४ कोटिरुद्रसंहिता, अध्याय 4: कोटिरुद्रसंहितायामत्रीश्वरमाहात्म्यवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 64 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
कोटिरुद्रसंहिता ४.४. चतुर्थोऽध्यायः ।
अत्रीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् ।
सूत उवाच ।
कदाचित्स ऋषिश्रेष्ठो ह्यत्रिर्ब्रह्मविदां वरः ।
जागृतश्च जलं देहि प्रत्युवाच प्रियामिति ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
सापि साध्वी त्ववश्यं च गृहीत्वाथ कमण्डलुम् ।
जगाम विपिने तत्र जलं मे नीयते कुतः ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
किं करोमि क्व गच्छामि कुतो नीयेत वै जलम् ।
इति विस्मयमापन्ना तां गङ्गां हि ददर्श सा ॥ ३॥
तामनुव्रजती यावत् साब्रवीच्च तदा हि ताम् ।
गङ्गा सरिद्वरा देवी बिभ्रती सुन्दरां तनुम् ॥ ४॥
गङ्गोवाच ।
प्रसन्नास्मि च ते देवि कुत्र यासि वदाधुना ।
धन्या त्वं सुभगे सत्यं तवाज्ञां च करोम्यहम् ॥ ५॥
सूत उवाच ।
तद्वचश्च तदा श्रुत्वा ऋषिपत्नी तपस्विनी ।
प्रत्युवाच वचः प्रीत्या स्वयं सुचकिता द्विजाः ॥ ६॥
अनसूयोवाच ।
का त्वं कमलपत्राक्षि कुतो वा त्वं समागता ।
तथ्यं ब्रूहि कृपां कृत्वा साध्वी सुप्रवदा सती ॥ ७॥
सूत उवाच ।
एवं वचस्तदा श्रुत्वा मुनिर्विस्मयमानसः ।
प्रियामुवाच सुप्रीत्या शङ्करं मनसा स्मरन् ॥ ७॥
सूत उवाच ।
इत्युक्ते च तया तत्र मुनिपत्न्या मुनीश्वराः ।
सरिद्वरा दिव्यरूपा गङ्गा वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ८॥
गङ्गोवाच ।
स्वामिनः सेवनं दृष्ट्वा शिवस्य च परात्मनः ।
साध्वि धर्मं च ते दृष्ट्वा स्थितास्मि तव सन्निधौ ॥ ९॥
अहं गङ्गा समायाता भजनात्ते शुचिस्मिते ।
वशीभूता ह्यहं जाता यदिच्छसि वृणीष्व तत् ॥ १०॥
सूत उवाच ।
इत्युक्ते गङ्गया साध्वी नमस्कृत्य पुरः स्थिता ।
उवाचेति जलं देहि चेत्प्रसन्ना ममाधुना ॥ ११॥
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा गर्तं कुर्विति साब्रवीत् ।
शीघ्रं चायाच्च तत्कृत्वा स्थिता तत्क्षणमात्रतः ॥ १२॥
तत्र सा च प्रविष्टा च जलरूपमभूत्तदा ।
आश्चर्यं परमं गत्वा गृहीतं च जलं तया ॥ १३॥
उवाच वचनं चैतल्लोकानां सुखहेतवे ।
अनसूया मुनेः पत्नी दिव्यरूपां सरिद्वराम् ॥ १४॥
अनसूयोवाच ।
यदि त्वं सुप्रसन्ना मे वर्तसे च कृपा मयि ।
स्थातव्यं च त्वया तावत् मत्स्वामी यावदाव्रजेत् ॥ १५॥
सूत उवाच ।
इति श्रुत्वानसूयाया वचनं सुखदं सताम् ।
गङ्गोवाच प्रसन्नाति ह्यत्रेर्दास्यसि मेऽनघे ॥ १६॥
इत्युक्ते च तया तत्र ह्यनयापि कृतं तथा ।
स्वामिने तज्जलं दिव्यं दत्त्वा तत्पुरतः स्थिता ॥ १७॥
स ऋषिश्चापि सुप्रीत्या स्वाचम्य विधिपूर्वकम् ।
पपौ दिव्यं जलं तच्च पीत्वा सुखमवाप ह ॥ १८॥
अहो नित्यं जलं यच्च पीयते तज्जलं न हि ।
विचार्येति च तेनाशु परितश्चावलोकितम् ॥ १९॥
शुष्कान्वृक्षान्समालोक्य दिशो रूक्षतरास्तथा ।
उवाच तामृषिश्रेष्ठो न जातं वर्षणं पुनः ॥ २०॥
तदुक्तं तत् समाकर्ण्य नेति नेति प्रियां तदा ।
तामुवाच पुनः सोऽपि जलं नीतं कुतस्त्वया ॥ २१॥
इत्युक्ते तु तदा तेन विस्मयं परमं गता ।
अनसूया स्वमनसि सचिन्ता तु मुनीश्वराः ॥ २२॥
निवेद्यते मया चेद्वै तदोत्कर्षो भवेन्मम ।
निवेद्यते यदा नैव व्रतभङ्गो भवेन्मम ॥ २३॥
नोभयं च तथा स्याद्वै निवेद्यं तत्तथा मम ।
इति यावद्विचार्येत तावत्पृष्टा पुनः पुनः ॥ २४॥
अथानुग्रहतः शम्भोः प्राप्तबुद्धिः पतिव्रता ।
उवाच श्रूयतां स्वामिन्यज्जातं कथयामि ते ॥ २५॥
अनसूयोवाच ।
शङ्करस्य प्रतापाच्च तवैव सुकृतैस्तथा ।
गङ्गा समागतात्रैव तदीयं सलिलं त्विदम् ॥ २६॥