७ वायवीयसंहिता, अध्याय 20: वायवीयसंहितायां पूर्वखण्डे व्याघ्रगतिवर्णनं

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

७.१.२५. पञ्चविंशोऽध्यायः ।

देवीगौरत्वप्राप्तिः ।

वायुरुवाच ।

ततः प्रदक्षिणीकृत्य पतिमम्बा पतिव्रता ।

नियम्य च वियोगार्तिं जगाम हिमवद्गिरिम् ॥ १॥

७.१.२६. षड्विंशोऽध्यायः ।

व्याघ्रगतिवर्णनम् ।

वायुरुवाच ।

उत्पाद्य कौशिकीं गौरी ब्रह्मणे प्रतिपाद्य ताम् ।

तस्य प्रत्युपकाराय पितामहमथाब्रवीत् ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

तपः कृतवती पूर्वं देशे यस्मिन्सखीजनैः ।

तमेव देशमवृणोत्तपसे प्रणयात्पुनः ॥ २॥

देव्युवाच ।

दृष्टः किमेष भवता शार्दूलो मदुपाश्रयः ।

अनेन दुष्टसत्त्वेभ्यो रक्षितं मत्तपोवनम् ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

ततः स्वपितरं दृष्ट्वा मातरं च तयोर्गृहे ।

प्रणम्य वृत्तं विज्ञाप्य ताभ्यां चानुमता सती ॥ ३॥

मय्यर्पितमना एष भजते मामनन्यधीः ।

अस्य संरक्षणादन्यत्प्रियं मम न विद्यते ॥ ३॥

पुनस्तपोवनं गत्वा भूषणानि विसृज्य च ।

स्नात्वा तपस्विनो वेषं कृत्वा परमपावनम् ॥ ४॥

भवितव्यमनेनातो ममान्तःपुरचारिणा ।

गणेश्वरपदं चास्मै प्रीत्या दास्यति शङ्करः ॥ ४॥

सङ्कल्प्य च महातीव्रं तपः परमदुश्चरम् ।

सदा मनसि सन्धाय भर्तुश्चरणपङ्कजम् ॥ ५॥

एनमग्रेसरं कृत्वा सखीभिर्गन्तुमुत्सहे ।

प्रदीयतामनुज्ञा मे प्रजानां पतिना त्वया ॥ ५॥

तमेव क्षणिके लिङ्गे ध्यात्वा बाह्यविधानतः ।

त्रिसन्ध्यमभ्यर्चयन्ती वन्यैः पुष्पैः फलादिभिः ॥ ६॥

इत्युक्तः प्रहसन्ब्रह्मा देवीं मुग्धामिव स्मयन् ।

तस्य तीव्रैः पुरावृत्तैर्दौरात्म्यं समवर्णयत् ॥ ६॥

स एव ब्रह्मणो मूर्तिमास्थाय तपसः फलम् ।

प्रदास्यति ममेत्येवं नित्यं कृत्वाऽकरोत्तपः ॥ ७॥

ब्रह्मोवाच ।

पशौ देवि मृगाः क्रूराः क्व च तेऽनुग्रहः शुभः ।

आशीविषमुखे साक्षादमृतं किं निषिच्यते ॥ ७॥

तथा तपश्चरन्तीं तां काले बहुतिथे गते ।

दृष्टः कश्चिन्महाव्याघ्रो दुष्टभावादुपागमत् ॥ ८॥

व्याघ्रमात्रेण सन्नेष दुष्टः कोऽपि निशाचरः ।

अनेन भक्षिता गावो ब्राह्मणाश्च तपोधनाः ॥ ८॥

तथैवोपगतस्यापि तस्यातीव दुरात्मनः ।

गात्रं चित्रार्पितमिव स्तब्धं तस्याः सकाशतः ॥ ९॥

तर्पयंस्तान् यथाकामं कामरूपी चरत्यसौ ।

अवश्यं खलु भोक्तव्यं फलं पापस्य कर्मणः ॥ ९॥

तं दृष्ट्वापि तथा व्याघ्रं दुष्टभावादुपागतम् ।

न पृथग्जनवद्देवी स्वभावेन विविच्यते ॥ १०॥

अतः किं कृपया कृत्यमीदृशेषु दुरात्मसु ।

अनेन देव्याः किं कृत्यं प्रकृत्या कलुषात्मना ॥ १०॥

स तु विष्टब्धसर्वाङ्गो बुभुक्षापरिपीडितः ।

ममामिषं ततो नान्यदिति मत्वा निरन्तरम् ॥ ११॥

देव्युवाच ।

यदुक्तं भवता सर्वं तथ्यमस्त्वयमीदृशः ।

तथापि मां प्रपन्नोऽभून्न त्याज्यो मामुपाश्रितः ॥ ११॥

निरीक्ष्यमाणः सततं देवीमेव तदाऽनिशम् ।

अतिष्ठदग्रतस्तस्या उपासनमिवाचरत् ॥ १२॥

ब्रह्मोवाच ।

अस्य भक्तिमविज्ञाय प्राग्वृत्तं ते निवेदितम् ।

भक्तिश्चेदस्य किं पापैर्न ते भक्तः प्रणश्यति ॥ १२॥

देव्याश्च हृदये नित्यं ममैवायमुपासकः ।

त्राता च दुष्टसत्त्वेभ्य इति प्रववृते कृपा ॥ १३॥

पुण्यकर्मापि किं कुर्य्यात्त्वदीयाज्ञानपेक्षया ।

अजा प्रज्ञा पुराणी च त्वमेव परमेश्वरी ॥ १३॥

तस्या एव कृपायोगात्सद्यो नष्टमलत्रयः ।

बभूव सहसा व्याघ्रो देवीं च बुबुधे तदा ॥ १४॥