३ शतरुद्रसंहिता, अध्याय 14: शतरुद्रसंहितायां यक्षेश्वरावतारवर्णनं

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां ३.१६. षोडशोऽध्यायः ।

यक्षेश्वरावतारवर्णनम् ।

नन्दीश्वर उवाच ।

यक्षेश्वरावतारं च श‍ृणु शम्भोर्मुनीश्वर ।

गर्विणं गर्वहन्तारं सतां भक्तिविवर्द्धनम् ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

पुरा देवाश्च दैत्याश्च पीयूषार्थं महाबलाः ।

क्षीरोदधिं ममन्थुस्ते सुकृतस्वार्थसन्धयः ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

मथ्यमानेऽमृते पूर्वं क्षीराब्धेः सुरदानवैः ।

अग्नेः समुत्थितं तस्माद्विषं कालानलप्रभम् ॥ ३॥

तं दृष्ट्वा निखिला देवा दैत्याश्च भयविह्वलाः ।

विद्रुत्य तरसा तात शम्भोस्ते शरणं ययुः ॥ ४॥

दृष्ट्वा तं शङ्करं सर्वे सर्वदेवशिखामणिम् ।

प्रणम्य तुष्टुवुर्भक्त्या साच्युता नतमस्तकाः ॥ ५॥

ततः प्रसन्नो भगवान् शङ्करो भक्तवत्सलः ।

पपौ विषं महाघोरं सुरासुरगणार्दनम् ॥ ६॥

पतिं तं विषमं कण्ठे निदधे विषमुल्बणम् ।

रेजे तेनाति स विभुर्नीलकण्ठो बभूव ह ॥ ७॥

ततः सुरासुरगणा ममन्थुः पुनरेव तम् ।

विषदाहविनिर्मुक्ताः शिवानुग्रहतोऽखिलाः ॥ ८॥

ततो बहूनि रत्नानि निस्सृतानि ततो मुने ।

अमृतं च पदार्थं हि सुरदानवयोर्मुने ॥ ९॥

तं पपुः केवलं देवा नासुराः कृपया हरेः ।

ततो बभूव सुमहद्रत्नं तेषां मिथोऽकदम् ॥ १०॥

द्वन्द्वयुद्धं बभूवाथ देवदानवयोर्मुने ।

तत्र राहुभयाच्चन्द्रो विदुद्राव तदर्दितः ॥ ११॥

जगाम सदनं शम्भोः शरण भयविह्वलः ।

सुप्रणम्य च तुष्टाव पाहि पाहीति संवदन् ॥ १२॥

ततः सतामभयदः शङ्करो भक्तवत्सलः ।

दध्रे शिरसि चन्द्रं स विभुः शरणमागतम् ॥ १३॥

अथागतस्तदा राहुस्तुष्टाव सुप्रणम्य तम् ।

शङ्करं सकलाधीशं वाग्भिरिष्टाभिरादरात् ॥ १४॥

शम्भुस्तन्मतमाज्ञाय तच्छिरांस्यच्युतेन ह ।

पुरा छिन्नानि वै केतुसंज्ञानि निदधे गले ॥ १५॥

ततो युद्धेऽसुराः सर्वे देवैश्चैव पराजिताः ।

पीत्वामृतं सुराः सर्वे जय प्रापुर्महाबलाः ॥ १६॥

विष्णुप्रभृतयः सर्वे बभूवुश्चातिगर्विताः ।

बलानि चाङ्कुरन्तोऽन्तः शिवमायाविमोहिताः ॥ १७॥

ततः स शङ्करो देवः सर्वाधीशोऽथ गर्वहा ।

यक्षो भूत्वा जगामाशु यत्र देवाः स्थिता मुने ॥ १८॥

सर्वान् दृष्ट्वाच्युतमुखान्देवान्यक्षपतिः स वै ।

महागर्वाढ्यमनसा महेशः प्राह गर्वहा ॥ १९॥

यक्षेश्वर उवाच ।

किमर्थं संस्थिता यूयमत्र सर्वे सुरा मिथः ।

किमु काष्ठाखिलं ब्रुत कारणं मेऽनु पृच्छते ॥ २०॥

देवा ऊचुः ।

अभूदत्र महान्देव रणः परमदारुणः ।

असुरा नाशिताः सर्वेऽवशिष्टा विद्रुता गताः ॥ २१॥

वयं सर्वे महावीरा दैत्यघ्ना बलवत्तराः ।

अग्रेऽस्माकं कियन्तस्ते दैत्याः क्षुद्रबलाः सदा ॥ २२॥

नन्दीश्वर उवाच ।

इति श्रुत्वा वचस्तेषां सुराणां गर्वगर्भितम् ।

गर्वहासौ महादेवो यक्षरूपो वचोऽब्रवीत् ॥ २३॥

यक्षेश्वर उवाच ।

हे सुरा निखिला यूयं मद्वचः श‍ृणुतादरात् ।

यथार्थं वच्मि नासत्यं सर्वगर्वापहारकम् ॥ २४॥

गर्वमेनं न कुरुत कर्ता हर्तापरः प्रभुः ।

विस्मृताश्च महेशानं कथयध्वं वृथा बलाः ॥ २५॥

युष्माकं चेत्स हि मदो जानतां स्वबलं महत् ।

मत्स्थापितं तृणमिदं छिन्त स्वास्त्रैश्च तैः सुराः ॥ २६॥

नन्दीश्वर उवाच ।

इत्युक्त्वैकं तृणं तेषां निचिक्षेप पुरस्ततः ।

जह्रे सर्वमदं यक्षरूप ईशः सतां गतिः ॥ २७॥