४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 16: कोटिरुद्रसंहितायां विश्वेश्वरमाहात्म्ये काश्यां रुद्रागमनवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 101 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.२१. एकविंशोऽध्यायः ।
भीमेश्वरज्योतिर्लिङ्गोत्पत्तिस्तन्माहात्म्यवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
शिवोऽपि च गणैः सार्धं जगाम हितकाम्यया ।
स्वभक्तनिकटं गुप्तस्तस्थौ रक्षार्थमादरात् ॥ १॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.२२. द्वाविंशोऽध्यायः ।
काश्यां रुद्रागमनवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि श्रूयतामृषिसत्तमाः ।
विश्वेश्वरस्य माहात्म्यं महापातकनाशनम् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
एतस्मिन्नन्तरे तत्र कामरूपेश्वरेण च ।
अत्यन्तं ध्यानमारब्धं पार्थिवस्य पुरस्तदा ॥ २॥
यदिदं दृश्यते किञ्चिज्जगत्यां वस्तुमात्रकम् ।
चिदानन्दस्वरूपं च निर्विकारं सनातनम् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
केनचित्तत्र गत्वा च राक्षसाय निवेदितम् ।
राजा किञ्चित्करोत्येवं त्वदर्थं ह्याभिचारिकम् ॥ ३॥
तस्यैव कैवल्यरतेर्द्वितीयेच्छा ततोऽभवत् ।
स एव सगुणो जातः शिव इत्यभिधीयते ॥ ३॥
सूत उवाच ।
राक्षसः स च तच्छ्रुत्वा क्रुद्धस्तद् हननेच्छया ।
गृहीत्वा करवालं च जगाम नृपतिं प्रति ॥ ४॥
स एव हि द्विधा जातः पुंस्त्रीरूपप्रभेदतः ।
यः पुमान्स शिवः ख्यातः स्त्री शक्तिः सा हि कथ्यते ॥ ४॥
तद् दृष्ट्वा राक्षसस्तत्र पार्थिवादि स्थितं च यत् ।
तदर्थं तत्स्वरूपं च दृष्ट्वा किञ्चित्करोत्यसौ ॥ ५॥
चिदानन्दस्वरूपाभ्यां पुरुषावपि निर्मितौ ॥ ५॥
अत एनं बलादद्य हन्मि सोपस्करं नृपम् ।
विचार्येति महाक्रुद्धो राक्षसः प्राह तं नृपम् ॥ ६॥
अदृष्टाभ्यां तदा ताभ्यां स्वभावान्मुनिसत्तमाः ।
तावदृष्ट्वा तदा तौ च स्वमातृपितरौ द्विजाः ॥ ६॥
भीम उवाच ।
रे रे पार्थिव दुष्टात्मन् क्रियते किं त्वयाधुना ।
सत्यं वद न हन्यां त्वामन्यथा हन्मि निश्चितम् ॥ ७॥
महासंशयमापन्नौ प्रकृतिः पुरुषश्च तौ ।
तदा वाणी समुत्पन्ना निर्गुणात्परमात्मनः ।
तपश्चैव प्रकर्तव्यं ततः सृष्टिरनुत्तमा ॥ ७॥
सूत उवाच ।
इति श्रुत्वा वचस्तस्य कामरूपेश्वरश्च सः ।
मनसीति चिचिन्ताशु शिवविश्वासपूरितः ॥ ८॥
प्रकृतिपुरुषावूचतुः ।
तपसस्तु स्थलं नास्ति कुत्रावाभ्यां प्रभोऽधुना ।
स्थित्वा तपः प्रकर्तव्यं तव शासनतः शिव ॥ ८॥
भविष्यं यद्भवत्येव नास्ति तस्य निवर्तकः ।
प्रारब्धाधीनमेवात्र प्रारब्धः स शिवः स्मृतः ॥ ९॥
ततश्च तेजसः सारं पञ्चक्रोशात्मकं शुभम् ।
सर्वोपकरणैर्युक्तं सुन्दरं नगरं तथा ॥ ९॥
कृपालुः शङ्करश्चात्र पार्थिवे वर्तते ध्रुवम् ।
मदर्थं न करोतीह कुतः कोऽयं च राक्षसः ॥ १०॥
निर्माय प्रेषितं तत्स्वं निर्गुणेन शिवेन च ।
अन्तरिक्षे स्थितं तच्च पुरुषस्य समीपतः ॥ १०॥
स्वानुरूपां प्रतिज्ञां स सत्यं चैव करिष्यति ।
सत्यप्रतिज्ञो भगवान् शिवश्चेति श्रुतौ श्रुतः ॥ ११॥
तदधिष्ठाय हरिणा सृष्टिकामनया ततः ।
बहुकालं तपस्तप्तं तद्ध्यानमवलम्ब्य च ॥ ११॥
मम भक्तं यदा कश्चित्पीडयत्यतिदारुणः ।
तदाहं तस्य रक्षार्थं दुष्टं हन्मि न संशयः ॥ १२॥
श्रमेण जलधाराश्च विविधाश्चाभवंस्तदा ।
ताभिर्व्याप्तं च तच्छून्यं नान्यत्किञ्चिददृश्यत ॥ १२॥
एवं धैर्यं समालम्ब्य ध्यात्वा देवं च शङ्करम् ।
प्रार्थयामास सद्भक्त्या मनसैव रसेश्वरः ॥ १३॥
ततश्च विष्णुना दृष्टं किमेतद् दृश्यतेऽद्भुतम् ।
इत्याश्चर्यं तदा दृष्ट्वा शिरसः कम्पनं कृतम् ॥ १३॥
त्वदीयोऽस्मि महाराज यथेच्छसि तथा कुरु ।
सत्यं च वचनं ह्यत्र ब्रवीमि कुरु मे हितम् ॥ १४॥