२ रुद्रसंहिता - ४ कुमारखण्डः, अध्याय 10: रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे गणेशोत्पत्तिवर्णनं, Verse 1
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
Containing 42 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
॥
श्रीगणेशाय नमः ॥
द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थः कुमारखण्डे २.४.१३. त्रयोदशोऽध्यायः ।
गणेशोत्पत्तिः ।
सूत उवाच तारकारेरिति श्रुत्वा वृत्तमद्भुतमुत्तमम् ।
नारदः सुप्रसन्नोऽथ पप्रच्छ प्रीतितो विधिम् ॥ १॥
॥
श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः ॥
नारद उवाच देवदेव प्रजानाथ शिवज्ञाननिधे मया ।
श्रुतं कार्तिकसद्वृत्तममृतादपि चोत्तमम् ॥ २॥
॥
श्रीशिवमहापुराणम् ॥
अधुना श्रोतुमिच्छामि गाणेशं वृत्तमुत्तमम् ।
तज्जन्मचरितं दिव्यं सर्वमङ्गलमङ्गलम् ॥ ३॥
सूत उवाच इत्याकर्ण्य वचस्तस्य नारदस्य महामुनेः ।
प्रसन्नमानसो ब्रह्मा प्रत्युवाच शिवं स्मरन् ॥ ४॥
ब्रह्मोवाच कल्पभेदाद्गणेशस्य जनिः प्रोक्ता विधेः परात् ।
शनिदृष्टं शिरश्छिन्नं सञ्चितं गाजमाननम् ॥ ५॥
इदानीं श्वेतकल्पोक्ता गणेशोत्पत्तिरुच्यते ।
यत्र च्छिन्नं शिरस्तस्य शिवेन च कृपालुना ॥ ६॥
सन्देहो नात्र कर्तव्यः शङ्करस्सूतिकृन्मुने ।
स हि सर्वाधिपः शम्भुर्निर्गुणः सगुणोऽपि हि ॥ ७॥
तल्लीलयाखिलं विश्वं सृज्यते पाल्यते तथा ।
विनाश्यते मुनिश्रेष्ठ प्रस्तुतं शृणु चादरात् ॥ ८॥
उद्वाहिते शिवे चात्र कैलासं च गते सति ।
कियता चैव कालेन जातो गणपतेर्भवः ॥ ९॥
एकस्मिन्नेव काले च जया च विजया सखी ।
पार्वत्या च मिलित्वा वै विचारे तत्पराभवत् ॥ १०॥
रुद्रस्य च गणाःसर्वे शिवस्याज्ञापरायणाः ।
ते सर्वेऽप्यस्मदीयाश्च नन्दिभृङ्गिपुरस्सराः ॥ ११॥
प्रमथास्ते ह्यसङ्ख्याता अस्मदीयो न कश्चन ।
द्वारि तिष्ठन्ति ते सर्वे शङ्कराज्ञापरायणाः ॥ १२॥
ते सर्वेप्यस्मदीयांश्च तथापि न मिलेन्मनः ।
एकश्चैवास्मदीयो हि रचनीयस्त्वयानघे ॥ १३॥
ब्रह्मोवाच इत्युक्त्वा पार्वती देवी सखीभ्यां सुन्दरं वचः ।
हितं मेने तदा तच्च कर्तुं स्माप्यध्यवस्यति ॥ १४॥
ततः कदाचिन्मज्जत्यां पार्वत्यां वै सदाशिवः ।
नन्दिनं परिभर्त्स्याथ ह्याजगाम गृहान्तरम् ॥ १५॥
आयान्तं शङ्करं दृष्ट्वाऽसमये जगदम्बिका ।
उत्तस्थौ मज्जती सा वै लज्जिता सुन्दरी तदा ॥ १६॥
तस्मिन्नवसरे देवी कौतुकेनातिसंयुता ।
तदीयं तद्वचश्चैव हितं मेने सुखावहम् ॥ १७॥
एवं जाते तदा काले कदाचित्पार्वती शिवा ।
विचिन्त्य मनसा चेति परमाया परेश्वरी ॥ १८॥
मदीयः सेवकः कश्चिद्भवेच्छुभतरः कृती ।
मदाज्ञया परं नान्यद्रेखामात्रं चलेदिह ॥ १९॥
विचार्येति च सा देवी वपुषो मलसम्भवम् ।
पुरुषं निर्ममौ सा तु सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ २०॥
सर्वावयवनिर्दोषं सर्वावयव सुन्दरम् ।
विशालं सर्वशोभाढ्यं महाबलपराक्रमम् ॥ २१॥
वस्त्राणि च तदा तस्मै दत्त्वा सा विविधानि हि ।
नानालङ्करणं चैव बह्वाशिषमनुत्तमाम् ॥ २२॥
मत्पुत्रस्त्वं मदीयोऽसि नान्यः कश्चिदिहास्ति मे ।
एवमुक्तः स पुरुषो नमस्कृत्य शिवां जगौ ॥ २३॥
गणेश उवाच किं कार्यं विद्यते तेऽद्य करवाणि तवोदितम् ।
इत्युक्ता सा तदा तेन प्रत्युवाच सुतं शिवा ॥ २४॥
शिवोवाच हे तात शृणु मद्वाक्यं द्वारपालो भवाद्य मे ।
मत्पुत्रस्त्वं मदीयोऽसि नान्यथा कश्चिदस्ति मे ॥ २५॥
विना मदाज्ञां सत्पुत्र नैवायान्मद्गृहान्तरम् ।
कोऽपि क्वापि हठात्तात सत्यमेतन्मयोदितम् ॥ २६॥
ब्रह्मोवाच इत्युक्त्वा च ददौ तस्मै यष्टिं चातिदृढां मुने ।
तदीयं रूपमालोक्य सुन्दरं हर्षमागता ॥ २७॥