३ शतरुद्रसंहिता, अध्याय 22: शतरुद्रसंहितायां द्विजेशाख्यशिवावतारवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 74 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां ३.२७. सप्तविंशोऽध्यायः ।
द्विजेशाख्यशिवावतारवर्णनम् ।
नन्दीश्वर उवाच ।
शृणु तात प्रवक्ष्यामि शिवस्य परमात्मनः ।
द्विजेश्वरावतारं च सशिवं सुखदं सताम् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
यः पूर्वं वर्णितस्तात भद्रायुर्नृपसत्तमः ।
यस्मिन्नृषभरूपेणानुग्रहं कृतवाञ्छिवः ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
तद्धर्मस्य परीक्षार्थं पुनराविर्बभूव सः ।
द्विजेश्वरस्वरूपेण तदेव कथयाम्यहम् ॥ ३॥
ऋषभस्य प्रभावेण शत्रूञ्जित्वा रणे प्रभुः ।
प्राप्तसिंहासनस्तात भद्रायुः सम्बभूव ह ॥ ४॥
चन्द्राङ्गदस्य तनया सीमन्तिन्याः शुभाङ्गजा ।
पत्नी तस्याभवद् ब्रह्मन्सुसाध्वी कीर्तिमालिनी ॥ ५॥
स भद्रायुः कदाचित्स्वप्रियया गहनं वनम् ।
प्राविशत्संविहारार्थं वसन्तसमये मुने ॥ ६॥
अथ तस्मिन्वने रम्ये विजहार स भूपतिः ।
शरणागतपालिन्या तया स्वप्रियया सह ॥ ७॥
अथ तद्धर्मदृढतां प्रतीक्षन्परमेश्वरः ।
लीलां चकार तत्रैव शिवया सह शङ्करः ॥ ८॥
शिवा शिवश्च भूत्वोभौ तद्वने द्विजदम्पती ।
व्याघ्रं मायामयं कृत्वाविर्भूतौ निजलीलया ॥ ९॥
अथाविदूरे तस्यैव द्रवन्तौ भयविह्वलौ ।
अन्वीयमानौ व्याघ्रेण रुदन्तौ तौ बभूवतुः ॥ १०॥
अथ विद्धौ च तौ तात भद्रायुः स महीपतिः ।
ददर्श क्रन्दमानौ हि शरण्यः क्षत्रियर्षभः ॥ ११॥
अथ तौ मुनिशार्दूल स्वमायाद्विजदम्पती ।
भद्रायुषं महाराजमूचतुर्भयविह्वलौ ॥ १२॥
द्विजदम्पती ऊचतुः ।
पाहि पाहि महाराज नावुभौ धर्मवित्तम ।
एष आयाति शार्दूलो जग्धुमावां महाप्रभो ॥ १३॥
एष हिंस्रः कालसमः सर्वप्राणिभयङ्करः ।
यावन्न खादति प्राप्य तावन्नौ रक्ष धर्मवित् ॥ १४॥
नन्दीश्वर उवाच ।
इत्थमाक्रन्दितं श्रुत्वा तयोश्च नृपतीश्वरः ।
अति शीघ्रं महावीरः स यावद्धनुराददे ॥ १५॥
तावदभ्येत्य शार्दूलः त्वरमाणोऽतिमायिकः ।
स तस्य द्विजवर्यस्य मध्ये जग्राह तां वधूम् ॥ १६॥
हे नाथ नाथ हे कान्त हा शम्भो हा जगद्गुरो ।
इति रोरूयमानां तां व्याघ्रो जग्रास भीषणः ॥ १७॥
तावत्स राजा निशितैर्भल्लैर्व्याघ्रमताडयत् ।
न स तैर्विव्यथे किञ्चिद्गिरीन्द्र इव वृष्टिभिः ॥ १८॥
स शार्दूलो महासत्त्वो राज्ञः स्वैरकृतव्यथः ।
बलादाकृष्य तां नारीमपाक्रमत सत्वरः ॥ १९॥
व्याघ्रेणापहृतां नारीं वीक्ष्य विप्रोऽतिविस्मितः ।
लौकिकीं गतिमाश्रित्य रुरोदाति मुहुर्मुहुः ॥ २०॥
रुदित्वा चिरकालं च स विप्रो माययेश्वरः ।
भद्रायुषं महीपालं प्रोवाच मदहारकः ॥ २१॥
द्विजेश्वर उवाच ।
राजन् क्व ते महास्त्राणि क्व ते त्राणं महद्धनुः ।
क्व ते द्वादशसाहस्रमहानागयुतं बलम् ॥ २२॥
किं ते खड्गेन शङ्खेन किं ते मन्त्रास्त्रविद्यया ।
किं सत्त्वेन महास्त्राणां किं प्रभावेण भूयसा ॥ २३॥
तत्सर्वं विफलं जातं यच्चान्यत्त्वयि तिष्ठति ।
यस्त्वं वनौकसां घातं न निवारयितुं क्षमः ॥ २४॥
क्षत्रस्यायं परो धर्मो क्षताच्च परिरक्षणम् ।
तस्मिन्कुलोचिते धर्मे नष्टे त्वज्जीवितेन किम् ॥ २५॥
आर्तानां शरणाप्तानां त्राणं कुर्वन्ति पार्थिवाः ।
प्राणैरर्थैश्च धर्मज्ञास्तद्विना च मृतोपमाः ॥ २६॥
आर्तत्राणविहीनानां जीवितान्मरणं वरम् ।
धनिनां दानहीनानां गार्हस्थ्याद्भिक्षुता वरम् ॥ २७॥