Drona Parva, Adhyaya 165

क्रूरमायोधनं जज्ञे तस्मिन्राजसमागमे

रुद्रस्येव हि क्रुद्धस्य निघ्नतस्तु पशून्यथा

हस्तानामुत्तमाङ्गानां कार्मुकाणां च भारत

छत्राणां चापविद्धानां चामराणां च संयुगे

भग्नचक्रै रथैश्चापि पातितैश्च महाध्वजैः

सादिभिश्च हतैः शूरैः संकीर्णा वसुधाभवत्

बाणपातनिकृत्तास्तु योधास्ते कुरुसत्तम

चेष्टन्तो विविधाश्चेष्टा व्यदृश्यन्त महाहवे

वर्तमाने तथा युद्धे घोरे देवासुरोपमे

अब्रवीत्क्षत्रियांस्तत्र धर्मराजो युधिष्ठिरः

अभिद्रवत संयत्ताः कुम्भयोनिं महारथाः

एष वै पार्षतो वीरो भारद्वाजेन संगतः

घटते च यथाशक्ति भारद्वाजस्य नाशने

यादृशानि हि रूपाणि दृश्यन्ते नो महारणे

अद्य द्रोणं रणे क्रुद्धः पातयिष्यति पार्षतः

ते यूयं सहिता भूत्वा कुम्भयोनिं परीप्सत

युधिष्ठिरसमाज्ञप्ताः सृञ्जयानां महारथाः

अभ्यद्रवन्त संयत्ता भारद्वाजं जिघांसवः

तान्समापततः सर्वान्भारद्वाजो महारथः

अभ्यद्रवत वेगेन मर्तव्यमिति निश्चितः

प्रयाते सत्यसंधे तु समकम्पत मेदिनी

ववुर्वाताः सनिर्घातास्त्रासयन्तो वरूथिनीम्

पपात महती चोल्का आदित्यान्निर्गतेव ह

दीपयन्तीव तापेन शंसन्तीव महद्भयम्

जज्वलुश्चैव शस्त्राणि भारद्वाजस्य मारिष

रथाः स्वनन्ति चात्यर्थं हयाश्चाश्रूण्यवासृजन्

हतौजा इव चाप्यासीद्भारद्वाजो महारथः

ऋषीणां ब्रह्मवादानां स्वर्गस्य गमनं प्रति

सुयुद्धेन ततः प्राणानुत्स्रष्टुमुपचक्रमे

ततश्चतुर्दिशं सैन्यैर्द्रुपदस्याभिसंवृतः

निर्दहन्क्षत्रियव्रातान्द्रोणः पर्यचरद्रणे

हत्वा विंशतिसाहस्रान्क्षत्रियानरिमर्दनः

दशायुतानि तीक्ष्णाग्रैरवधीद्विशिखैः शितैः

सोऽतिष्ठदाहवे यत्तो विधूम इव पावकः

क्षत्रियाणामभावाय ब्राह्ममात्मानमास्थितः

पाञ्चाल्यं विरथं भीमो हतसर्वायुधं वशी

अविषण्णं महात्मानं त्वरमाणः समभ्ययात्

ततः स्वरथमारोप्य पाञ्चाल्यमरिमर्दनः

अब्रवीदभिसंप्रेक्ष्य द्रोणमस्यन्तमन्तिकात्

न त्वदन्य इहाचार्यं योद्धुमुत्सहते पुमान्

त्वरस्व प्राग्वधायैव त्वयि भारः समाहितः

स तथोक्तो महाबाहुः सर्वभारसहं नवम्

अभिपत्याददे क्षिप्रमायुधप्रवरं दृढम्

संरब्धश्च शरानस्यन्द्रोणं दुर्वारणं रणे

विवारयिषुराचार्यं शरवर्षैरवाकिरत्

तौ न्यवारयतां श्रेष्ठौ संरब्धौ रणशोभिनौ

उदीरयेतां ब्राह्माणि दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशः

स महास्त्रैर्महाराज द्रोणमाच्छादयद्रणे

निहत्य सर्वाण्यस्त्राणि भारद्वाजस्य पार्षतः

स वसातीञ्शिबींश्चैव बाह्लीकान्कौरवानपि

रक्षिष्यमाणान्संग्रामे द्रोणं व्यधमदच्युतः

धृष्टद्युम्नस्तदा राजन्गभस्तिभिरिवांशुमान्

बभौ प्रच्छादयन्नाशाः शरजालैः समन्ततः

तस्य द्रोणो धनुश्छित्त्वा विद्ध्वा चैनं शिलीमुखैः

मर्माण्यभ्यहनद्भूयः स व्यथां परमामगात्

ततो भीमो दृढक्रोधो द्रोणस्याश्लिष्य तं रथम्

शनकैरिव राजेन्द्र द्रोणं वचनमब्रवीत्

यदि नाम न युध्येरञ्शिक्षिता ब्रह्मबन्धवः

स्वकर्मभिरसंतुष्टा न स्म क्षत्रं क्षयं व्रजेत्

अहिंसा सर्वभूतेषु धर्मं ज्यायस्तरं विदुः

तस्य च ब्राह्मणो मूलं भवांश्च ब्रह्मवित्तमः

श्वपाकवन्म्लेच्छगणान्हत्वा चान्यान्पृथग्विधान्

अज्ञानान्मूढवद्ब्रह्मन्पुत्रदारधनेप्सया