Drona Parva, Adhyaya 169

साङ्गा वेदा यथान्यायं येनाधीता महात्मना

यस्मिन्साक्षाद्धनुर्वेदो ह्रीनिषेधे प्रतिष्ठितः

तस्मिन्नाक्रुश्यति द्रोणे महर्षितनये तदा

नीचात्मना नृशंसेन क्षुद्रेण गुरुघातिना

यस्य प्रसादात्कर्माणि कुर्वन्ति पुरुषर्षभाः

अमानुषाणि संग्रामे देवैरसुकराणि च

तस्मिन्नाक्रुश्यति द्रोणे समक्षं पापकर्मिणः

नामर्षं तत्र कुर्वन्ति धिक्क्षत्रं धिगमर्षितम्

पार्थाः सर्वे च राजानः पृथिव्यां ये धनुर्धराः

श्रुत्वा किमाहुः पाञ्चाल्यं तन्ममाचक्ष्व संजय

श्रुत्वा द्रुपदपुत्रस्य ता वाचः क्रूरकर्मणः

तूष्णीं बभूवू राजानः सर्व एव विशां पते

अर्जुनस्तु कटाक्षेण जिह्मं प्रेक्ष्य च पार्षतम्

सबाष्पमभिनिःश्वस्य धिग्धिग्धिगिति चाब्रवीत्

युधिष्ठिरश्च भीमश्च यमौ कृष्णस्तथापरे

आसन्सुव्रीडिता राजन्सात्यकिरिदमब्रवीत्

नेहास्ति पुरुषः कश्चिद्य इमं पापपूरुषम्

भाषमाणमकल्याणं शीघ्रं हन्यान्नराधमम्

कथं च शतधा जिह्वा न ते मूर्धा च दीर्यते

गुरुमाक्रोशतः क्षुद्र न चाधर्मेण पात्यसे

याप्यस्त्वमसि पार्थैश्च सर्वैश्चान्धकवृष्णिभिः

यत्कर्म कलुषं कृत्वा श्लाघसे जनसंसदि

अकार्यं तादृशं कृत्वा पुनरेव गुरुं क्षिपन्

वध्यस्त्वं न त्वयार्थोऽस्ति मुहूर्तमपि जीवता

कस्त्वेतद्व्यवसेदार्यस्त्वदन्यः पुरुषाधमः

निगृह्य केशेषु वधं गुरोर्धर्मात्मनः सतः

सप्तावरे तथा पूर्वे बान्धवास्ते निपातिताः

यशसा च परित्यक्तास्त्वां प्राप्य कुलपांसनम्

उक्तवांश्चापि यत्पार्थं भीष्मं प्रति नरर्षभम्

तथान्तो विहितस्तेन स्वयमेव महात्मना

तस्यापि तव सोदर्यो निहन्ता पापकृत्तमः

नान्यः पाञ्चालपुत्रेभ्यो विद्यते भुवि पापकृत्

स चापि सृष्टः पित्रा ते भीष्मस्यान्तकरः किल

शिखण्डी रक्षितस्तेन स च मृत्युर्महात्मनः

पाञ्चालाश्चलिता धर्मात्क्षुद्रा मित्रगुरुद्रुहः

त्वां प्राप्य सहसोदर्यं धिक्कृतं सर्वसाधुभिः

पुनश्चेदीदृशीं वाचं मत्समीपे वदिष्यसि

शिरस्ते पातयिष्यामि गदया वज्रकल्पया

सात्वतेनैवमाक्षिप्तः पार्षतः परुषाक्षरम्

संरब्धः सात्यकिं प्राह संक्रुद्धः प्रहसन्निव

श्रूयते श्रूयते चेति क्षम्यते चेति माधव

न चानार्य शुभं साधुं पुरुषं क्षेप्तुमर्हसि

क्षमा प्रशस्यते लोके न तु पापोऽर्हति क्षमाम्

क्षमावन्तं हि पापात्मा जितोऽयमिति मन्यते

स त्वं क्षुद्रसमाचारो नीचात्मा पापनिश्चयः

आ केशाग्रान्नखाग्राच्च वक्तव्यो वक्तुमिच्छसि

यः स भूरिश्रवाश्छिन्ने भुजे प्रायगतस्त्वया

वार्यमाणेन निहतस्ततः पापतरं नु किम्

व्यूहमानो मया द्रोणो दिव्येनास्त्रेण संयुगे

विसृष्टशस्त्रो निहतः किं तत्र क्रूर दुष्कृतम्

अयुध्यमानं यस्त्वाजौ तथा प्रायगतं मुनिम्

छिन्नबाहुं परैर्हन्यात्सात्यके स कथं भवेत्

निहत्य त्वां यदा भूमौ स विक्रामति वीर्यवान्

किं तदा न निहंस्येनं भूत्वा पुरुषसत्तमः

त्वया पुनरनार्येण पूर्वं पार्थेन निर्जितः

यदा तदा हतः शूरः सौमदत्तिः प्रतापवान्

यत्र यत्र तु पाण्डूनां द्रोणो द्रावयते चमूम्

किरञ्शरसहस्राणि तत्र तत्र प्रयाम्यहम्

स त्वमेवंविधं कृत्वा कर्म चाण्डालवत्स्वयम्

वक्तुमिच्छसि वक्तव्यः कस्मान्मां परुषाण्यथ