Shalya Parva, Adhyaya 37

सप्तसारस्वतं कस्मात्कश्च मङ्कणको मुनिः

कथं सिद्धश्च भगवान्कश्चास्य नियमोऽभवत्

कस्य वंशे समुत्पन्नः किं चाधीतं द्विजोत्तम

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विधिवद्द्विजसत्तम

राजन्सप्त सरस्वत्यो याभिर्व्याप्तमिदं जगत्

आहूता बलवद्भिर्हि तत्र तत्र सरस्वती

सुप्रभा काञ्चनाक्षी च विशाला मानसह्रदा

सरस्वती ओघवती सुवेणुर्विमलोदका

पितामहस्य महतो वर्तमाने महीतले

वितते यज्ञवाटे वै समेतेषु द्विजातिषु

पुण्याहघोषैर्विमलैर्वेदानां निनदैस्तथा

देवेषु चैव व्यग्रेषु तस्मिन्यज्ञविधौ तदा

तत्र चैव महाराज दीक्षिते प्रपितामहे

यजतस्तत्र सत्रेण सर्वकामसमृद्धिना

मनसा चिन्तिता ह्यर्था धर्मार्थकुशलैस्तदा

उपतिष्ठन्ति राजेन्द्र द्विजातींस्तत्र तत्र ह

जगुश्च तत्र गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

वादित्राणि च दिव्यानि वादयामासुरञ्जसा

तस्य यज्ञस्य संपत्त्या तुतुषुर्देवता अपि

विस्मयं परमं जग्मुः किमु मानुषयोनयः

वर्तमाने तथा यज्ञे पुष्करस्थे पितामहे

अब्रुवन्नृषयो राजन्नायं यज्ञो महाफलः

न दृश्यते सरिच्छ्रेष्ठा यस्मादिह सरस्वती

तच्छ्रुत्वा भगवान्प्रीतः सस्माराथ सरस्वतीम्

पितामहेन यजता आहूता पुष्करेषु वै

सुप्रभा नाम राजेन्द्र नाम्ना तत्र सरस्वती

तां दृष्ट्वा मुनयस्तुष्टा वेगयुक्तां सरस्वतीम्

पितामहं मानयन्तीं क्रतुं ते बहु मेनिरे

एवमेषा सरिच्छ्रेष्ठा पुष्करेषु सरस्वती

पितामहार्थं संभूता तुष्ट्यर्थं च मनीषिणाम्

नैमिषे मुनयो राजन्समागम्य समासते

तत्र चित्राः कथा ह्यासन्वेदं प्रति जनेश्वर

तत्र ते मुनयो ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः

ते समागम्य मुनयः सस्मरुर्वै सरस्वतीम्

सा तु ध्याता महाराज ऋषिभिः सत्रयाजिभिः

समागतानां राजेन्द्र सहायार्थं महात्मनाम्

आजगाम महाभागा तत्र पुण्या सरस्वती

नैमिषे काञ्चनाक्षी तु मुनीनां सत्रयाजिनाम्

आगता सरितां श्रेष्ठा तत्र भारत पूजिता

गयस्य यजमानस्य गयेष्वेव महाक्रतुम्

आहूता सरितां श्रेष्ठा गययज्ञे सरस्वती

विशालां तु गयेष्वाहुरृषयः संशितव्रताः

सरित्सा हिमवत्पार्श्वात्प्रसूता शीघ्रगामिनी

औद्दालकेस्तथा यज्ञे यजतस्तत्र भारत

समेते सर्वतः स्फीते मुनीनां मण्डले तदा

उत्तरे कोसलाभागे पुण्ये राजन्महात्मनः

औद्दालकेन यजता पूर्वं ध्याता सरस्वती

आजगाम सरिच्छ्रेष्ठा तं देशमृषिकारणात्

पूज्यमाना मुनिगणैर्वल्कलाजिनसंवृतैः

मनोह्रदेति विख्याता सा हि तैर्मनसा हृता

सुवेणुरृषभद्वीपे पुण्ये राजर्षिसेविते

कुरोश्च यजमानस्य कुरुक्षेत्रे महात्मनः

आजगाम महाभागा सरिच्छ्रेष्ठा सरस्वती

ओघवत्यपि राजेन्द्र वसिष्ठेन महात्मना

समाहूता कुरुक्षेत्रे दिव्यतोया सरस्वती

दक्षेण यजता चापि गङ्गाद्वारे सरस्वती

विमलोदा भगवती ब्रह्मणा यजता पुनः

समाहूता ययौ तत्र पुण्ये हैमवते गिरौ

एकीभूतास्ततस्तास्तु तस्मिंस्तीर्थे समागताः

सप्तसारस्वतं तीर्थं ततस्तत्प्रथितं भुवि

इति सप्त सरस्वत्यो नामतः परिकीर्तिताः

सप्तसारस्वतं चैव तीर्थं पुण्यं तथा स्मृतम्

शृणु मङ्कणकस्यापि कौमारब्रह्मचारिणः

आपगामवगाढस्य राजन्प्रक्रीडितं महत्

दृष्ट्वा यदृच्छया तत्र स्त्रियमम्भसि भारत

स्नायन्तीं रुचिरापाङ्गीं दिग्वाससमनिन्दिताम्

सरस्वत्यां महाराज चस्कन्दे वीर्यमम्भसि