२ रुद्रसंहिता - १ सृष्टिखण्डः, अध्याय 2: रुद्रसंहितायां प्रथमखण्डे सृष्ट्युपाख्याने नारदतपोवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 59 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
२.१.२. द्वितीयोऽध्यायः ।
नारदतपोवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
एकस्मिन्समये विप्रा नारदो मुनिसत्तमः ।
ब्रह्मपुत्रो विनीतात्मा तपोऽर्थं मन आदधे ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
हिमशैलगुहा काचिदेका परमशोभना ।
यत्समीपे सुरनदी सदा वहति वेगतः ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
तत्राश्रमो महादिव्यो नानाशोभासमन्वितः ।
तपोऽर्थं स ययौ तत्र नारदो दिव्यदर्शनः ॥ ३॥
॥
द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमः सृष्टिखण्डः
तां दृष्ट्वा मुनिशार्दूलस्तेपे स सुचिरं तपः ।
बध्वासनं दृढं मौनी प्राणानायम्य शुद्धधीः ॥ ४॥
चक्रे मुनिः समाधिं तमहम्ब्रह्मेति यत्र ह ।
विज्ञानं भवति ब्रह्मसाक्षात्कारकरं द्विजाः ॥ ५॥
इत्थं तपति तस्मिन्वै नारदे मुनिसत्तमे ।
चकम्पेऽथ शुनासीरो मनस्सन्तापविह्वलः ॥ ६॥
मनसीति विचिन्त्यासौ मुनिर्मे राज्यमिच्छति ।
तद्विघ्नकरणार्थं हि हरिर्यत्नमियेष सः ॥ ७॥
सस्मार स स्मरं शक्रश्चेतसा देवनायकः ।
आजगाम द्रुतं कामः समधीर्महिषीयुतः ॥ ८॥
अथागतं स्मरं दृष्ट्वा सम्बोध्य सुरराट् प्रभुः ।
उवाच तं प्रपश्याशु स्वार्थे कुटिलशेमुषिः ॥ ९॥
इन्द्र उवाच ।
मित्रवर्य महावीर सर्वदा हितकारक ।
शृणु प्रीत्या वचो मे त्वं कुरु साहाय्यमात्मना ॥ १०॥
त्वद्बलान्मे बहूनाञ्च तपोगर्वो विनाशितः ।
मद्राज्यस्थिरता मित्र त्वदनुग्रहतः सदा ॥ ११॥
हिमशैलगुहायां हि मुनिस्तपति नारदः ।
मनसोद्दिश्य विश्वेशं महासंयमवान्दृढः ॥ १२॥
याचेन्न विधितो राज्यं स ममेति विशङ्कितः ।
अद्यैव गच्छ तत्र त्वं तत्तपोविघ्नमाचर ॥ १३॥
इत्याज्ञप्तो महेन्द्रेण स कामः समधुप्रियः ।
जगाम तत्स्थलं गर्वादुपायं स्वं चकार ह ॥ १४॥
रचयामास तत्राशु स्वकलाः सकला अपि ।
वसन्तोऽपि स्वप्रभावं चकार विविधं मदात् ॥ १५॥
न बभूव मुनेश्चेतो विकृतं मुनिसत्तमाः ।
भ्रष्टो बभूव तद्गर्वो महेशानुग्रहेण ह ॥ १६॥
शृणुतादरतस्तत्र कारणं शौनकादयः ।
ईश्वरानुग्रहेणात्र न प्रभावः स्मरस्य हि ॥ १७॥
अत्रैव शम्भुनाकारि सुतपश्च स्मरारिणा ।
अत्रैव दग्धस्तेनाशु कामो मुनितपोपहः ॥ १८॥
कामजीवनहेतोर्हि रत्या सम्प्रार्थितैः सुरैः ।
सम्प्रार्थित उवाचेदं शङ्करो लोकशङ्करः ॥ १९॥
कञ्चित्समयमासाद्य जीविष्यति सुराः स्मरः ।
परन्त्विह स्मरोपायश्चलिष्यति न कश्चन ॥ २०॥
इह यावद्दृष्यते भूर्जनैः स्थित्वामराः सदा ।
कामबाणप्रभावोऽत्र न चलिष्यत्यसंशयम् ॥ २१॥
इति शम्भूक्तितः कामो मिथ्यात्मगतिकस्तदा ।
नारदे स जगामाशु दिवमिन्द्रसमीपतः ॥ २२॥
आचख्यौ सर्ववृत्तान्तं प्रभावं च मुनेः स्मरः ।
तदाज्ञया ययौ स्थानं स्वकीयं समधुप्रियः ॥ २३॥
विस्मितोऽभूत्सुराधीशः प्रशशंसाथ नारदम् ।
तद्वृत्तान्तानभिज्ञो हि मोहितः शिवमायया ॥ २४॥
दुर्ज्ञेया शाम्भवी माया सर्वेषां प्राणिनामिह ।
भक्तं विनार्पितात्मानं तया सम्मोह्यते जगत् ॥ २५॥
नारदोऽपि चिरं तस्थौ तत्रेशानुग्रहेण ह ।
पूर्णं मत्वा तपस्तत्स्वं विरराम ततो मुनिः ॥ २६॥