२ रुद्रसंहिता - ५ युद्धखण्डः, अध्याय 2: रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे त्रिपुरवधोपाख्याने भूतत्रिपुरधर्मवर्णनं

॥

श्रीगणेशाय नमः ॥

द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमो युद्धखण्डे २.५.२. द्वितीयोऽध्यायः ।

देवस्तुति ।

व्यास उवाच ।

ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ वद मे वदतां वर ।

ततः किमभवद्देवाः कथं च सुखिनोऽभवन् ॥ १॥

द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमो युद्धखण्डे २.५.३. तृतीयोऽध्यायः ।

त्रिपुरवधोपाख्याने भूतत्रिपुरधर्मवर्णनम् ।

शिव उवाच ।

अयं वै त्रिपुराध्यक्षः पुण्यवान्वर्ततेऽधुना ।

यत्र पुण्यं प्रवर्तेत न हन्तव्यो बुधैः क्वचित् ॥ १॥

॥

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥

ब्रह्मोवाच ।

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य व्यासस्यामितधीमतः ।

सनत्कुमारः प्रोवाच स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् ॥ २॥

जानामि देवकष्टं च विबुधाः सकलं महत् ।

दैत्यास्ते प्रबला हन्तुमशक्यास्तु सुरासुरैः ॥ २॥

॥

श्रीशिवमहापुराणम् ॥

सनत्कुमार उवाच ।

अथ तत्प्रभया दग्धा देवा हीन्द्रादयस्तथा ।

सम्मन्त्र्य दुःखिताः सर्वे ब्रह्माणं शरणं ययुः ॥ ३॥

पुण्यवन्तस्तु ते सर्वे समयास्तारकात्मजाः ।

दुस्साध्यस्तु वधस्तेषां सर्वेषां पुरवासिनाम् ॥ ३॥

नत्वा पितामहं प्रीत्या परिक्षिप्याखिलाः सुराः ।

दुःखं विज्ञापयामासुर्विलोक्यावसरं ततः ॥ ४॥

मित्रद्रोहं कथं जानन्करोमि रणकर्कशः ।

सुहृद्द्रोहे महत्पापं पूर्वमुक्तं स्वयम्भुवा ॥ ४॥

देवा ऊचुः ।

धातस्त्रिपुरनाथेन सतारकसुतेन हि ।

सर्वे प्रतापिता नूनं मयेन त्रिदिवौकसः ॥ ५॥

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च स्तेये भग्नव्रते तथा ।

निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ ५॥

अतस्ते शरणं याता दुःखिता हि विधे वयम् ।

कुरु त्वं तद्वधोपायं सुखिनः स्याम तद्यथा ॥ ६॥

मम भक्तास्तु ते दैत्या मया वध्याः कथं सुराः ।

विचार्यतां भवद्भिश्च धर्मज्ञैरेव धर्मतः ॥ ६॥

सनत्कुमार उवाच ।

इति विज्ञापितो देवैर्विहस्य भवकृद्विधिः ।

प्रत्युवाचाथ तान्सर्वान्मयतो भीतमानसान् ॥ ७॥

तावत्ते नैव हन्तव्या यावद्भक्तिकृतश्च मे ।

तथापि विष्णवे देवा निवेद्यं कारणं त्विदम् ॥ ७॥

ब्रह्मोवाच ।

न भेतव्यं सुरास्तेभ्यो दानवेभ्यो विशेषतः ।

आचक्षे तद्वधोपायं शिवं शर्वः करिष्यति ॥ ८॥

सनत्कुमार उवाच ।

इत्येवं तद्वचः श्रुत्वा देवाः शक्रपुरोगमाः ।

न्यवेदयन् द्रुतं सर्वे ब्रह्मणे प्रथमं मुने ॥ ८॥

मत्तो विवर्धितो दैत्यो वधं मत्तो न चार्हति ।

तथापि पुण्यं वर्द्धेत नगरे त्रिपुरे पुनः ॥ ९॥

ततो विधिं पुरस्कृत्य सर्वे देवाः सवासवाः ।

वैकुण्ठं प्रययुः शीघ्रं सर्वे शोभासमन्वितम् ॥ ९॥

शिवं च प्रार्थयध्वं वै सर्वे देवाः सवासवाः ।

सर्वाधीशः प्रसन्नश्चेत्स वः कार्यं करिष्यति ॥ १०॥

तत्र गत्वा हरिं दृष्ट्वा प्रणेमुर्जातसम्भ्रमाः ।

तुष्टुवुश्च महाभक्त्या कृताञ्जलिपुटाः सुराः ॥ १०॥

सनत्कुमार उवाच ।

इत्याकर्ण्य विधेर्वाणीं सर्वे देवाः सवासवाः ।

दुःखितास्ते ययुस्तत्र यत्रास्ते वृषभध्वजः ॥ ११॥

स्वदुःखकारणं सर्वं पूर्ववत्तदनन्तरम् ।

न्यवेदयन्द्रुतं तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ११॥

प्रणम्य भक्त्या देवेशं सर्वे प्राञ्जलयस्तदा ।

तुष्टुवुर्विनतस्कन्धाः शङ्करं लोकशङ्करम् ॥ १२॥

देवदुःखं ततः श्रुत्वा दत्तं च त्रिपुरालयैः ।

ज्ञात्वा व्रतं च तेषां तद्विष्णुर्वचनमब्रवीत् ॥ १२॥

देवा ऊचुः ।

नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टिविधायिने ।

नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ १३॥

विष्णुरुवाच ।

इदं सत्यं वचश्चैव यत्र धर्मः सनातनः ।

तत्र दुःखं न जायेत सूर्ये दृष्टे यथा तमः ॥ १३॥

नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे ।

निर्गुणाय नमस्तुभ्यं शिवायामिततेजसे ॥ १४॥