२ रुद्रसंहिता - ५ युद्धखण्डः, अध्याय 32: रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे युद्धप्रारम्भदूतसंवादवर्णनं

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमो युद्धखण्डे २.५.४५. पञ्चत्वारिंशोऽध्यायः ।

युद्धप्रारम्भदूतसंवादवर्णनम् ।

सनत्कुमार उवाच ।

गतस्ततो मत्तगजेन्द्रगामी पीत्वा सुरां घूर्णितलोचनश्च ।

महानुभावो बहुसैन्ययुक्तः प्रचण्डवीरो वरवीरयायी ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

ददर्श दैत्यः स्मरबाणविद्धो गुहां ततो वीरकरुद्धमार्गाम् ।

स्निग्धं यथा वीक्ष्य पतङ्गसंज्ञः दशाप्रदीपं च कृमिर्ह्युपेत्य ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

तथा प्रदर्श्याशु पुनः पुनश्च सम्पीड्यमानोऽपि स वीरकेण ।

बभूव कामाग्निसुदग्धदेहोऽ न्धको महादैत्यपतिः स मूढः ॥ ३॥

पाषाणवृक्षाशनितोयवह्नि- भुजङ्गशस्त्रास्त्रबिभीषिकाभिः ।

सम्पीडितोऽसौ न पुनः प्रपीड्यः पृष्टश्च कस्त्वं समुपागतोऽसि ॥ ४॥

निशम्य तद् गां स्वमतं स तस्मै चकार युद्धं स तु वीरकेण ।

मुहूर्तमाश्चर्यवदप्रमेयं सङ्ख्ये जितो वीरतरेण दैत्यः ॥ ५॥

ततस्तु सङ्ग्रामशिरो विहाय क्षुत्क्षामकण्ठस्तृषितो गतोऽभूत् ।

चूर्णीकृते खड्गवरे च खिन्ने पलायमानो गतविस्मयः सः ॥ ६॥

चक्रुस्तदाजिं सह वीरकेण प्रह्लादमुख्या दितिजप्रधानाः ।

लज्जाङ्कुशाकृष्टधियो बभूवुः सुदारुणाः शस्त्रशतैरनेकैः ॥ ७॥

विरोचनस्तत्र चकार युद्धं बलिश्च बाणश्च सहस्रबाहुः ।

भजिः कुजम्भस्त्वथ शम्बरश्च वृत्रादयश्चाप्यथ वीर्यवन्तः ॥ ८॥

ते युद्ध्यमाना विजिताः समन्ताद् द्विधाकृता वै गणवीरकेण ।

शेषे हतानां बहुदानवाना- मुक्तं जयत्येव हि सिद्धसङ्घैः ॥ ९॥

भेरुण्डजानाभिनयप्रवृत्ते मेदोवसामांससुपूयमध्ये ।

क्रव्यादसङ्घातसमाकुले तु भयङ्करे शोणितकर्दमे तु ॥ १०॥

भग्नैस्तु दैत्यैर्भगवान् पिनाकी व्रतं महापाशुपतं सुघोरम् ।

प्रिये मया यत्कृतपूर्वमासी- द्दाक्षायणीं प्राह सुसान्त्वयित्वा ॥ ११॥

शिव उवाच ।

तस्माद्बलं यन्मम तत्प्रणष्टं मर्त्यैरमर्त्यस्य यतः प्रपातः ।

पुण्यक्षयाही ग्रह एव जातो दिवानिशं देवि तव प्रसङ्गात् ॥ १२॥

उत्पाद्य दिव्यं परमाद्भुतं तु पुनर्वरं घोरतरं च गत्वा ।

तस्माद् व्रतं घोरतरं चरामि सुनिर्भया सुन्दरि वै विशोका ॥ १३॥

सनत्कुमार उवाच ।

एतावदुक्त्वा वचनं महात्मा उत्पाद्य घोषं शनकैश्चकार ।

स तत्र गत्वा व्रतमुग्रदीप्तो गतो वनं पुण्यतमं सुघोरम् ॥ १४॥

चर्तुं हि शक्यं तु सुरासुरैर्य- न्न तादृशं वर्षसहस्रमात्रम् ।

सा पार्वती मन्दरपर्वतस्था प्रतीक्ष्यमाणाऽऽगमनं भवस्य ॥ १५॥

पतिव्रता शीलगुणोपपन्ना एकाकिनी नित्यमथो विभीता ।

गुहान्तरे दुःखपरा बभूव संरक्षिता सा सुतवीरकेण ॥ १६॥

ततः स दैत्यो वरदानमत्तः तैर्योधमुख्यैः सहितो गुहां ताम् ।

विभिन्नधैर्यः पुनराजगाम शिलीमुखैर्मारसमुद्भवैश्च ॥ १७॥

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं हित्वा तदा भोजनपाननिद्राः ।

रात्रिं दिवं पञ्चशतानि पञ्च क्रुद्धः ससैन्यैः सह वीरकेण ॥ १८॥

खड्गैः सकुन्तैः सह भिन्दिपालैः गदाभुशुण्डीभिरथो प्रकाण्डैः ।

शिलीमुखैरर्द्धशशीभिरुग्रै- र्वितस्तिभिः कूर्ममुखैर्ज्वलद्भिः ॥ १९॥

नाराचमुख्यैर्निशितैश्च शूलैः परश्वधैस्तोमरमुद्गरैश्च ।

खड्गैर्गुडैः पर्वतपादपैश्च दिव्यै रथास्त्रैरपि दैत्यसङ्घैः ॥ २०॥

नदीधितिर्भिन्नतनुः पपात द्वारं गुहायाः पिहितं समस्तम् ।

तैरायुधैर्दैत्यभुजप्रयुक्तै- र्गुहामुखे मूर्छित एव पश्चात् ॥ २१॥

आच्छादितं वीरकमस्त्रजालै- र्दैत्यैश्च सर्वैस्तु मुहूर्तमात्रम् ।

अपावृतं कर्तुमशक्यमासी- न्निरीक्ष्य देवी दितिजान् सुघोरान् ॥ २२॥

भयेन सस्मार पितामहं तु देवी सखीभिः सहिता च विष्णुम् ।

सैन्यं च मद्वीरवरस्य सर्वं सस्मारयामास गुहान्तरस्था ॥ २३॥

ब्रह्मा तया संस्मृतमात्र एव स्त्रीरूपधारी भगवांश्च विष्णुः ।

इन्द्रैश्च सर्वैः सह सैन्यकैश्च स्त्रीरूपमास्थाय समागतास्ते ॥ २४॥

भूत्वा स्त्रियस्ते विविशुस्तदानीं मुनीन्द्रसङ्घाश्च महानुभावाः ।

सिद्धाश्च नागास्त्वथ गुह्यकाश्च गुहान्तरं पर्वतराजपुत्र्याः ॥ २५॥

यस्मात्सुराज्यासनसंस्थिताना- मन्तःपुरे सङ्गमनं विरुद्धम् ।

ततः सहस्राणि नितम्बिनीना- मनन्तसङ्ख्यान्यपि दर्शयन्त्यः ॥ २६॥

रूपाणि दिव्यानि महाद्भुतानि गौर्यै गुहायां तु सवीरकार्यैः ।

स्त्रियः प्रहृष्टा गिरिराजकन्या गुहान्तरं पर्वतराजपुत्र्याः ॥ २७॥