७ वायवीयसंहिता, अध्याय 27: वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1
समाप्तोऽयं सप्तम्या वायवीयसंहितायाः पूर्वखण्डः ॥
Containing 94 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
समाप्तोऽयं सप्तम्या वायवीयसंहितायाः पूर्वखण्डः ॥
अथ सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डः प्रारभ्यते ।
७.२.१. प्रथमोऽध्यायः ।
कृष्णपुत्रप्राप्तिवर्णनम् ।
ॐ नमः समस्त संसारचक्रभ्रमणहेतवे ।
गौरीकुचतटद्वन्द्वकुङ्कुमाङ्कितवक्षसे ॥ १॥
७.२.२. द्वितीयोऽध्यायः ।
शिवमाहात्म्यवर्णनम् ।
ऋषय ऊचुः ।
किं तत्पाशुपतं ज्ञानं कथं पशुपतिः शिवः ।
कथं धौम्याग्रजः पृष्टः कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ॥ १॥
०७ ।
२ श्रीः ॥
सूत उवाच ।
उक्त्वा भगवतो लब्धं प्रसादादुपमन्युना ।
नियमादुत्थितो वायुर्मध्ये प्राप्ते दिवाकरे ॥ २॥
एतत्सर्वं समाचक्ष्व वायो शङ्करविग्रह ।
त्वत्समो न हि वक्तास्ति त्रैलोक्येष्वपरः प्रभुः ॥ २॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
ऋषयश्चापि ते सर्वे नैमिषारण्यवासिनः ।
अथायमर्थः प्रष्टव्य इति कृत्वा विनिश्चयम् ॥ ३॥
सूत उवाच ।
इत्याकर्ण्य वचस्तेषां महर्षीणां प्रभञ्जनः ।
संस्मृत्य शिवमीशानं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ ३॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
कृत्वा यथा स्वकं कृत्यं प्रत्यहं ते यथा पुरा ।
भगवन्तमुपायान्तं समीक्ष्य समुपाविशन् ॥ ४॥
वायुरुवाच ।
पुरा साक्षात् महेशेन श्रीकण्ठाख्येन मन्दरे ।
देव्यै देवेन कथितं ज्ञानं पाशुपतं परम् ॥ ४॥
अथासौ नियमस्यान्ते भगवानम्बरोद्भवः ।
मध्ये मुनिसभायास्तु भेजे कॢप्तं वरासनम् ॥ ५॥
तदेव पृष्टं कृष्णेन विष्णुना विश्वयोनिना ।
पशुत्वं च सुरादीनां पतित्वं च शिवस्य च ॥ ५॥
सुखासनोपविष्टश्च वायुर्लोकनमस्कृतः ।
श्रीमद्विभूतिमीशस्य हृदि कृत्वेदमब्रवीत् ॥ ६॥
यथोपदिष्टं कृष्णाय मुनिना ह्युपमन्युना ।
तथा समासतो वक्ष्ये तच्छृणुध्वमतन्द्रिताः ॥ ६॥
तं प्रपद्ये महादेवं सर्वज्ञमपराजितम् ।
विभूतिः सकलं यस्य चराचरमिदं जगत् ॥ ७॥
पुरोपमन्युमासीनं विष्णुःकृष्णवपुर्धरः ।
प्रणिपत्य यथान्यायमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७॥
इत्याकर्ण्य शुभां वाणीं ऋषयः क्षीणकल्मषाः ।
विभूतिविस्तरं श्रोतुमूचुस्ते परमं वचः ॥ ८॥
श्रीकृष्ण उवाच ।
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि देव्यै देवेन भाषितम् ।
दिव्यं पाशुपतं ज्ञानं विभूतिं वास्य कृत्स्नशः ॥ ८॥
ऋषय ऊचुः ।
उक्तं भगवता वृत्तमुपमन्योर्महात्मनः ।
क्षीरार्थेनापि तपसा यत्प्राप्तं परमेश्वरात् ॥ ९॥
कथं पशुपतिर्देवः पशवः के प्रकीर्तिताः ।
कैः पाशैस्ते निबध्यन्ते विमुच्यन्ते च ते कथम् ॥ ९॥
दृष्टोऽसौ वासुदेवेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।
धौम्याग्रजस्ततस्तेन कृत्वा पाशुपतं व्रतम् ॥ १०॥
इति सञ्चोदितः श्रीमानुपमन्युर्महात्मना ।
प्रणम्य देवं देवीं च प्राह पुष्टो यथा तथा ॥ १०॥
प्राप्तं च परमं ज्ञानमिति प्रागेव शुश्रुम ।
कथं स लब्धवान् कृष्णो ज्ञानं पाशुपतं परम् ॥ ११॥
उपमन्युरुवाच ।
ब्रह्माद्याः स्थावरान्ताश्च देवदेवस्य शूलिनः ।
पशवः परिकीर्त्यन्ते संसारवशवर्तिनः ॥ ११॥
वायुरुवाच ।
स्वेच्छया ह्यवतीर्णोऽपि वासुदेवः सनातनः ।
निन्दयन्निव मानुष्यं देहशुद्धिं चकार सः ॥ १२॥
तेषां पतित्वाद्देवेशः शिवः पशुपतिः स्मृतः ।
मलमायादिभिः पाशैः स बध्नाति पशून् पतिः ॥ १२॥
पुत्रार्थं हि तपस्तप्तुं गतस्तस्य महामुनेः ।
आश्रमं मुनिभिर्दृष्टं दृष्टवांस्तत्र वै मुनिम् ॥ १३॥
स एव मोचकस्तेषां भक्त्या सम्यगुपासितः ।
चतुर्विंशतितत्त्वानि मायाकर्मगुणा अमी ॥ १३॥