६ कैलाससंहिता, अध्याय 3: कैलाससंहितायां संन्यासपद्धतिवर्णनं

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

षष्ठी कैलाससंहिता ६.३. तृतीयोऽध्यायः ।

संन्यासपद्धतिवर्णनम् ।

ईश्वर उवाच ।

श‍ृणु देवि प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।

तस्य श्रवणमात्रेण जीवः साक्षाच्छिवो भवेत् ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

प्रणवार्थपरिज्ञानमेव ज्ञानं मदात्मकम् ।

बीजं तत्सर्वविद्यानां मन्त्रं प्रणवनामकम् ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

अतिसूक्ष्मं महार्थं च ज्ञेयं तद्वटबीजवत् ।

वेदादि वेदसारं च मद्रूपं च विशेषतः ॥ ३॥

॥

ॐ नमः शिवाय ॥

देवो गुणत्रयातीतः सर्वज्ञः सर्वकृत्प्रभुः ।

ओमित्येकाक्षरे मन्त्रे स्थितोऽहं सर्वगः शिवः ॥ ४॥

यदस्ति वस्तु तत्सर्वं गुणप्राधान्ययोगतः ।

समस्तं व्यस्तमपि च प्रणवार्थं प्रचक्षते ॥ ५॥

सर्वार्थसाधकं तस्मादेकं ब्रह्मैतदक्षरम् ।

तेनोमिति जगत्कृस्नं कुरुते प्रथमं शिवः ॥ ६॥

शिवो वा प्रणवो ह्येष प्रणवो वा शिवः स्मृतः ।

वाच्यवाचकयोर्भेदो नात्यन्तं विद्यते यतः ॥ ७॥

तस्मादेकाक्षरं देवं मां च ब्रह्मर्षयो विदुः ।

वाच्यवाचकयोरैक्यं मन्यमाना विपश्चितः ॥ ८॥

अतस्तदेव जानीयात्प्रणवं सर्वकारणम् ।

निर्विकारी मुमुक्षुर्मां निर्गुणं परमेश्वरम् ॥ ९॥

एनमेव हि देवेशि सर्वमन्त्रशिरोमणिम् ।

काश्यामहं प्रदास्यामि जीवानां मुक्तिहेतवे ॥ १०॥

तत्रादौ सम्प्रवक्ष्यामि प्रणवोद्धारमम्बिके ।

यस्य विज्ञानमात्रेण सिद्धिश्च परमा भवेत् ॥ ११॥

निवृत्तिमुद्धरेत्पूर्वमिन्धनं च ततः परम् ।

कालं समुद्धरेत्पश्चाद्दण्डमीश्वरमेव च ॥ १२॥

वर्णपञ्चकरूपोऽयमेवं प्रणव उद्धृतः ।

त्रिमात्रबिन्दुनादात्मा मुक्तिदो जपतां सदा ॥ १३॥

ब्रह्मादिस्थावरान्तानां सर्वेषां प्राणिनां खलु ।

प्राणः प्रणव एवायं तस्मात्प्रणव ईरितः ॥ १४॥

आद्यं वर्णमकारं च उकारमुत्तरे ततः ।

मकारं मध्यतश्चैव नादान्तं तस्य चोमिति ॥ १५॥

जलवद्वर्णमाद्यं तु दक्षिणे चोत्तरे तथा ।

मध्ये मकारं शुचिवदोङ्कारे मुनिसत्तम ॥ १६॥

अकारश्चाप्युकारोऽयं मकारश्च त्रयं क्रमात् ।

तिस्रो मात्राः समाख्याता अर्धमात्रा ततः परम् ॥ १७॥

अर्धमात्रा महेशानि बिन्दुनादस्वरूपिणी ।

वर्णनीया न वै चाद्धा ज्ञेया ज्ञानिभिरेव सा ॥ १८॥

ईशानः सर्वविद्यानामित्यद्याः श्रुतयः प्रिये ।

मत्त एव भवन्तीति वेदाः सत्यं वदन्ति हि ॥ १९॥

तस्माद् वेदादिरेवाहं प्रणवो मम वाचकः ।

वाचकत्वान्ममैषोऽपि वेदादिरिति कथ्यते ॥ २०॥

अकारस्तु महद् बीजं रजः स्रष्टा चतुर्मुखः ।

उकारः प्रकृतिर्योनिः सत्त्वं पालयिता हरिः ॥ २१॥

मकारः पुरुषो बीजी तमः संहारको हरः ।

बिन्दुर्महेश्वरो देवस्तिरोभाव उदाहृतः ॥ २२॥

नादः सदाशिवः प्रोक्तः सर्वानुग्रहकारकः ।

नादमूर्द्धनि सञ्चिन्त्यः परात्परतरः शिवः ॥ २३॥

स सर्वज्ञः सर्वकर्त्ता सर्वेशो निर्मलोऽव्ययः ।

अनिर्देश्यः परब्रह्म साक्षात्सदसतः परः ॥ २४॥

अकारादिषु वर्णेषु व्यापकं चोत्तरोत्तरम् ।

व्याप्यं त्वधस्तनं वर्णमेवं सर्वत्र भावयेत् ॥ २५॥

सद्यादीशानपर्यन्तान्यकारादिषु पञ्चसु ।

स्थितानि पञ्च ब्रह्माणि तानि मन्मूर्त्तयः क्रमात् ॥ २६॥