Nirvana Upanishad

Complete Upanishad

Containing 5 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Nirvana Upanishad

Complete Upanishad, Verse 1

निर्वाणोपनिषत्

(ऋग्वेदीय संन्यासोपनिषत्)

Nirvana Upanishad

Complete Upanishad, Verse 2

निर्वाणोपनिषद्वेद्यं निर्वाणानन्दतुन्दिलम् ।

त्रैपदानन्दसाम्राज्यं स्वमात्रमिति चिन्तयेत् ॥

Nirvana Upanishad

Complete Upanishad, Verse 3

ॐ वाङ्मे मनसि प्रतिष्ठिता ।

मनो मे वाचि प्रतिष्ठितम् ।

आविरावीर्म एधि ।

वेदस्य मा आणीस्थः ।

श्रुतं मे मा प्रहासीः ।

अनेनाधीतेनाहोरात्रान्सन्दधामि ।

ऋतं वदिष्यामि ।

सत्यं वदिष्यामि ।

तन्मामवतु ।

तद्वक्तारमवतु ।

अवतु मामवतु वक्तारम् ।

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

Nirvana Upanishad

Complete Upanishad, Verse 4

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः ।

परमहंसः सोऽहम् ।

परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः ।

मन्मथ क्षेत्रपालाः ।

गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी ।

अक्षयं निरञ्जनम् ।

निःसंशय ऋषिः ।

निर्वाणोदेवता ।

निष्कुलप्रवृत्तिः ।

निष्केवलज्ञानम् ।

ऊर्ध्वाम्नायः ।

निरालम्ब पीठः ।

संयोगदीक्षा ।

वियोगोपदेशः ।

दीक्षासन्तोषपानं च ।

द्वादशावदित्यावलोकनम् ।

विवेकरक्षा ।

करुणैव केलिः ।

आनन्दमाला ।

एकान्तगुहायां मुक्तासनसुखगोष्टी ।

अकल्पितभिक्षाशी ।

हंसाचारः ।

सर्वभूतान्तर्वर्ती हंस इति प्रतिपादनम् ।

धैर्यकन्था ।

उदासीन कौपीनम् ।

विचारदण्डः ।

ब्रह्मावलोकयोगपट्टः ।

श्रियां पादुका ।

परेच्छाचरणम् ।

कुण्डलिनीबन्धः ।

परापवादमुक्तो जीवन्मुक्तः ।

शिवयोगनिद्रा च ।

खेचरीमुद्रा च ।

परमानन्दी ।

निर्गतगुणत्रयम् ।

विवेकलभ्यं मनोवागगोचरम् ।

अनित्यं जगद्यज्जनितं स्वप्नजगदभ्रगजादितुल्यम् ।

तथा देहादिसङ्घातं मोहगुणजालकलितं तद्रज्जुसर्पवत्कल्पितम् ।

विष्णुविद्यादिशताभिधानलक्ष्यम् ।

अङ्कुशो मार्गः ।

शून्यं न सङ्केतः ।

परमेश्वरसत्ता ।

सत्यसिद्धयोगो मठः ।

अमरपदं तत्स्वरूपम् ।

आदिब्रह्मस्वसंवित् ।

अजपा गायत्री ।

विकारदण्डो ध्येयः ।

मनोनिरोधिनी कन्था ।

योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम् ।

आनन्द भिक्षाशी ।

महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः ।

एकान्तस्थानम् ।

आनन्दमठम् ।

उन्मन्यवस्था ।

शारदा चेष्टा ।

उन्मनी गतिः ।

निर्मलगात्रम् ।

निरालम्बपीठम् ।

अमृतकल्लोलानन्दक्रिया ।

पाण्डरगगनम् ।

महासिद्धान्तः ।

शमदमादिदिव्यशक्त्याचरणे क्षेत्रपात्रपटुता ।

परावरसंयोगः ।

तारकोपदेशाः ।

अद्वैतसदानन्दो देवता ।

नियमः स्वातरिन्द्रियनिग्रहः ।

भयमोहशोकक्रोधत्यागस्त्यागः ।

अनियामकत्वनिर्मलशक्तिः ।

स्वप्रकाशब्रह्मतत्त्वे शिवशक्तिसम्पुटित प्रपञ्चच्छेदनम् ।

तथा पत्राक्षाक्षिकमण्डलुः ।

भवाभावदहनम् ।

बिभ्रत्याकाशाधारम् ।

शिवं तुरीयं यज्ञोपवीतम् ।

तन्मया शिखा ।

चिन्मयं चोत्सृष्टिदण्डम् ।

सन्तताक्षिकमण्डलुम् ।

कर्मनिर्मूलनं कन्था ।

मायाममताहङ्कारदहनम् ।

स्प्रशाने अनाहताङ्गी ।

निस्त्रैगुण्यस्वरूपानुसन्धानं समयम् ।

भ्रान्तिहरणम् ।

कामादिवृत्तिदहनम् ।

काठिन्यदृढकौपीनम् ।

चीराजिनवासः ।

अनाहतमन्त्रः ।

अक्रिययैव जुष्टम् ।

स्वेच्छाचारस्वस्वभावो मोक्षः परं ब्रह्म ।

प्लववदाचरणम् ।

ब्रह्मचर्यशान्तिसंग्रहणम् ।

ब्रह्मचर्याश्रमेऽधीत्य ससर्वसंविन्न्यासं संन्यासम् ।

अन्ते ब्रह्माखण्डाकारम् ।

नित्यं सर्वसन्देहनाशनम् ।

एतन्निर्वाणदर्शनम् ।

शिष्यं पुत्रं विना न देयमित्युपनिषत् ।

ॐ वाङ्मे मनसीति शान्तिः ॥

Nirvana Upanishad

Complete Upanishad, Verse 5

इति निर्वाणोपनिषत् समाप्ता ।