२ रुद्रसंहिता - ५ युद्धखण्डः, अध्याय 41

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमो युद्धखण्डे २.५.५८. अष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ।

दुन्दुभिनिर्ह्राददैत्यवधवर्णनम् ।

सनत्कुमार उवाच ।

श‍ृणु व्यास प्रवक्ष्यामि चरितं शशिमौलिनः ।

यथा दुन्दुभिनिर्ह्रादमवधीद्दितिजं हरः ॥ १॥

द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमो युद्धखण्डे २.५.५९. एकोनषष्टितमोऽध्यायः ।

विदलोत्पलदैत्यवधवर्णनम् ।

सनत्कुमार उवाच ।

श‍ृणु व्यास सुसम्प्रीत्या चरितं परमेशितुः ।

यथावधीत्स्वप्रियया दैत्यमुद्दिश्य संज्ञया ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

हिरण्याक्षे हते दैत्ये दितिपुत्रे महाबले ।

विष्णुदेवेन कालेन प्राप दुखं महद्दितिः ॥ २॥

आस्तां पुरा महादैत्यौ विदलोत्पलसंज्ञकौ ।

अपुंवध्यौ महावीरौ सुदृप्तौ वरतो विधेः ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

दैत्यो दुन्दुभिनिर्ह्रादो दुष्टः प्रह्लादमातुलः ।

सान्त्वयामास तां वाग्भिर्दुःखितां देवदुःखदः ॥ ३॥

तृणीकृतत्रिजगती पुरुषाभ्यां स्वदोर्बलात् ।

ताभ्यां सर्वे सुरा ब्रह्मन् दैत्याभ्यां निर्जिता रणे ॥ ३॥

अथ दैत्यः स मायावी दितिमाश्वास्य दैत्यराट् ।

देवाः कथं सुजेयाः स्युरित्युपायमचिन्तयत् ॥ ४॥

ताभ्यां पराजिता देवा विधेस्ते शरणं गताः ।

नत्वा तं विधिवत्सर्वे कथयामासुरादरात् ॥ ४॥

देवैश्च घातितो वीरो हिरण्याक्षो महासुरः ।

विष्णुना च सह भ्रात्रा सच्छलैर्दैत्यवैरिभिः ॥ ५॥

इति ब्रह्मा ह्यवोचत्तान् देव्या वध्यौ च तौ ध्रुवम् ।

धैर्यं कुरुत संस्मृत्य सशिवां शिवमादरात् ॥ ५॥

किं बलाश्च किमाहारा किमाधारा हि निर्जराः ।

मया कथं सुजेयाः स्युरित्युपायमचिन्तयत् ॥ ६॥

भक्तवत्सलनामासौ सशिवाशङ्करः शिवः ।

शं करिष्यत्यदीर्घेण कालेन परमेश्वरः ॥ ६॥

विचार्य बहुशो दैत्यस्तत्त्वं विज्ञाय निश्चितम् ।

अवश्यमग्रजन्मानो हेतवोऽत्र विचारतः ॥ ७॥

सनत्कुमार उवाच इत्युक्त्वा तांस्ततो ब्रह्मा तूष्णीमासीच्छिवं स्म्रन् ।

तेऽपि देवा मुदं प्राप्य स्वं स्वं धाम ययुस्तदा ॥ ७॥

ब्राह्मणान्हन्तुमसकृदन्वधावत वै ततः ।

दैत्यो दुन्दुभिनिर्ह्रादो देववैरी महाखलः ॥ ८॥

अथ नारददेवर्षिः शिवप्रेरणया तदा ।

गत्वा तदीयभवनं शिवासौन्दर्यमुज्जगौ ॥ ८॥

यतः क्रतुभुजो देवाः क्रतवो वेदसम्भवाः ।

ते वेदा ब्राह्मणाधारास्ततो देवबलं द्विजाः ॥ ९॥

श्रुत्वा तद्वचनं दैत्यावास्तां मायाविमोहितौ ।

देवीं परिजिहीर्षू तौ विषमेषुप्रपीडितौ ॥ ९॥

निश्चितं ब्राह्मणाधाराः सर्वे वेदाः सवासवाः ।

गीर्वाणा ब्राह्मणबला नात्र कार्या विचारणा ॥ १०॥

विचारयामासतुस्तौ कदा कुत्र शिवा च सा ।

भविष्यति विधेः प्राप्तोदयान्नाविति ॥ १०॥

ब्राह्मणा यदि नष्टाः स्युर्वेदा नष्टास्ततः स्वयम् ।

अतस्तेषु प्रणष्टेषु विनष्टाः सततं सुराः ॥ ११॥

एकस्मिन्समये शम्भुर्विजहार सुलीलया ।

कौतुकेनैव चिक्रीडे शिवा कन्दुकलीलया ॥ ११॥

यज्ञेषु नाशं गच्छत्सु हताहारास्ततः सुराः ।

निर्बलाःसुखजय्याः स्युर्निर्जितेषु सुरेष्वथ ॥ १२॥

सखीभिः सह सुप्रीत्या कौतुकाच्छिवसन्निधौ ॥ १२॥

अहमेव भविष्यामि मान्यस्त्रिजगतीपतिः ।

आहरिष्यामि देवानामक्षयाः सर्वसम्पदः ॥ १३॥

उदञ्चन्त्यञ्चदङ्गानां लाघवं परितन्वती ।

निश्वासामोदमुदितभ्रमराकुलितेक्षणा ॥ १३॥

निर्वेक्ष्यामि सुखान्येव राज्ये निहतकण्टके ।

इति निश्चित्य दुर्बुद्धिः पुनश्चिन्तितवान्खलः ॥ १४॥