३ शतरुद्रसंहिता, अध्याय 18: शतरुद्रसहितायां वृषेश्वरसंज्ञकशिवावतारवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 42 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां ३.२३. त्रयोविंशोऽध्यायः ।
वृषेश्वरसंज्ञकशिवावतारवर्णनम् ।
नन्दीश्वर उवाच ।
ततो वृषभरूपेण गर्जमानः पिनाकधृक् ।
प्रविष्टो विवरं तत्र निनदन्भैरवान् रवान् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
निपेतुस्तस्य निनदैः पुराणि नगराणि च ।
प्रकम्पो हि बभूवाथ सर्वेषां पुरवासिनाम् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
ततो वृषो हरेः पुत्रान्सङ्ग्रामोद्यतकार्मुकान् ।
शिवमायाविमूढात्ममहाबलपराक्रमान् ॥ ३॥
हरिपुत्रास्ततस्तेऽथ प्राकुप्यन्मुनिसत्तम ।
प्रदुद्रुवुः प्रगर्ज्योच्चैर्वीराः शङ्करसम्मुखम् ॥ ४॥
आयातांस्तान्हरेः पुत्रान् रुद्रो वृषभरूपधृक् ।
प्राकुप्यद्विष्णुपुत्रांश्च खुरैः शृङ्गैर्व्यदारयत् ॥ ५॥
विदारिताङ्गा रुद्रेण सर्वे हरिसुताश्च ते ।
नष्टा द्रुतं सन्बभूवुर्गतप्राणा विचेतसः ॥ ६॥
हतेषु तेषु पुत्रेषु विष्णुर्बलवतां वरः ।
निष्क्रम्याथ प्रगर्ज्योच्चैर्ययौ शीघ्रं हरान्तिकम् ॥ ७॥
दृष्ट्वा रुद्रं प्रव्रजन्तं हतविष्णुसुतं वृषम् ।
शरैः सन्ताडयामास दिव्यैरस्त्रैश्च केशवः ॥ ८॥
ततः क्रुद्धो महादेवो वृषरूपी मदाबलः ।
अस्त्राणि तानि विष्णोश्च जग्रास गिरिगोचरः ॥ ९॥
अथ कृत्वा महाकोपं वृषात्मा स महेश्वरः ।
विननाद महाघोरं कम्पयंस्त्रिजगन्मुने ॥ १०॥
तत उत्प्लुत्य तरसा खुरैः शृङ्गैर्व्यदारयत् ।
विष्णुं क्रोधाकुलं मूढमजानन्तं निजं हरिम् ॥ ११॥
ततः स शिथिलात्मा हि व्यथिताङ्गो बभूव ह ।
तत्प्रहारमसह्याशु हरिर्मायाविमोहितः ॥ १२॥
गतगर्वो हरिश्चैव विचेता गतचेतनः ।
ज्ञातवान् परमेशानं विहरन्तं वृषात्मना ॥ १३॥
अथ विज्ञाय गौरीशमागतं वृषरूपतः ।
प्राह गम्भीरया वाचा नतस्कन्धः कृताञ्जलिः ॥ १४॥
हरिरुवाच ।
देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो ।
मायया ते महेशान मोहितोऽहं विमूढधीः ॥ १५॥
कृतं युद्धं त्वयेशेन स्वनाथेन मया प्रभो ।
कृपां कृत्वा मयि स्वामिन्सोऽपराधो हि सह्यताम् ॥ १६॥
नन्दीश्वर उवाच ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हरेर्दीनतया मुने ।
भगवान् शङ्करः प्राह रमेशं भक्तवत्सलः ॥ १७॥
हे विष्णो हे महाबुद्धे कथं मां ज्ञातवान्न हि ।
युद्धं कृतं कृतस्तेऽद्य ज्ञानं सर्वं च विस्मृतम् ॥ १८॥
आत्मानं किन्न जानासि मदधीनपराक्रमम् ।
त्वया नात्र रतिः कार्या निवर्तस्व कुचारतः ॥ १९॥
कामाधीनं कथं ज्ञानं स्त्रीषु सक्तो विहारकृत् ।
नोचितं तव देवेश स्मरणं विश्वतारणम् ॥ २०॥
तच्छुत्वा शम्भुवचनं विज्ञानप्रदमादरात् ।
व्रीड्यन्स्वमनसा विष्णुः प्राह वाचं महेश्वरम् ॥ २१॥
विष्णुरुवाच ।
ममात्र विद्यते चक्रं तद् गृहीत्वेतदादरात् ।
गमिष्यामि स्वलोकं तं त्वदाज्ञापरिपालकः ॥ २२॥
नन्दीश्वर उवाच ।
तदाकर्ण्य महेशानो वचनं वैष्णवं हरः ।
प्रत्युवाच वृषात्मा हि वृषरक्षः पुनर्हरिम् ॥ २३॥
न विलम्बः प्रकर्त्तव्यो गन्तव्यमित आशु ते ।
मच्छासनाद्धरे लोके चक्रमत्रैव तिष्ठताम् ॥ २४॥
सन्तानादित्यसंस्थानाच्छिवत्ववचनादपि ।
अहं घोरतरं तस्माच्चक्रमन्यद्ददामि ते ॥ २५॥
एतदुक्त्वा हरोऽलेखीद्दिव्यं कालानलप्रभम् ।
परं चक्रं प्रदीप्तं हि सर्वदुष्टविनाशनम् ॥ २६॥
विष्णवे प्रददौ चक्रं घोरार्कायुतसुप्रभम् ।
सर्वामरमुनीन्द्राणां रक्षकाय महात्मने ॥ २७॥