५ उमासंहिता, अध्याय 22: कालवञ्चनशिवप्राप्तिवर्णनं

५.२७ ॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

५.२७. सप्तविंशोऽध्यायः ।

कालवञ्चनशिवप्राप्तिवर्णनम् ।

देव्युवाच ।

वायोस्तु पदमाप्नोति योगाकाशसमुद्भवम् ।

तन्मे सर्वं समाचक्ष्व प्रसन्नस्त्वं यदि प्रभो ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

शङ्कर उवाच ।

पुरा मे सर्वमाख्यातं योगिनां हितकाम्यया ।

कालं जिगाय यः सम्यग्वायोर्लिङ्गं यथा भवेत् ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

तेन ज्ञात्वा दिनं योगी प्राणायामपरः स्थितः ।

स जयत्यागतं कालं मासार्धेनैव सुन्दरि ॥ ३॥

हृत्स्थो वायुः सदा वह्नेर्दीपकः सोऽनुपावकः ।

स बाह्याभ्यन्तरो व्यापी वायुः सर्वगतो महान् ॥ ४॥

ज्ञानविज्ञानमुत्साहः सर्वं वायोः प्रवर्तते ।

येनेह निर्जितो वायुस्तेन सर्वमिदं जगत् ॥ ५॥

धारणायां सदा तिष्ठेज्जरामृत्युजिघांसया ।

योगी योगरतः सम्यग्धारणाध्यानतत्परः ॥ ६॥

लोहकारो यथा भस्त्रामापूर्यमुखतो मुने ।

साधयेद्वायुना कर्म तद्वद्योगी समभ्यसेत् ॥ ७॥

देवः सहस्रको नेत्रपादहस्तसहस्रकः ।

पृथवीं हि सर्वमावृत्य सोऽग्रे तिष्ठेद्दशाङ्गुलम् ॥ ८॥

गायत्रीं शिरसा सार्द्धं जपेद् व्याहृतिपूर्विकाम् ।

त्रिवारमायतप्राणाः प्राणायामः स उच्यते ॥ ९॥

गतागता निवर्तन्ते चन्द्रसूर्यादयो ग्रहाः ।

अद्यापि न निवर्तन्ते योगध्यानपरायणाः ॥ ५.२७.१०॥

शतमब्दं तपस्तप्त्वा कुशाग्रापः पिबेद् द्विजः ।

तदाप्नोति फलं देवि प्राणानां धारणैकया ॥ ११॥

यो द्विजः कल्यमुत्थाय प्राणायामैकमाचरेत् ।

सर्वं पापं निहन्त्याशु ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ १२॥

योऽतन्द्रितः सदैकान्ते प्रणायामपरो भवेत् ।

जरां मृत्युं विनिर्जित्य वायुगः खेचरीति सः ॥ १३॥

सिद्धस्य भजते रूपं कान्तिं मेधां पराक्रमम् ।

शौर्यं वायुसमो गत्या सौख्यं श्लाघ्यं परं सुखम् ॥ १४॥

एतत्कथितमशेषं वायोः सिद्धिं यदाप्नुते योगी ।

यत्तेजसोऽपि लभते तत्ते वक्ष्यामि देवेशि ॥ १५॥

स्थित्वा सुखासने स्वे शेते जनवचनहीने तु ।

शशिरवियुतया तेजः प्रकाशयन्मध्यमे देशे ॥ १६॥

वह्निगतं भ्रूमध्ये प्रकाशते यस्त्वतन्द्रितो योगी ।

दीपैर्हीनध्वान्ते पश्येन्न्यूनमसंशयं लोके ॥ १७॥

नेत्रे करशाखाभिः किञ्चित्सम्पीड्य यत्नतो योगी ।

तारं पश्यन्ध्यायेन्मुहूर्तमर्द्धं तमे९कभावोऽपि ॥ १८॥

ततस्तु तमसि ध्यायन्पश्यति ज्योतिरैश्वरम् ।

श्वेतं रक्तं तथा पीतं कृष्णमिन्द्रधनुष्प्रभम् ॥ १९॥

भुवोर्मध्ये ललाटस्थं बालार्कसमतेजसम् ।

तं विदित्वा तु कामाङ्गी क्रीडते कामरूपधृक् ॥ ५.२७.२०॥

कारणप्रशमावेशं परकायप्रवेशनम् ।

अणिमादिगुणावाप्तिर्मनसा चावलोकनम् ॥ २१॥

दूरश्रवणविज्ञानमदृश्यं बहुरूपधृक् ।

सतताभ्यासयोगेन खेचरत्वं प्रजायते ॥ २२॥

श्रुताध्ययनसम्पन्ना नानाशास्त्रविशारदाः ।

ज्ञानिनोऽपि विमुह्यन्ते पूर्वकर्मवशानुगाः ॥ २३॥

पश्यन्तोऽपि न पश्यन्ति श‍ृण्वाना बधिरा यथा ।

यथान्धा मानुषा लोके मूढाः पापविमोहिताः ॥ २४॥

वेदाहमेतं पुरुषं महान्त- मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ।

तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यते प्रायणाय ॥ २५॥

एष ते कथितः सम्यक्तेजसो विधिरुत्तमः ।

कालं जित्वा यथा योगी चामरत्वं प्रपद्यते ॥ २६॥

पुनः परतरं वक्ष्ये यथा मृत्युर्न जायते ।

सावधानतया देवि श‍ृणुष्वैकाग्रमानसा ॥ २७॥