४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 11: कोटिरुद्रसंहितायां बटुकोत्पत्तिवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 82 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
चतुर्थी कोटिरुद्रसंहिता ४.१३. त्रयोदशोऽध्यायः ।
बटुकोत्पत्तिवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
यथाभवल्लिङ्गरूपः सम्पूज्यस्त्रिभवे शिवः ।
तथोक्तं वा द्विजाः प्रीत्या किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
ऋषय ऊचुः ।
अन्धकेश्वरलिङ्गस्य महिमानं वद प्रभो ।
तथान्यच्छिवलिङ्गानां प्रीत्या वक्तुमिहार्हसि ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
सूत उवाच ।
पुराब्धिगर्तमाश्रित्य वसन् दैत्योऽन्धकासुरः ।
स्ववशं कारयामास त्रैलोक्यं सुरसूदनः ॥ ३॥
तस्माद्गर्ताच्च निःसृत्य पीडयित्वा पुनः प्रजाः ।
प्राविशच्च तदा दैत्यस्तं गर्तं सुपराक्रमः ॥ ४॥
देवाश्च दुःखिताः सर्वे शिवं प्रार्थ्य पुनःपुनः ।
सर्वं निवेदयामासुः स्वदुःखं च मुनीश्वराः ॥ ५॥
सूत उवाच ।
तदाकर्ण्य वचस्तेषां देवानां परमेश्वरः ।
प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा दुष्टहन्ता सतां गतिः ॥ ६॥
शिव उवाच ।
घातयिष्यामि तं दैत्यमन्धकं सुरसूदनम् ।
सैन्यं च नीयतान्देवा ह्यायामि च गणैः सह ॥ ७॥
तस्माद्गर्तादन्धके हि देवर्षिद्रुहि भीकरे ।
निःसृते च तदा तस्मिन्देवा गर्तमुपाश्रिताः ॥ ८॥
दैत्याश्च देवताश्चैव युद्धं चक्रुः सुदारुणम् ।
शिवानुग्रहतो देवाः प्रबलाश्चाभवँस्तदा ॥ ९॥
देवैश्च पीडितः सोऽपि यावद्गर्तमुपागतः ।
तावच्छूलेन सम्प्रोतः शिवेन परमात्मना ॥ १०॥
तत्रत्यश्च तदा शम्भुं ध्यात्वा सम्प्रार्थयत्तदा ।
अन्तकाले च त्वां दृष्ट्वा तादृशो भवति क्षणात् ॥ ११॥
इत्येवं संस्तुतः सोऽपि प्रसन्नः शङ्करस्तदा ।
उवाच वचनं तत्र वरं ब्रूहि ददामि ते ॥ १२॥
इत्येवं वचनं श्रुत्वा स दैत्यः पुनरब्रवीत् ।
सुप्रणम्य शिवं स्तुत्वा सत्त्वभावमुपाश्रितः ॥ १३॥
अन्धक उवाच ।
यदि प्रसन्नो देवेश स्वभक्तिं देहि मे शुभाम् ।
कृपां कृत्वा विशेषेण संस्थितो भव चेह वै ॥ १४॥
सूत उवाच ।
इत्युक्तस्तेन दैत्यं तं तद्गर्ते चाक्षिपद्धरः ।
स्वयं तत्र स्थितो लिङ्गरूपोऽसौ लोककाम्यया ॥ १५॥
अन्धकेशं च तल्लिङ्गं नित्यं यः पूजयेन्नरः ।
षण्मासाज्जायते तस्य वाञ्छासिद्धिर्न संशयः ॥ १६॥
वृत्त्यर्थं पूजयेल्लिङ्गं लोकस्य हितकारकम् ।
षण्मासं यो द्विजश्चैव स वै देवलकः स्मृतः ॥ १७॥
यथा देवलकश्चैव स भवेदिह वै तदा ।
देवलकश्च यः प्रोक्तो नाधिकारो द्विजस्य हि ॥ १८॥
॥
ऋषय ऊचुः ॥
देवलकश्च कः प्रोक्तः किं कार्यं तस्य विद्यते ।
तत्त्वं वद महाप्राज्ञ लोकानां हितहेतवे ॥ १९॥
सूत उवाच ।
दधीचिर्नाम विप्रो यो धर्मिष्ठो वेदपारगः ।
शिवभक्तिरतो नित्यं शिवशास्त्रपरायणः ॥ २०॥
तस्य पुत्रस्तथा ह्यासीत्स्मृतो नाम्ना सुदर्शनः ।
तस्य भार्या दुकूला च नाम्ना दुष्टकुलोद्भवा ॥ २१॥
तद्वशे स च भर्तासीत्तस्य पुत्रचतुष्टयम् ।
सोऽपि नित्यं शिवस्यैव पूजां च स्म करोत्यसौ ॥ २२॥
दधीचेस्तु तदा ह्यासीद् ग्रामान्तरनिवेशनम् ।
ज्ञातिसंयोगतश्चैव ज्ञातिभिर्न स मोचितः ॥ २३॥
कथयित्वा च पुत्रं स शिवभक्तिरतो भव ।
इत्युक्त्वा स गतो मुक्तो दधीचिः शैवसत्तमः ॥ २४॥
सुदर्शनस्तत्पुत्रोऽपि शिवपूजां चकार ह ।
एवं चिरतरः कालो व्यतीयाय मुनीश्वराः ॥ २५॥
एवं च शिवरात्रिश्च समायाता कदाचन ।
तस्यां चोपोषिताः सर्वे स्वयं संयोगतस्तदा ॥ २६॥