Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं

Containing 185 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1

चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.२८. अष्टाविंशोऽध्यायः ।

वैद्यनाथेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णम् ।

सूत उवाच ।

रावणो राक्षसश्रेष्ठो मानी मानपरायणः ।

आरराध हरं भक्त्या कैलासे पर्वतोत्तमे ॥ १॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1

चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.२९. एकोनत्रिंशोऽध्यायः ।

दारुकावनराक्षसोपद्रववर्णनम् ।

सूत उवाच ।

अथातः सम्प्रवक्ष्यामि नागेशाख्यं परात्मनः ।

ज्योतीरूपं यथा जातं परमं लिङ्गमुत्तमम् ॥ १॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1

चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.३०. त्रिंशोऽध्यायः ।

नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनम् ।

सूत उवाच ।

कदाचित्सेवकस्तस्य राक्षसस्य दुरात्मनः ।

तदग्रे सुन्दरं रूपं शङ्करस्य ददर्श ह ॥ १॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 2

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 2

आराधितः कियत्कालं न प्रसन्नो हरो यदा ।

तदा चान्यत्तपश्चक्रे प्रसादार्थं शिवस्य सः ॥ २॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 2

दारुका राक्षसी काचित्पार्वतीवरदर्पिता ।

दारुकश्च पतिस्तस्या बभूव बलवत्तरः ॥ २॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 2

तस्मै निवेदितं राज्ञे राक्षसानां यथार्थकम् ।

सर्वं तच्चरितं तेन सकौतुकमथाद्भुतम् ॥ २॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 3

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 3

ततश्चायं हिमवतः सिद्धिस्थानस्य वै गिरेः ।

पौलस्त्यो रावणः श्रीमान् दक्षिणे वृक्षखण्डके ॥ ३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 3

बहुभी राक्षसैस्तत्र चकार कदनं सताम् ।

यज्ञध्वंसं च लोकानां धर्मध्वंसं तदाकरोत् ॥ ३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 3

राजापि तत्र चागत्य राक्षसानां स दारुकः ।

विह्वलः सबलः शीघ्रं पर्यपृच्छच्च तं शिवम् ॥ ३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 4

भूमौ गर्तं वरं कृत्वा तत्राग्निं स्थाप्य स द्विजाः ।

तत्सन्निधौ शिवं स्थाप्य हवनं स चकार ह ॥ ४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 4

पश्चिमे सागरे तस्य वनं सर्वसमृद्धिमत् ।

योजनानां षोडशभिर्विस्तृतं सर्वतो दिशम् ॥ ४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 4

दारुक उवाच ।

किं ध्यायसि हि वैश्य त्वं सत्यं वद ममाग्रतः ।

एवं सति न मृत्युस्ते मम वाक्यं च नान्यथा ॥ ४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 5

ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः ।

शीते जलान्तरस्थो हि त्रिधा चक्रे तपश्च सः ॥ ५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 5

दारुका स्वविलासार्थं यत्र गच्छति तद्वनम् ।

भूम्या च तरुभिस्तत्र सर्वोपकरणैर्युतम् ॥ ५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 5

सूत उवाच ।

तेनोक्तं च न जानामि तच्छ्रुत्वा कुपितः स वै ।

राक्षसान्प्रेरयामास हन्यतां राक्षसा अयम् ॥ ५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 6

चकारैवं बहु तपो न प्रसन्नस्तदापि हि ।

परमात्मा महेशानो दुराराध्यो दुरात्मभिः ॥ ६॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 6

दारुकायै ददौ देवी तद्वनस्यावलोकनम् ।

प्रयाति तद्वनं सा हि पत्या सह यदृच्छया ॥ ६॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 6

तदुक्तास्ते तदा हन्तुं नानायुधधरा गताः ।

द्रुतं तं वैश्यशार्दूलं शङ्करासक्तचेतसम् ॥ ६॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 7

ततः शिरांसि छित्त्वा च पूजनं शङ्करस्य वै ।

प्रारब्धं दैत्यपतिना रावणेन महात्मना ॥ ७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 7

महादेव उवाच ।

रे रे रावण दुर्भक्त मा गर्वं वह दुर्मते ।

शीघ्रं च तव हस्तानां दर्पघ्नश्च भवेदिह ॥ ७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 7

तत्र स्थित्वा तदा सोऽपि सर्वेषां च भयं ददौ ।

दारुको राक्षसः पत्न्या तया दारुकया सह ॥ ७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 7

तानागतांस्तदा दृष्ट्वा भयवित्रस्तलोचनः ।

शिवं सस्मार सुप्रीत्या तन्नामानि जगौ मुहुः ॥ ७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 8

एकैकं च शिरश्छिन्नं विधिना शिवपूजने ।

एवं सत्क्रमतस्तेन छिन्नानि नव वै यदा ॥ ८॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 8

ते सर्वे पीडिता लोका और्वस्य शरणं ययुः ।

नत्वा प्रीत्या विशेषेण तमूचुर्नतमस्तकाः ॥ ८॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 8

वैश्यपतिरुवाच ।

पाहि शङ्कर देवेश पाहि शम्भो शिवेति च ।

दुष्टादस्मात्त्रिलोकेश खलहन् भक्तवत्सल ॥ ८॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 9

एकस्मिन्नवशिष्टे तु प्रसन्नः शङ्करस्तदा ।

आविर्बभूव तत्रैव सन्तुष्टो भक्तवत्सलः ॥ ९॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 9

लोका ऊचुः ।

महर्षे शरणं देहि नो चेद्दुष्टैश्च मारिताः ।

सर्वं कर्तुं समर्थोऽसि तेजसा दीप्तिमानसि ॥ ९॥