४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 23: कोटिरुद्रसंहितायां घुश्मेश्वरमाहात्म्ये सुदेहासुधर्माचरितवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 105 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.३१. एकत्रिंशोऽध्यायः ।
रामेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि लिङ्गं रामेश्वराभिधम् ।
उत्पन्नं च यथा पूर्वमृषयः शृणुतादरात् ॥ १॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.३२. द्वात्रिंशोऽध्यायः ।
सुदेहासुधर्माचरितवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
अतः परं च घुश्मेशं ज्योतिर्लिङ्गमुदाहृतम् ।
तस्यैव च सुमाहात्म्यं श्रूयतामृषिसत्तमाः ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
पुरा विष्णुः पृथिव्यां चावततार सतां प्रियः ॥ २॥
दक्षिणस्यां दिशि श्रेष्ठो गिरिर्देवेति संज्ञकः ।
महाशोभान्वितो नित्यं राजतेऽद्भुतदर्शनः ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
तत्र सीता हृता विप्रा रावणेनोरुमायिना ।
प्रापिता स्वगृहं सा हि लङ्कायां जनकात्मजा ॥ ३॥
तस्यैव निकटे कश्चिद्भारद्वाजकुलोद्भवः ।
सुधर्मा नाम विप्रश्च न्यवसद् ब्रह्मवित्तमः ॥ ३॥
अन्वेषणपरस्तस्याः किष्किन्धाख्यां पुरीमगात् ।
सुग्रीवहितकृद्भूत्वा वालिनं सञ्जघान ह ॥ ४॥
तस्य प्रिया सुदेहा च शिवधर्मपरायणा ।
पतिसेवापरा नित्यं गृहकर्मविचक्षणा ॥ ४॥
तत्र स्थित्वा कियत्कालं तदन्वेषणतत्परः ।
सुग्रीवाद्यैर्लक्ष्मणेन विचारं कृतवान्स वै ॥ ५॥
सुधर्मा च द्विजश्रेष्ठो देवतातिथिपूजकः ।
वेदमार्गपरो नित्यमग्निसेवापरायणः ॥ ५॥
कपीन् सम्प्रेषयामास चतुर्दिक्षु नृपात्मजः ।
हनुमत्प्रमुखान् रामस्तदन्वेषणहेतवे ॥ ६॥
त्रिकालसन्ध्यया युक्तः सूर्यरूपसमद्युतिः ।
शिष्याणां पाठकश्चैव वेदशास्त्रविचक्षणः ॥ ६॥
अथ ज्ञात्वा गतां लङ्कां सीतां कपिवराननात् ।
सीताचूडामणिं प्राप्य मुमुदे सोऽति राघवः ॥ ७॥
धनवांश्च परो दाता सौजन्यगुणभाजनः ।
शिवकर्मरतो नित्यं शैवः शैवजनप्रियः ॥ ७॥
सकपीशस्तदा रामो लक्ष्मणेन युतो द्विजाः ।
सुग्रीवप्रमुखैः पुण्यैर्वानरैर्बलवत्तरैः ॥ ८॥
आयुर्बहु व्यतीयाय तस्य धर्मं प्रकुर्वतः ।
पुत्रश्च नाभवत्तस्य ऋतुः स्यादफलः स्त्रियाः ॥ ८॥
पद्मैरष्टादशाख्यैश्च ययौ तीरं पयोनिधेः ।
दक्षिणे सागरे यो वै दृश्यते लवणाकरः ॥ ९॥
तेन दुःखं कृतं नैव वस्तुज्ञानपरेण हि ।
आत्मनस्तारकश्चात्मा ह्यात्मनः पावनश्च सः ॥ ९॥
तत्रागत्य स्वयं रामो वेलायां संस्थितो हि सः ।
वानरैः सेव्यमानस्तु लक्ष्मणेन शिवप्रियः ॥ १०॥
इत्येवं मानसं धृत्वा दुःखं न कृतवान्स्तदा ।
सुदेहा च तदा दुःखं चकारापुत्रसम्भवम् ॥ १०॥
हा जानकि कुतो याता कदा चेयं मिलिष्यति ।
अगाधः सागरश्चैवातार्या सेना च वानरी ॥ ११॥
नित्यं च स्वामिनं सा वै प्रार्थयद्यत्नसाधने ।
पुत्रोत्पादनहेतोश्च सर्वविद्याविशारदम् ॥ ११॥
राक्षसो गिरिधर्ता च महाबलपराक्रमः ।
लङ्काख्यो दुर्गमो दुर्ग इन्द्रजित्तनयोऽस्य वै ॥ १२॥
सोऽपि स्त्रियं तदाभर्त्स्य किं पुत्रश्च करिष्यति ।
का माता कः पिता पुत्रः को बन्धुश्च प्रियश्च कः ॥ १२॥
इत्येवं स विचार्यैव तटे स्थित्वा सलक्ष्मणः ।
आश्वासितो वनौकोभिरङ्गदादिपुरः सरैः ॥ १३॥
सर्वं स्वार्थपरं देवि त्रिलोक्यां नात्र संशयः ।
जानीहि त्वं विशेषेण बुद्ध्या शोकं न वै कुरु ॥ १३॥
एतस्मिन्नन्तरे तत्र राघवः शैवसत्तमः ।
उवाच भ्रातरं प्रीत्या जलार्थी लक्ष्मणाभिधम् ॥ १४॥