५ उमासंहिता, अध्याय 11: पुराणमाहात्म्यवर्णनं

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

५.१३. त्रयोदशोऽध्यायः ।

पुराणमाहात्म्यवर्णनम् ।

सनत्कुमार उवाच ।

तपस्तपति योऽरण्ये वन्यमूलफलाशनः ।

योऽधीते ऋचमेकां हि फलं स्यात्तत्समं मुने ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

श्रुतेरध्ययनात्पुण्यं यदाप्नोति द्विजोत्तमः ।

तदध्यापनतश्चापि द्विगुणं फलमश्नुते ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

जगद्यथा निरालोकं जायतेऽशशिभास्करम् ।

विना तथा पुराणं ह्यध्येयमस्मान्मुने सदा ॥ ३॥

तप्यमानं सदाज्ञानान्निरये योऽपि शास्त्रतः ।

सम्बोधयति लोकं तं तस्मात् पूज्यः पुराणगः ॥ ४॥

सर्वेषां चैव पात्राणां मध्ये श्रेष्ठः पुराणवित् ।

पतनात् त्रायते यस्मात् तस्मात्पात्रमुदाहृतम् ॥ ५॥

मर्त्यबुद्धिर्न कर्तव्या पुराणज्ञे कदाचन ।

पुराणज्ञः सर्ववेत्ता ब्रह्मा विष्णुर्हरो गुरुः ॥ ६॥

धनं धान्यं हिरण्यं च वासांसि विविधानि च ।

देयं पुराणविज्ञाय परत्रेह च शर्मणे ॥ ७॥

यो ददाति महाप्रीत्या पुराणज्ञाय सज्जनः ।

पात्राय शुभवस्तूनि स याति परमां गतिम् ॥ ८॥

महीं गां वा स्यन्दनांश्च गजानश्वांश्च शोभनान् ।

यः प्रयच्छति पात्राय तस्य पुण्यफलं श‍ृणु ॥ ९॥

अक्षयान्सर्वकामांश्च परत्रेह च जन्मनि ।

अश्वमेधमखस्यापि स फलं लभते पुमान् ॥ १०॥

महीं ददाति यस्तस्मै कृष्टां फलवतीं शुभाम् ।

स तारयति वै वंश्यान्दश पूर्वान् दशापरान् ॥ ११॥

इह भुक्त्वाखिलान् कामानन्ते दिव्यशरीरवान् ।

विमानेन च दिव्येन शिवलोकं स गच्छति ॥ १२॥

न यज्ञैस्तुष्टिमायान्ति देवाः प्रोक्षणकैरपि ।

बलिभिः पुष्पपूजाभिर्यथा पुस्तकवाचनैः ॥ १३॥

शम्भोरायतने यस्तु कारयेद्धर्मपुस्तकम् ।

विष्णोरर्कस्य कस्यापि श‍ृणु तस्यापि तत्फलम् ॥ १४॥

राजसूयाश्वमेधानां फलमाप्नोति मानवः ।

सूर्यलोकं च भित्त्वाशु ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ १५॥

स्थित्वा कल्पशतान्यत्र राजा भवति भूतले ।

भुङ्क्ते निष्कण्टकं भोगान्नात्र कार्या विचारणा ॥ १६॥

अश्वमेधसहस्रस्य यत्फलं समुदाहृतम् ।

तत्फलं समावाप्नोति देवाग्रे यो जपं चरेत् ॥ १७॥

इतिहासपुराणाभ्यां शम्भोरायतने शुभे ।

नान्यत्प्रीतिकरं शम्भोस्तथान्येषां दिवौकसाम् ॥ १८॥

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यं पुस्तकवाचनम् ।

तथास्य श्रवणं प्रेम्णा सर्वकामफलप्रदम् ॥ १९॥

पुराणश्रवणात् शम्भोर्निष्पापो जायते नरः ।

भुक्त्वा भोगान् सुविपुलान् शिवलोकमवाप्नुयात् ॥ २०॥

राजसूयेन यत्पुण्यमग्निष्टोमशतेन च ।

तत्पुण्यं लभते शम्भोः कथाश्रवणमात्रतः ॥ २१॥

सर्वतीर्थावगाहेन गवां कोटिप्रदानतः ।

तत् फलं लभते शम्भोः कथाश्रवणतो मुने ॥ २२॥

ये श‍ृण्वन्ति कथां शम्भोः सदा भुवनपावनीम् ।

ते मनुष्या न मन्तव्या रुद्रा एव न संशयः ॥ २३॥

श‍ृण्वतां शिवसत्कीर्तिं सतां कीर्तयतां च ताम् ।

पादाम्बुजरजांस्येव तीर्थानि मुनयो विदुः ॥ २४॥

गन्तुं निःश्रेयसं स्थानं येऽभिवाञ्छन्ति देहिनः ।

कथां पौराणिकीं शैवीं भक्त्या श‍ृण्वन्तु ते सदा ॥ २५॥

कथां पौराणिकीं श्रोतुं यद्यशक्तः सदा भवेत् ।

नियतात्मा प्रतिदिनं श‍ृणुयाद्वा मुहूर्तकम् ॥ २६॥

यदि प्रतिदिनं श्रोतुमशक्तो मानवो भवेत् ।

पुण्यमासादिषु मुने श‍ृणुयाच्छाङ्करीं कथाम् ॥ २७॥