Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49

Containing 65 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 1

तस्मिन्नेव तु धर्मात्मा वसति स्म तपोधनः

गार्हस्थ्यं धर्ममास्थाय असितो देवलः पुरा

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 2

धर्मनित्यः शुचिर्दान्तो न्यस्तदण्डो महातपाः

कर्मणा मनसा वाचा समः सर्वेषु जन्तुषु

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 3

अक्रोधनो महाराज तुल्यनिन्दाप्रियाप्रियः

काञ्चने लोष्टके चैव समदर्शी महातपाः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 4

देवताः पूजयन्नित्यमतिथींश्च द्विजैः सह

ब्रह्मचर्यरतो नित्यं सदा धर्मपरायणः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 5

ततोऽभ्येत्य महाराज योगमास्थाय भिक्षुकः

जैगीषव्यो मुनिर्धीमांस्तस्मिंस्तीर्थे समाहितः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 6

देवलस्याश्रमे राजन्न्यवसत्स महाद्युतिः

योगनित्यो महाराज सिद्धिं प्राप्तो महातपाः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 7

तं तत्र वसमानं तु जैगीषव्यं महामुनिम्

देवलो दर्शयन्नेव नैवायुञ्जत धर्मतः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 8

एवं तयोर्महाराज दीर्घकालो व्यतिक्रमत्

जैगीषव्यं मुनिं चैव न ददर्शाथ देवलः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 9

आहारकाले मतिमान्परिव्राड्जनमेजय

उपातिष्ठत धर्मज्ञो भैक्षकाले स देवलम्

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 10

स दृष्ट्वा भिक्षुरूपेण प्राप्तं तत्र महामुनिम्

गौरवं परमं चक्रे प्रीतिं च विपुलां तथा

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 11

देवलस्तु यथाशक्ति पूजयामास भारत

ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्व्यः समाहितः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 12

कदाचित्तस्य नृपते देवलस्य महात्मनः

चिन्ता सुमहती जाता मुनिं दृष्ट्वा महाद्युतिम्

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 13

समास्तु समतिक्रान्ता बह्व्यः पूजयतो मम

न चायमलसो भिक्षुरभ्यभाषत किंचन

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 14

एवं विगणयन्नेव स जगाम महोदधिम्

अन्तरिक्षचरः श्रीमान्कलशं गृह्य देवलः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 15

गच्छन्नेव स धर्मात्मा समुद्रं सरितां पतिम्

जैगीषव्यं ततोऽपश्यद्गतं प्रागेव भारत

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 16

ततः सविस्मयश्चिन्तां जगामाथासितः प्रभुः

कथं भिक्षुरयं प्राप्तः समुद्रे स्नात एव च

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 17

इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा

स्नात्वा समुद्रे विधिवच्छुचिर्जप्यं जजाप ह

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 18

कृतजप्याह्निकः श्रीमानाश्रमं च जगाम ह

कलशं जलपूर्णं वै गृहीत्वा जनमेजय

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 19

ततः स प्रविशन्नेव स्वमाश्रमपदं मुनिः

आसीनमाश्रमे तत्र जैगीषव्यमपश्यत

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 20

न व्याहरति चैवैनं जैगीषव्यः कथंचन

काष्ठभूतोऽऽश्रमपदे वसति स्म महातपाः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 21

तं दृष्ट्वा चाप्लुतं तोये सागरे सागरोपमम्

प्रविष्टमाश्रमं चापि पूर्वमेव ददर्श सः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 22

असितो देवलो राजंश्चिन्तयामास बुद्धिमान्

दृष्टः प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम्

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 23

चिन्तयामास राजेन्द्र तदा स मुनिसत्तमः

मया दृष्टः समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम्

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 24

एवं विगणयन्नेव स मुनिर्मन्त्रपारगः

उत्पपाताश्रमात्तस्मादन्तरिक्षं विशां पते

जिज्ञासार्थं तदा भिक्षोर्जैगीषव्यस्य देवलः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 25

सोऽन्तरिक्षचरान्सिद्धान्समपश्यत्समाहितान्

जैगीषव्यं च तैः सिद्धैः पूज्यमानमपश्यत

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 26

ततोऽसितः सुसंरब्धो व्यवसायी दृढव्रतः

अपश्यद्वै दिवं यान्तं जैगीषव्यं स देवलः

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 27

तस्माच्च पितृलोकं तं व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत

पितृलोकाच्च तं यान्तं याम्यं लोकमपश्यत

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 28

तस्मादपि समुत्पत्य सोमलोकमभिष्टुतम्

व्रजन्तमन्वपश्यत्स जैगीषव्यं महामुनिम्

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 29

लोकान्समुत्पतन्तं च शुभानेकान्तयाजिनाम्

ततोऽग्निहोत्रिणां लोकांस्तेभ्यश्चाप्युत्पपात ह

Mahabharata

Shalya Parva, Adhyaya 49, Verse 30

दर्शं च पौर्णमासं च ये यजन्ति तपोधनाः

तेभ्यः स ददृशे धीमाँल्लोकेभ्यः पशुयाजिनाम्

व्रजन्तं लोकममलमपश्यद्देवपूजितम्