Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं

Containing 54 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1

चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.२७. सप्तविंशोऽध्यायः ।

त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनम् ।

ऋषय ऊचुः ।

गङ्गा च जलरूपेण कुतो जाता वद प्रभो ।

तन्माहात्म्यं विशेषेण कुतो जातं वद प्रभो ॥ १॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 2

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 2

यैर्विप्रैर्गौतमायैव दुःखं दत्तं दुरात्मभिः ।

तेषां किं च ततो जातमुच्यतां व्याससद्गुरो ॥ २॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 3

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 3

सूत उवाच ।

एवं सम्प्रार्थिता गङ्गा गौतमेन तदा स्वयम् ।

ब्रह्मणश्च गिरेर्विप्रा द्रुतं तस्मादवातरत् ॥ ३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 4

औदुम्बरस्य शाखायास्तत्प्रवाहो विनिःसृतः ।

तत्र स्नानं मुदा चक्रे गौतमो विश्रुतो मुनिः ॥ ४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 5

गौतमस्य च ये शिष्या अन्ये चैव महर्षयः ।

समागताश्च ते तत्र स्नानं चक्रुर्मुदान्विताः ॥ ५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 6

गङ्गाद्वारं च तन्नाम प्रसिद्धमभवत्तदा ।

सर्वपापहरं रम्यं दर्शनान्मुनिसत्तमाः ॥ ६॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 7

गौतमस्पर्द्धिनस्ते च ऋषयस्तत्र चागताः ।

स्नानार्थं तांश्च सा दृष्ट्वा ह्यन्तर्धानं गता द्रुतम् ॥ ७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 8

मा मेति गौतमस्तत्र व्याजहार वचो द्रुतम् ।

मुहुर्मुहुः स्तुवन् गङ्गां साञ्जलिर्नतमस्तकः ॥ ८॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 9

गौतम उवाच ।

इमे च श्रीमदान्धाश्च साधवो वाप्यसाधवः ।

एतत्पुण्यप्रभावेण दर्शनं दीयतां त्वया ॥ ९॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 10

सूत उवाच ।

ततो वाणी समुत्पन्ना गङ्गाया व्योममण्डलात् ।

तच्छृणुध्वमृषिश्रेष्ठा गङ्गावचनमुत्तमम् ॥ १०॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 11

एते दुष्टतमाश्चैव कृतघ्नाः स्वामिद्रोहिणः ।

जाल्माः पाखण्डिनश्चैव द्रष्टुं वर्ज्याश्च सर्वदा ॥ ११॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 12

गौतम उवाच ।

मातश्च श्रूयतामेतन्महतां गिर एव च ।

तस्मात्त्वया च कर्त्तव्यं सत्यं च भगवद् वचः ॥ १२॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 13

अपकारिषु यो लोक उपकारं करोति वै ।

तेन पूतो भवाम्यत्र भगवद्वचनं त्विदम् ॥ १३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 14

सूत उवाच ।

इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं गौतमस्य महात्मनः ।

पुनर्वाणी समुत्पन्ना गङ्गाया व्योममण्डलात् ॥ १४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 15

कथ्यते हि त्वया सत्यं गौतमर्षे शिवं वचः ।

तथापि सङ्ग्रहार्थं च प्रायश्चित्तं चरन्तु वै ॥ १५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 16

शतमेकोत्तरं चात्र कार्यं प्रक्रमणं गिरेः ।

भवच्छासनतस्त्वेतैस्त्वदधीनैर्विशेषतः ॥ १६॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 17

ततश्चैवाधिकारश्च जायते दुष्टकारिणाम् ।

मद्दर्शने विशेषेण सत्यमुक्तं मया मुने ॥ १७॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 18

इति श्रुत्वा वचस्तस्याश्चक्रुर्वै ते तथाखिलाः ।

सम्प्रार्थ्य गौतमं दीनाः क्षन्तव्यो नोऽपराधकः ॥ १८॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 19

एवं कृते तदा तेन गौतमेन तदाज्ञया ।

कुशावर्तं नाम चक्रे गङ्गाद्वारादधोगतम् ॥ १९॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 20

ततः प्रादुरभूत्तत्र सा तस्य प्रीतये पुनः ।

कुशावर्तं च विख्यातं तीर्थमासीदनुत्तमम् ॥ २०॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 21

तत्र स्नातो नरो यस्तु मोक्षाय परिकल्पते ।

त्यक्त्वा सर्वानघान्सद्यो विज्ञानं प्राप्य दुर्लभम् ॥ २१॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 22

गौतमो ऋषयश्चान्ये मिलिताश्च परस्परम् ।

लज्जितास्ते तदा ये च कृतघ्ना ह्यभवन्पुरा ॥ २२॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 23

ऋषय ऊचुः ॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 23

अस्माभिरन्यथा सूत श्रुतं तद्वर्णयामहे ।

गौतमस्तान्द्विजान् क्रुद्धः शशापेति प्रबुध्यताम् ॥ २३॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 24

सूत उवाच ।

द्विजास्तदपि सत्यं वै कल्पभेदसमाश्रयात् ।

वर्णयामि विशेषेण तां कथामपि सुव्रताः ॥ २४॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 25

गौतमोऽपि ऋषीन्दृष्ट्वा तदा दुर्भिक्षपीडितान् ।

तपश्चकार सुमहद्वरुणस्य महात्मनः ॥ २५॥

Shiva Purana

४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 21: कोटिरुद्रसंहितायां त्र्यम्बकेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनं, Verse 26

अक्षय्यं कल्पयामास जलं वरुणदायया ।

ततो व्रीहीन् यवांश्चैव वापयामास भूरिशः ॥ २६॥