यथाविधि ।

अभ्यर्चनं विशेषेण तेनैव स्नाप्य मां प्रिये ॥ ६॥

मन्त्रं सुखमुखोच्चार्यमशेषार्थप्रसिद्धये ।

प्राहोन्नमः शिवायेति सर्वज्ञः सर्वदेहिनाम् ॥ ६॥

सर्वक्रियान्नसन्त्यागः श्राद्धान्नस्य च वर्जनम् ।

तथा पर्युषितान्नस्य यावकस्य विशेषतः ॥ ७॥

तद्बीजं सर्वविद्यानां मन्त्रमाद्यं षडक्षरम् ।

अतिसूक्ष्मं महार्थं च ज्ञेयं तद्वटबीजवत् ॥ ७॥

मद्यस्य मद्यगन्धस्य नैवेद्यस्य च वर्जनम् ।

सामान्यं सर्ववर्णानां ब्राह्मणानां विशेषतः ॥ ८॥

देवो गुणत्रयातीतः सर्वज्ञः सर्वकृत्प्रभुः ।

ओमित्येकाक्षरे मन्त्रे स्थितः सर्वगतः शिवः ॥ ८॥

क्षमा शान्तिश्च सन्तोषः सत्यमस्तेयमेव च ।

ब्रह्मचर्यं मम ज्ञानं वैराग्यं भस्मसेवनम् ॥ ९॥

इशानाद्यानि सूक्ष्माणि ब्रह्माण्येकाक्षराणि तु ।

मन्त्रे नमः शिवायेति संस्थितानि यथाक्रमम् ।

मन्त्रे षडक्षरे सूक्ष्मे पञ्चब्रह्मतनुः शिवः ॥ ९॥

सर्वसङ्गनिवृत्तिश्च दशैतानि विशेषतः ।

लिङ्गानि योगिनां भूयो दिवा भिक्षाशनं तथा ॥ १०॥

वाच्यवाचकभावेन स्थितः साक्षात्स्वभावतः ।

वाच्यः शिवोऽप्रमेयत्वात् मन्त्रस्तद्वाचकः स्मृतः ॥ १०॥

वानप्रस्थाश्रमस्थानां समानमिदमिष्यते ।

रात्रौ न भोजनं कार्यं सर्वेषां ब्रह्मचारिणाम् ॥ ११॥

वाच्यवाचकभावोऽयमनादिः संस्थितस्तयोः ।

यथानादिप्रवृत्तोऽयं घोरसंसारसागरः ॥ ११॥

अध्यापनं याजनं च क्षत्रियस्याप्रतिग्रहः ।

वैश्यस्य च विशेषेण मया नात्र विधीयते ॥ १२॥

शिवोऽपि हि तथानादिः संसारान्मोचकः स्थितः ।

व्याधीनां भेषजं यद्वत्प्रतिपक्षः स्वभावतः ॥ १२॥

रक्षणं सर्ववर्णानां युद्धे शत्रुवधस्तथा ।

दुष्टपक्षिमृगाणां च दुष्टानां शातनं नृणाम् ॥ १३॥

तद्वत्संसारदोषाणां प्रतिपक्षः शिवः स्मृतः ।

असत्यस्मिन् जगन्नाथे तमोभूतमिदं भवेत् ॥ १३॥

अविश्वासश्च सर्वत्र विश्वासो मम योगिषु ।

स्त्रीसंसर्गश्च कालेषु चमूरक्षणमेव च ॥ १४॥