६ कैलाससंहिता, अध्याय 12: कैलाससंहितायामुपासनामूर्त्तिवर्णनं, Verse 1
६.१५ ॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 54 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
६.१५ ॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
६.१५. पञ्चदशोऽध्यायः ।
उपासनामूर्त्तिवर्णनम् ।
ईश्वर उवाच ।
ततः परं प्रवक्ष्यामि सृष्टिपद्धतिमुत्तमाम् ।
सदाशिवान्महेशादिचतुष्कस्य वरानने ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
सदाशिवः समष्टिः स्यादाकाशधिपतिः प्रभुः ।
अस्यैव व्यष्टितापन्नं महेशादिचतुष्टयम् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
सदाशिवसहस्रांशान्महेशस्य समुद्भवः ।
पुरुषानन्तरूपत्वाद्वायोरधिपतिश्च सः ॥ ३॥
मायाशक्तियुतो वामे सकलश्च क्रियाधिकः ।
अस्यैव व्यष्टिरूपं स्यादीश्वरादिचतुष्टयम् ॥ ४॥
ईशो विश्वेश्वरः पश्चात्परमेशस्ततः परम् ।
सर्वेश्वर इतीदं तु तिरोधाचक्रमुत्तमम् ॥ ५॥
तिरोभावो द्विधा भिन्न एको रुद्रादिगोचरः ।
अन्यश्च देहभावेन पशुवर्गस्य सन्ततेः ॥ ६॥
भोगानुरञ्जनपरः कर्मसाम्यक्षणावधि ।
कर्मसाम्ये स एकः स्यादनुग्रहमयो विभुः ॥ ७॥
तत्र सर्वेश्वरा यास्ते देवताः परिकीर्तिताः ।
परब्रह्मात्मकाः साक्षान्निर्विकल्पा निरामयाः ॥ ८॥
तिरोभावात्मकं चक्रं भवेच्छान्तिकलामयम् ।
महेश्वराधिष्ठितं च पदमेतदनुत्तमम् ॥ ९॥
एतदेव पदं प्राप्यं महेशपदसेविनाम् ।
माहेश्वराणां सालोक्यक्रमादेव विमुक्तिदम् ॥ ६.१५.१०॥
महेश्वरसहस्रांशाद् रुद्रमूर्तिरजायत ।
अघोरवदनाकारस्तेजस्तत्त्वाधिपश्च सः ॥ ११॥
गौरीशक्तियुतो वामे सर्वसंहारकृत्प्रभुः ।
अस्यैव व्यष्टिरूपं स्याच्छिवाद्यथ चतुष्टयम् ॥ १२॥
शिवो हरो मृडभवौ विदितं चक्रमद्भुतम् ।
संहाराख्यं महादिव्यं परमं हि मुनीश्वर ॥ १३॥
स संहारस्त्रिधा प्रोक्तो बुधैर्नित्यादिभेदतः ।
नित्यो जीवसुषुप्त्याख्यो विधेर्नैमित्तिकः स्मृतः ॥ १४॥
विलयस्तस्य तु महानिति वेदनिदर्शितः ।
जीवानां जन्मदुःखादिशान्तानामुषितात्मनाम् ॥ १५॥
विश्रान्त्यर्थं मुनिश्रेष्ठ कर्मणां पाकहेतवे ।
संहारः कल्पितस्त्रेधा रुद्रेणामिततेजसा ॥ १६॥
रुद्रस्यैव तु कृत्यानां त्रयमेतदुदाहृतम् ।
संहृतवपि सृष्ट्यादिकृत्यानां पञ्चकं विभोः ॥ १७॥
मुने तत्र भवाद्यास्ते देवताः परिकीर्तिताः ।
परब्रह्मस्वरूपाश्च लोकानुग्रहकारकाः ॥ १८॥
संहाराख्यमिदं चक्रं विद्यारूपकलामयम् ।
अधिष्ठितं च रुद्रेण पदमेतन्निरामयम् ॥ १९॥
एतदेव पदं प्राप्यं रुद्राराधनकाङ्क्षिणाम् ।
रुद्राणां तद्धि सालोक्यक्रमात्सायुज्यदं मुने ॥ ६.१५.२०॥
रुद्रमूर्तेः सहस्रांशाद्विष्णोश्चैवाभवज्जनिः ।
स वामदेवचक्रात्मा वारितत्त्वैकनायकः ॥ २१॥
रमाशक्तियुतो वामे सर्व्वरक्षाकरो महान् ।
चतुर्भुजोऽरविन्दाक्षः श्यामः शङ्खादिचिह्नभृत् ॥ २२॥
अस्यैव वासुदेवादिचतुष्कं व्यष्टितां गतम् ।
उपासनरतानां वै वैष्णवानां विमुक्तिदम् ॥ २३॥
वासुदेवोऽनिरुद्धश्च ततः सङ्कर्षणः परः ।
प्रद्युम्नश्चेति विख्यातं स्थितिचक्रमनुत्तमम् ॥ २४॥
स्थितिः सृष्टस्य जगतस्तत्कर्त्रा सह पालनम् ।
आरब्धकर्मभोगान्तं जीवानां फलभोगिनाम् ॥ २५॥
विष्णोरेवेदमाख्यातं कृत्यं रक्षाविधायिनः ।
स्थितावपि तु सृष्ट्यादिकृत्यानां पञ्चकं विभोः ॥ २६॥
तत्र प्रद्युम्नमुख्यास्ते देवताः परिकीर्तिताः ।
निर्विकल्पा निरातङ्का मुक्तानन्दकराः सदा ॥ २७॥