१ विद्येश्वरसंहिता, अध्याय 16: विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखण्डे शिवनैवेद्यवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 372 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
विद्येश्वरसंहिता १.१८. अष्टादशोऽध्यायः ।
बन्धमोक्षस्वरूपं शिवलिङ्गमाहात्म्यं च ।
ऋषय ऊचुः ।
बन्धमोक्षस्वरूपं हि ब्रूहि सर्वार्थवित्तम ।
सूत उवाच ।
बन्धं मोक्षं तथोपायं वक्ष्येऽहं शृणुतादरात् ॥ १॥
विद्येश्वरसंहिता १.१९. एकोनविंशोऽध्यायः ।
पार्थिवपूजनमाहात्म्यं भस्मप्रकाराभिधानं च ।
ऋषय ऊचुः ।
सूत सूत चिरञ्जीव धन्यस्त्वं शिवभक्तिमान् ।
सम्यगुक्तस्त्वया लिङ्गमहिमा सत्फलप्रदः ॥ १॥
विद्येश्वरसंहिता १.२०. विंशोऽध्यायः ।
वैदिकः पार्थिवपूजनप्रकारः ।
सूत उवाच - अथ वैदिकभक्तानां पार्थिवार्चा निगद्यते ।
वैदिकेनैव मार्गेण भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ॥ १॥
विद्येश्वरसंहिता १.२१. एकविंशोऽध्यायः ।
कामनानुरोधेन पूजने शिवलिङ्गसङ्ख्याभिधानम् ।
ऋषय ऊचुः ।
सूत सूत महाभाग व्यासशिष्य नमोऽस्तु ते ।
सम्यगुक्तं त्वया तात पार्थिवार्चाविधानकम् ॥ १॥
विद्येश्वरसंहिता १.२२. द्वाविंशोऽध्यायः ।
शिवनैवेद्यभक्षणनिर्णयः बिल्वमाहात्म्यं च ।
ऋषय ऊचुः ।
अग्राह्यं शिवनैवेद्यमिति पूर्वं श्रुतं वचः ।
ब्रूहि तन्निर्णयं बिल्वमाहात्म्यमपि सन्मुने ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
प्रकृत्याद्यष्टबन्धेन बद्धो जीवः स उच्यते ।
प्रकृत्याद्यष्टबन्धेन निर्मुक्तो मुक्त उच्यते ॥ २॥
यत्र पार्थिवमाहेशलिङ्गस्य महिमाधुना ।
सर्वोत्कृष्टश्च कथितो व्यासतो ब्रूहि तं पुनः ॥ २॥
सूत्रोक्तविधिना स्नात्वा सन्ध्यां कृत्वा यथाविधि ।
ब्रह्मयज्ञं विधायादौ ततस्तर्पणमाचरेत् ॥ २॥
कामनाभेदमाश्रित्य सङ्ख्यां ब्रूहि विधानतः ।
शिवपार्थिवलिङ्गानां कृपया दीनवत्सल ॥ २॥
सूत उवाच ।
शृणुध्वं मुनयःसर्वे सावधानतयाधुना ।
सर्वं वदामि सम्प्रीत्या धन्या यूयं शिवव्रताः ॥ २॥
प्रकृत्यादिवशीकारो मोक्ष इत्युच्यते स्वतः ।
बद्धजीवस्तु निर्मुक्तो मुक्तजीवः स कथ्यते ॥ ३॥
सूत उवाच ।
शृणुध्वमृषयः सर्वे सद्भक्त्यादरतोऽखिलाः ।
शिवपार्थिवलिङ्गस्य महिमा प्रोच्यते मया ॥ ३॥
नैत्यिकं सकलं कामं विधायानन्तरं पुमान् ।
शिवस्मरणपूर्वं हि भस्मरुद्राक्षधारकः ॥ ३॥
सूत उवाच ।
शृणुध्वमृषयः सर्वे पार्थिवार्चाविधानकम् ।
यस्यानुष्ठानमात्रेण कृतकृत्यो भवेन्नरः ॥ ३॥
शिवभक्तः शुचिः शुद्धः सद्व्रती दृढनिश्चयः ।
भक्षयेच्छिवनैवेद्यं त्यजेदग्राह्यभावनाम् ॥ ३॥
प्रकृत्यग्रे ततो बुद्धिरहङ्कारो गुणात्मकः ।
पञ्चतन्मात्रमित्येतत्प्रकृत्याद्यष्टकं विदुः ॥ ४॥
उक्तेष्वेतेषु लिङ्गेषु पार्थिवं लिङ्गमुत्तमम् ।
तस्य पूजनतो विप्रा बहवः सिद्धिमागताः ॥ ४॥
वेदोक्तविधिना सम्यक् सम्पूर्णफलसिद्धये ।
पूजयेत्परया भक्त्या पार्थिवं लिङ्गमुत्तमम् ॥ ४॥
अकृत्वा पार्थिवं लिङ्गं योऽन्यदेवं प्रपूजयेत् ।
वृथा भवति सा पूजा दमदानादिकं वृथा ॥ ४॥
दृष्ट्वापि शिवनैवेद्यं यान्ति पापानि दूरतः ।
भुक्ते तु शिवनैवेद्ये पुण्यान्यायान्ति कोटिशः ॥ ४॥
प्रकृत्याद्यष्टजो देहो देहजं कर्म उच्यते ।
पुनश्च कर्मजो देहो जन्म कर्म पुनः पुनः ॥ ५॥
हरिर्ब्रह्मा च ऋषयः सप्रजापतयस्तथा ।
सम्पूज्य पार्थिवं लिङ्गं प्रापुः सर्वेप्सितं द्विजाः ॥ ५॥
नदीतीरे तडागे च पर्वते काननेऽपि च ।
शिवालये शुचौ देशे पार्थिवार्चा विधीयते ॥ ५॥
सङ्ख्या पार्थिवलिङ्गानां यथाकामं निगद्यते ।
सङ्ख्या सद्यो मुनिश्रेष्ठ निश्चयेन फलप्रदा ॥ ५॥
अलं यागसहस्रेणाप्यलं यागार्बुदैरपि ।
भक्षिते शिवनैवेद्ये शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ५॥
शरीरं त्रिविधं ज्ञेयं स्थूलं सूक्ष्मं च कारणम् ।
स्थूलं व्यापारदं प्रोक्तं सूक्ष्ममिन्द्रियभोगदम् ॥ ६॥
देवासुरमनुष्याश्च गन्धर्वोरगराक्षसाः ।
अन्येऽपि बहवः सिद्धिं तं सम्पूज्य गताः पराम् ॥ ६॥
शुद्धप्रदेशसम्भूतां मृदमाहृत्य यत्नतः ।
शिवलिङ्गं प्रकल्पेत सावधानतया द्विजाः ॥ ६॥