२ रुद्रसंहिता - ४ कुमारखण्डः, अध्याय 14: रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे गणेशजीवनवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 62 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थः कुमारखण्डे २.४.१७. सप्तदशोऽध्यायः ।
गणेशदेहे गजमुखयोजनवर्णनम् ।
नारद उवाच ब्रह्मन् वद महाप्राज्ञ तद् वृत्तान्तेऽखिले श्रुते ।
किमकार्षीन्महादेवी श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
ब्रह्मोवाच श्रूयतां मुनिशार्दूल कथयाम्यद्य तद्ध्रुवम् ।
चरितं जगदम्बाया यज्जातं तदनन्तरम् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
मृदङ्गान्पटहांश्चैव गणाश्चावादयंस्तथा ।
महोत्सवं तदा चक्रुर्हते तस्मिन्गणाधिपे ॥ ३॥
शिवोऽपि तच्छिरश्छित्वा यावद्दुःखमुपाददे ।
तावच्च गिरिजा देवी चुक्रोधाति मुनीश्वर ॥ ४॥
किं करोमि क्व गच्छामि हाहा दुःखमुपागतम् ।
कथं दुःखं विनश्येतास्याऽतिदुःखं ममाधुना ॥ ५॥
मत्सुतो नाशितश्चाद्य देवैः सर्वैर्गणैस्तथा ।
सर्वांस्तान्नाशयिष्यामि प्रलयं वा करोम्यहम् ॥ ६॥
इत्येवं दुःखिता सा च शक्तीः शतसहस्रशः ।
निर्ममे तत्क्षणं क्रुद्धा सर्वलोकमहेश्वरी ॥ ७॥
निर्मितास्ता नमस्कृत्य जगदम्बां शिवां तदा ।
जाज्वल्यमाना ह्यवदन्मातरादिश्यतामिति ॥ ८॥
तच्छुत्वा शम्भुशक्तिः सा प्रकृतिः क्रोधतत्परा ।
प्रत्युवाच तु ताः सर्वा महामाया मुनीश्वर ॥ ९॥
देव्युवाच हे शक्तयोऽधुना देव्यो युष्माभिर्मन्निदेशतः ।
प्रलयश्चात्र कर्त्तव्यो नात्र कार्या विचारणा ॥ १०॥
देवांश्चैव ऋषींश्चैव यक्षराक्षसकांस्तथा ।
अस्मदीयान्परांश्चैव सख्यो भक्षत वै हठात् ॥ ११॥
ब्रह्मोवाच तदाज्ञप्ताश्च ताः सर्वाः शक्तयः क्रोधतत्पराः ।
देवादीनां च सर्वेषां संहारं कर्तुमुद्यताः ॥ १२॥
यथा च तृणसंहारमनलः कुरुते तथा ।
एवं ताः शक्तयः सर्वाः संहारं कर्तुमुद्यताः ॥ १३॥
गणपो वाथ विष्णुर्वा ब्रह्मा वा शङ्करस्तथा ।
इन्द्रो वा यक्षराजो वा स्कन्दो वा सूर्य एव वा ॥ १४॥
सर्वेषां चैव संहारं कुर्वन्ति स्म निरन्तरम् ।
यत्र यत्र तु दृश्येत तत्र तत्रापि शक्तयः ॥ १५॥
कराली कुब्जका खञ्जा लम्बशीर्षा ह्यनेकशः ।
हस्ते धृत्वा तु देवांश्च मुखे चैवाक्षिपंस्तदा ॥ १६॥
तं संहारं तदा दृष्ट्वा हरो ब्रह्मा तथा हरिः ।
इन्द्रादयोऽखिला देवा गणाश्च ऋषयस्तथा ॥ १७॥
किं करिष्यति सा देवी संहारं वाप्यकालतः ।
इति संशयमापन्ना जीवनाशा हताऽभवत् ॥ १८॥
सर्वे च मिलिताश्चेमे किं कर्त्तव्यं विचिन्त्यताम् ।
एवं विचारयन्तस्ते तूर्णमूचुः परस्परम् ॥ १९॥
यदा च गिरिजा देवी प्रसन्ना हि भवेदिह ।
तदा चैव भवेत्स्वास्थ्यं नान्यथा कोटि यत्नतः ॥ २०॥
शिवोऽपि दुःखमापन्नो लौकिकीं गतिमाश्रितः ।
मोहयन्सकलांस्तत्र नानालीलाविशारदः ॥ २१॥
सर्वेषां चैव देवानां कटिर्भग्ना यदा तदा ।
शिवा क्रोधमयी साक्षाद् गन्तुं न पुर उत्सहेत् ॥। २२॥
स्वीयो वा परकीयो वा देवो वा दानवोऽपि वा ।
गणो वापि च दिक्पालो यक्षो वा किन्नरो मुनिः ॥ २३॥
विष्णुर्वापि तथा ब्रह्मा शङ्करश्च तथा प्रभुः ।
न कश्चिद्गिरिजाग्रे च स्थातुं शक्तोऽभवन्मुने ॥ २४॥
जाज्वल्यमानं तत्तेजःसर्वतो दाहि तेऽखिलाः ।
दृष्ट्वा भीततरा आसन् सर्वे दूरतरं स्थिताः ॥ २५॥
एतस्मिन्समये तत्र नारदो दिव्यदर्शनः ।
आगतस्त्वं मुने देवगणानां सुखहेतवे ॥ २६॥
ब्रह्माणं मां भवं विष्णुं शङ्करं च प्रणम्य सः ।
समागत्य मिलित्वोचे विचार्य कार्यमेव वा ॥ २७॥