Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो

Containing 121 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 1

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 1

७.१.२८. अष्टाविंशोऽध्यायः ।

भस्मतत्त्ववर्णनम् ।

ऋषय ऊचुः ।

देवीं समादधानेन देवेनेदं किमीरितम् ।

अग्निषोमात्मकं विश्वं वागर्थात्मकमित्यपि ॥ १॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 1

७.१.२९. एकोनत्रिंशोऽध्यायः ।

वागर्थात्मकतत्त्ववर्णनम् ।

वायुरुवाच ।

निवेदयामि जगतो वागर्थात्म्यं कृतं यथा ।

षडध्ववेदनं सम्यक् समासान्न तु विस्तरात् ॥ १॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 1

७.१.३०. त्रिंशोऽध्यायः ।

शिवतत्त्वप्रश्नः ।

ऋषय ऊचुः ।

चरितानि विचित्राणि गृह्याणि गहनानि च ।

दुर्विज्ञेयानि देवैश्च मोहयन्ति मनांसि नः ॥ १॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 2

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 2

आज्ञैकसारमैश्वर्यमाज्ञात्वमिति चोदितम् ।

तदिदं श्रोतुमिच्छामो यथावदनुपूर्वशः ॥ २॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 2

नास्ति कश्चिदशब्दार्थो नापि शब्दो निरर्थकः ।

ततो हि समये शब्दः सर्वः सर्वार्थबोधकः ॥ २॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 2

शिवयोस्तत्त्वसम्बन्धे न दोष उपलभ्यते ।

चरितैः प्राकृतो भावस्तयोरपि विभाव्यते ॥ २॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 3

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 3

वायुरुवाच ।

अग्निरित्युच्यते रौद्री घोरा या तैजसी तनुः ।

सोमः शाक्तोऽमृतमयः शक्तेः शान्तिकरी तनुः ॥ ३॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 3

प्रकृतेः परिणामोऽयं द्विधा शब्दार्थभावना ।

तामाहुः प्राकृतीं मूर्तिं शिवयोः परमात्मनोः ॥ ३॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 3

ब्रह्मादयोऽपि लोकानां सृष्टिस्थित्यन्तहेतवः ।

निग्रहानुग्रहौ प्राप्य शिवस्य वशवर्तिनः ॥ ३॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 4

अमृतं यत्प्रतिष्ठा सा तेजो विद्या कला स्वयम् ।

भूतसूक्ष्मेषु सर्वेषु त एव रसतेजसी ॥ ४॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 4

शब्दात्मिका विभूतिर्या सा त्रिधा कथ्यते बुधैः ।

स्थूला सूक्ष्मा परा चेति स्थूला या श्रुतिगोचरा ॥ ४॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 4

शिवः पुनर्न कस्यापि निग्रहानुग्रहास्पदम् ।

अतोऽनायत्तमैश्वर्यं तस्यैवेति विनिश्चितम् ॥ ४॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 5

द्विविधा तेजसो वृत्तिः सूर्यात्मा चानलात्मिका ।

तथैव रसवृत्तिश्च सोमात्मा च जलात्मिका ॥ ५॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 5

सूक्ष्मा चिन्तामयी प्रोक्ता चिन्तया रहिता परा ।

या शक्तिः सा परा शक्तिः शिवतत्त्वसमाश्रया ॥ ५॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 5

यद्येवमीदृशैश्वर्यं तत्तु स्वातन्त्र्यलक्षणम् ।

स्वभावसिद्धं चैतस्य मूर्तिमत्तास्पदं भवेत् ॥ ५॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 6

विद्युदादिमयं तेजो मधुरादिमयो रसः ।

तेजोरसविभेदैस्तु धृतमेतच्चराचरम् ॥ ६॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 6

ज्ञानशक्तिसमायोगादिच्छोपोद्बलिका तथा ।

सर्वशक्तिसमष्ट्यात्मा शक्तितत्त्वसमाख्यया ॥ ६॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 6

न मूर्तिश्च स्वतन्त्रस्य घटते मूलहेतुना ।

मूर्तेरपि च कार्यत्वात्तत्सिद्धिः स्यादहैतुकी ॥ ६॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 7

अग्नेरमृतनिष्पत्तिरमृतेनाग्निरेधते ।

अत एव हि विक्रान्तमग्नीषोमं जगद्धितम् ॥ ७॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 7

समस्तकार्यजातस्य मूलप्रकृतितां गता ।

सैव कुण्डलिनी माया शुद्धाध्वपरमा सती ॥ ७॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 7

सर्वत्र परमो भावोऽपरमश्चान्य उच्यते ।

परमापरमौ भावौ कथमेकत्र सङ्गतौ ॥ ७॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 8

हविषे सस्यसम्पत्तिर्वृष्टिः सस्याभिवृद्धये ।

वृष्टेरेव हविस्तस्मादग्नीषोमधृतं जगत् ॥ ८॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 8

सा विभागस्वरूपैव षडध्वात्मा विजृम्भते ।

तत्र शब्दास्त्रयोऽध्वानस्त्रयश्चार्थाः समीरिताः ॥ ८॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 8

निष्फलो हि स्वभावोऽस्य परमः परमात्मनः ।

स एव सकलः कस्मात्स्वभावो ह्यविपर्ययः ॥ ८॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 9

अग्निरूर्ध्वं ज्वलत्येष यावत्सौम्यं परामृतम् ।

यावदग्न्यास्पदं सौम्यममृतं च स्रवत्यधः ॥ ९॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 9

सर्वेषामपि वै पुंसां नैजशुद्ध्यनुरूपतः ।

लयभोगाधिकाराः स्युः सर्वतत्त्वविभागतः ॥ ९॥

Shiva Purana

७ वायवीयसंहिता, अध्याय 22: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे शिवतत्त्वप्रश्नो, Verse 9

स्वभावो विपरीतश्चेत्स्वतन्त्रः स्वेच्छया यदि ।

न करोति किमीशानो नित्यानित्यविपर्ययम् ॥ ९॥