७ वायवीयसंहिता, अध्याय 28: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे कृष्णायोपमन्योरुपदेशवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 36 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
७.२.३. तृतीयोऽध्यायः ।
ऋष्णायोपमन्योरुपदेशवर्णनम् ।
उपमन्युरुवाच ।
शृणु कृष्ण महेशस्य शिवस्य परमात्मनः ।
मूर्त्यात्मभिस्ततं कृत्स्नं जगदेतच्चराचरम् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
स शिवः सर्वमेवेदं स्वकीयाभिश्च मूर्तिभिः ।
अधितिष्ठत्यमेयात्मा ह्येतत्सर्वमनुस्मृतम् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
ब्रह्मा विष्णुस्तथा रुद्रो महेशानः सदाशिवः ।
मूर्तयस्तस्य विज्ञेया याभिर्विश्वमिदं ततम् ॥ ३॥
अथान्याश्चापि तनवः पञ्च ब्रह्मसमाह्वयाः ।
तनूभिस्ताभिराव्याप्तमिह किञ्चिन्न विद्यते ॥ ४॥
ईशानः पुरुषोऽघोरो वामः सद्यस्तथैव च ।
ब्रह्माण्येतानि देवस्य मूर्तयः पञ्च विश्रुताः ॥ ५॥
ईशानाख्या तु या तस्य मूर्तिराद्या गरीयसी ।
भोक्तारं प्रकृतेः साक्षात् क्षेत्रज्ञमधितिष्ठति ॥ ६॥
स्थाणोस्तत्पुरुषाख्या या मूर्तिर्मूर्तिमतः प्रभोः ।
गुणाश्रयात्मकं भोग्यमव्यक्तमधितिष्ठति ॥ ७॥
धर्माद्यष्टाङ्गसंयुक्तं बुद्धितत्त्वं पिनाकिनः ।
अधितिष्ठत्यघोराख्या मूर्तिरत्यन्तपूजिता ॥ ८॥
वामदेवाह्वयां मूर्तिं महादेवस्य वेधसः ।
अहङ्कृतेरधिष्ठात्रीमाहुरागमवेदिनः ॥ ९॥
सद्यो जाताह्वयां मूर्तिं शम्भोरमितवर्चसः ।
मानसः समधिष्ठात्रीं मतिमन्तः प्रचक्षते ॥ १०॥
श्रोत्रस्य वाचः शब्दस्य विभोर्व्योम्नस्तथैव च ।
ईश्वरीमीश्वरस्येमामीशाख्यां हि विदुर्बुधाः ॥ ११॥
त्वक्पाणिस्पर्शवायूनामीश्वरीं मूर्तिमैश्वरीम् ।
पुरुषाख्यं विदुः सर्वे पुराणार्थविशारदाः ॥ १२॥
चक्षुषश्चरणस्यापि रूपस्याग्नेस्तथैव च ।
अघोराख्यामधिष्ठात्रीं मूर्तिमाहुर्मनीषिणः ॥ १३॥
रमनायाश्च पायोश्च रसस्यापां तथैव च ।
ईश्वरीं वामदेवाख्यां मूर्तिं तन्निरतां विदुः ॥ १४॥
घ्राणस्य चैवोपस्थस्य गन्धस्य च भुवस्तथा ।
सद्योज्ञाताह्वयां मूर्तिमीश्वरीं सम्प्रचक्षते ॥ १५॥
मूर्तयः पञ्च देवस्य वन्दनीयाः प्रयत्नतः ।
श्रेयोऽर्थिभिर्नरैर्नित्यं श्रेयसामेकहेतवः ॥ १६॥
तस्य देवादिदेवस्य मूर्त्यष्टकमयं जगत् ।
तस्मिन् व्याप्य स्थितं विश्वं सूत्रे मणिगणा इव ॥ १७॥
शर्वो भवस्तथा रुद्र उग्रो भीमः पशोः पतिः ।
ईशानश्च महादेवो मूर्तयश्चाष्ट विश्रुताः ॥ १८॥
भूम्यम्भोऽग्निमरुद्व्योमक्षेत्रज्ञार्कनिशाकराः ।
अधिष्ठिता महेशस्य शर्वाद्यैरष्टमूर्तिभिः ॥ १९॥
चराचरात्मकं विश्वं धत्ते विश्वम्भरात्मिका ।
शार्वी र्शिवाह्वया मूर्तिरिति शास्त्रस्य निश्चयः ॥ २०॥
सञ्जीवनं समस्तस्य जगतः सलिलात्मिकाज् ।
भावीति गीयते मूर्तिभवस्य परमात्मनः ॥ २१॥
बहिरन्तर्गता विश्वं व्याप्य तेजोमयी शुभा ।
रौद्री रुद्राव्यया मूर्तिरास्थिता घोररूपिणी ॥ २२॥
स्पन्दयत्यनिलात्मेदं बिभर्ति स्पन्दते स्वयम् ।
औग्रीति कथ्यते सद्भिर्मूर्तिरुग्रस्य वेधसः ॥ २३॥
सर्वावकाशदा सर्वव्यापिका गगनात्मिका ।
मूर्तिर्भीमस्य भीमाख्या भूतवृन्दस्य भेदिका ॥ २४॥
सर्वात्मनामधिष्ठात्री सर्वक्षेत्रनिवासिनी ।
मूर्तिः पशुपतेर्ज्ञेया पशुपाशनिकृन्तनी ॥ २५॥
दीपयन्ती जगत्सर्वं दिवाकरसमाह्वया ।
ईशानाख्या महेशस्य मूर्तिर्दिवि विसर्पति ॥ २६॥
आप्याययति यो विश्वममृतांशुर्निशाकरः ।
महादेवस्य सा मूर्तिर्महादेवसमाह्वया ॥ २७॥