Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं

Containing 66 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 1

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 1

चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.४१. एकचत्वारिंशोऽध्यायः ।

मुक्तिनिरूपणम् ।

ऋषय ऊचुः ।

मुक्तिर्नाम त्वया प्रोक्ता तस्यां किं नु भवेदिह ।

अवस्था कीदृशी तत्र भवेदिति वदस्व नः ॥ १॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 1

चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.४२. द्विचत्वारिंशोऽध्यायः ।

सगुणनिर्गुणभेदवर्णनम् ।

ऋषय ऊचुः ।

शिवः को वा हरिः को वा रुद्रः को वा विधिश्च कः ।

एतेषु निर्गुणः को वा ह्येतं नश्छिन्धि संशयम् ॥ १॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 2

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 2

सूत उवाच ।

मुक्तिश्चतुर्विधा प्रोक्ता श्रूयतां कथयामि वः ।

संसारक्लेशसंहर्त्री परमानन्ददायिनी ॥ २॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 2

सूत उवाच ।

यच्चादौ हि समुत्पन्नं निर्गुणात्परमात्मनः ।

तदेव शिवसंज्ञं हि वेदवेदान्तिनो विदुः ॥ २॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 3

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 3

सारूप्या चैव सालोक्या सान्निध्या च तथा परा ।

सायुज्या च चतुर्थी सा व्रतेनानेन या भवेत् ॥ ३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 3

तस्मात्प्रकृतिरुत्पन्ना पुरुषेण समन्विता ।

ताभ्यां तपः कृतं तत्र मूलस्थे च जले सुधीः ॥ ३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 4

मुक्तेर्दाता मुनिश्रेष्ठाः केवलं शिव उच्यते ।

ब्रह्माद्या न हि ते ज्ञेयाः केवलं च त्रिवर्गदाः ॥ ४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 4

पञ्चक्रोशीति विख्याता काशी सर्वातिवल्लभा ।

व्याप्तं च सकलं ह्येतत्तज्जलं विश्वतो गतम् ॥ ४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 5

ब्रह्माद्यास्त्रिगुणाधीशाः शिवस्त्रिगुणतः परः ।

निर्विकारी परब्रह्म तुर्यः प्रकृतितः परः ॥ ५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 5

सम्भाव्य मायया युक्तस्तत्र सुप्तो हरिः स वै ।

नारायणेति विख्यातो माया नारायणी मता ॥ ५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 6

ज्ञानरूपोऽव्ययः साक्षी ज्ञानगम्योऽद्वयः स्वयम् ।

कैवल्यमुक्तिदः सोऽत्र त्रिवर्गस्य प्रदोऽपि हि ॥ ६॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 6

तन्नाभिकमले यो वै जातः स च पितामहः ।

तेनैव तपसा दृष्टः स वै विष्णुरुदाहृतः ॥ ६॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 7

कैवल्याख्या पञ्चमी च दुर्लभा सर्वथा नृणाम् ।

तल्लक्षणं प्रवक्ष्यामि श्रूयतामृषिसत्तमाः ॥ ७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 7

उभयोर्वादशमने यद्रूपं स दर्शितं बुधाः ।

महादेवेति विख्यातं निर्गुणेन शिवेन हि ॥ ७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 8

उत्पद्यते यतः सर्वं येनैतत्पाल्यते जगत् ।

यस्मिंश्च लीयते तद्धि येन सर्वमिदं ततम् ॥ ८॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 8

तेन प्रोक्तमहं शम्भुर्भविष्यामि कभालतः ।

रुद्रो नाम स विख्यातो लोकानुग्रहकारकः ॥ ८॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 9

तदेव शिवरूपं हि पठ्यते च मुनीश्वराः ।

सकलं निष्कलं चेति द्विविधं वेदवर्णितम् ॥ ९॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 9

ध्यानार्थं चैव सर्वेषामरूपो रूपवानभूत् ।

स एव च शिवः साक्षाद्भक्तवात्सल्यकारकः ॥ ९॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 10

विष्णुना तच्च न ज्ञातं ब्रह्मणा न च तत्तथा ।

कुमाराद्यैश्च न ज्ञातं न ज्ञातं नारदेन वै ॥ १०॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 10

शिवे त्रिगुणसम्भिन्ने रुद्रे तु गुणधामनि ।

वस्तुतो न हि भेदोऽस्ति स्वर्णे तद्भूषणे यथा ॥ १०॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 11

शुकेन व्यासपुत्रेण व्यासेन च मुनीश्वरैः ।

तत्पूर्वैश्चाखिलैर्देवैर्वेदैः शास्त्रैस्तथा न हि ॥ ११॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 11

समानरूपकर्माणौ समभक्तगतिप्रदौ ।

समानाखिलसंसेव्यौ नानालीलाविहारिणौ ॥ ११॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 12

सत्यं ज्ञानमनन्तं च सच्चिदानन्दसंज्ञितम् ।

निर्गुणो निरुपाधिश्चाव्ययः शुद्धो निरञ्जनः ॥ १२॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 12

सर्वथा शिवरूपो हि रुद्रो रौद्रपराक्रमः ।

उत्पन्नो भक्तकार्यार्थं हरिब्रह्मसहायकृत् ॥ १२॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 13

न रक्तो नैव पीतश्च न श्वेतो नील एव च ।

न ह्रस्वो न च दीर्घश्च न स्थूलः सूक्ष्म एव च ॥ १३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 14

यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह ।

तदेव परमं प्रोक्तं ब्रह्मैव शिवसंज्ञकम् ॥ १४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 30: कोटिरुद्रसंहितायां सगुणनिर्गुणभेदवर्णनं, Verse 14

ते वै रुद्रं मिलित्वा तु प्रयान्ति प्रकृता इमे ।

इमान् रुद्रो मिलित्वा तु न याति श्रुतिशासनम् ॥ १४॥