४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 22: कोटिरुद्रसंहितायां नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 185 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.२८. अष्टाविंशोऽध्यायः ।
वैद्यनाथेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णम् ।
सूत उवाच ।
रावणो राक्षसश्रेष्ठो मानी मानपरायणः ।
आरराध हरं भक्त्या कैलासे पर्वतोत्तमे ॥ १॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.२९. एकोनत्रिंशोऽध्यायः ।
दारुकावनराक्षसोपद्रववर्णनम् ।
सूत उवाच ।
अथातः सम्प्रवक्ष्यामि नागेशाख्यं परात्मनः ।
ज्योतीरूपं यथा जातं परमं लिङ्गमुत्तमम् ॥ १॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.३०. त्रिंशोऽध्यायः ।
नागेश्वरज्योतिर्लिङ्गोद्भवमाहात्म्यवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
कदाचित्सेवकस्तस्य राक्षसस्य दुरात्मनः ।
तदग्रे सुन्दरं रूपं शङ्करस्य ददर्श ह ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
आराधितः कियत्कालं न प्रसन्नो हरो यदा ।
तदा चान्यत्तपश्चक्रे प्रसादार्थं शिवस्य सः ॥ २॥
दारुका राक्षसी काचित्पार्वतीवरदर्पिता ।
दारुकश्च पतिस्तस्या बभूव बलवत्तरः ॥ २॥
तस्मै निवेदितं राज्ञे राक्षसानां यथार्थकम् ।
सर्वं तच्चरितं तेन सकौतुकमथाद्भुतम् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
ततश्चायं हिमवतः सिद्धिस्थानस्य वै गिरेः ।
पौलस्त्यो रावणः श्रीमान् दक्षिणे वृक्षखण्डके ॥ ३॥
बहुभी राक्षसैस्तत्र चकार कदनं सताम् ।
यज्ञध्वंसं च लोकानां धर्मध्वंसं तदाकरोत् ॥ ३॥
राजापि तत्र चागत्य राक्षसानां स दारुकः ।
विह्वलः सबलः शीघ्रं पर्यपृच्छच्च तं शिवम् ॥ ३॥
भूमौ गर्तं वरं कृत्वा तत्राग्निं स्थाप्य स द्विजाः ।
तत्सन्निधौ शिवं स्थाप्य हवनं स चकार ह ॥ ४॥
पश्चिमे सागरे तस्य वनं सर्वसमृद्धिमत् ।
योजनानां षोडशभिर्विस्तृतं सर्वतो दिशम् ॥ ४॥
दारुक उवाच ।
किं ध्यायसि हि वैश्य त्वं सत्यं वद ममाग्रतः ।
एवं सति न मृत्युस्ते मम वाक्यं च नान्यथा ॥ ४॥
ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः ।
शीते जलान्तरस्थो हि त्रिधा चक्रे तपश्च सः ॥ ५॥
दारुका स्वविलासार्थं यत्र गच्छति तद्वनम् ।
भूम्या च तरुभिस्तत्र सर्वोपकरणैर्युतम् ॥ ५॥
सूत उवाच ।
तेनोक्तं च न जानामि तच्छ्रुत्वा कुपितः स वै ।
राक्षसान्प्रेरयामास हन्यतां राक्षसा अयम् ॥ ५॥
चकारैवं बहु तपो न प्रसन्नस्तदापि हि ।
परमात्मा महेशानो दुराराध्यो दुरात्मभिः ॥ ६॥
दारुकायै ददौ देवी तद्वनस्यावलोकनम् ।
प्रयाति तद्वनं सा हि पत्या सह यदृच्छया ॥ ६॥
तदुक्तास्ते तदा हन्तुं नानायुधधरा गताः ।
द्रुतं तं वैश्यशार्दूलं शङ्करासक्तचेतसम् ॥ ६॥
ततः शिरांसि छित्त्वा च पूजनं शङ्करस्य वै ।
प्रारब्धं दैत्यपतिना रावणेन महात्मना ॥ ७॥
महादेव उवाच ।
रे रे रावण दुर्भक्त मा गर्वं वह दुर्मते ।
शीघ्रं च तव हस्तानां दर्पघ्नश्च भवेदिह ॥ ७॥
तत्र स्थित्वा तदा सोऽपि सर्वेषां च भयं ददौ ।
दारुको राक्षसः पत्न्या तया दारुकया सह ॥ ७॥
तानागतांस्तदा दृष्ट्वा भयवित्रस्तलोचनः ।
शिवं सस्मार सुप्रीत्या तन्नामानि जगौ मुहुः ॥ ७॥
एकैकं च शिरश्छिन्नं विधिना शिवपूजने ।
एवं सत्क्रमतस्तेन छिन्नानि नव वै यदा ॥ ८॥
ते सर्वे पीडिता लोका और्वस्य शरणं ययुः ।
नत्वा प्रीत्या विशेषेण तमूचुर्नतमस्तकाः ॥ ८॥
वैश्यपतिरुवाच ।
पाहि शङ्कर देवेश पाहि शम्भो शिवेति च ।
दुष्टादस्मात्त्रिलोकेश खलहन् भक्तवत्सल ॥ ८॥
एकस्मिन्नवशिष्टे तु प्रसन्नः शङ्करस्तदा ।
आविर्बभूव तत्रैव सन्तुष्टो भक्तवत्सलः ॥ ९॥
लोका ऊचुः ।
महर्षे शरणं देहि नो चेद्दुष्टैश्च मारिताः ।
सर्वं कर्तुं समर्थोऽसि तेजसा दीप्तिमानसि ॥ ९॥