Drona Parva, Adhyaya 161

त्रिभागमात्रशेषायां रात्र्यां युद्धमवर्तत

कुरूणां पाण्डवानां च संहृष्टानां विशां पते

अथ चन्द्रप्रभां मुष्णन्नादित्यस्य पुरःसरः

अरुणोऽभ्युदयां चक्रे ताम्रीकुर्वन्निवाम्बरम्

ततो द्वैधीकृते सैन्ये द्रोणः सोमकपाण्डवान्

अभ्यद्रवत्सपाञ्चालान्दुर्योधनपुरोगमः

द्वैधीभूतान्कुरून्दृष्ट्वा माधवोऽर्जुनमब्रवीत्

सपत्नान्सव्यतः कुर्मि सव्यसाचिन्निमान्कुरून्

स माधवमनुज्ञाय कुरुष्वेति धनंजयः

द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत

अभिप्रायं तु कृष्णस्य ज्ञात्वा परपुरंजयः

आजिशीर्षगतं दृष्ट्वा भीमसेनं समासदत्

अर्जुनार्जुन बीभत्सो शृणु मे तत्त्वतो वचः

यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः

अस्मिंश्चेदागते काले श्रेयो न प्रतिपत्स्यसे

असंभावितरूपः सन्नानृशंस्यं करिष्यसि

सत्यश्रीधर्मयशसां वीर्येणानृण्यमाप्नुहि

भिन्ध्यनीकं युधां श्रेष्ठ सव्यसाचिन्निमान्कुरु

स सव्यसाची भीमेन चोदितः केशवेन च

कर्णद्रोणावतिक्रम्य समन्तात्पर्यवारयत्

तमाजिशीर्षमायान्तं दहन्तं क्षत्रियर्षभान्

पराक्रान्तं पराक्रम्य यतन्तः क्षत्रियर्षभाः

नाशक्नुवन्वारयितुं वर्धमानमिवानलम्

अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः

अभ्यवर्षञ्शरव्रातैः कुन्तीपुत्रं धनंजयम्

तेषामस्त्राणि सर्वेषामुत्तमास्त्रविदां वरः

कदर्थीकृत्य राजेन्द्र शरवर्षैरवाकिरत्

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य लघुहस्तो धनंजयः

सर्वानविध्यन्निशितैर्दशभिर्दशभिः शरैः

उद्धूता रजसो वृष्टिः शरवृष्टिस्तथैव च

तमश्च घोरं शब्दश्च तदा समभवन्महान्

न द्यौर्न भूमिर्न दिशः प्राज्ञायन्त तथा गते

सैन्येन रजसा मूढं सर्वमन्धमिवाभवत्

नैव ते न वयं राजन्प्रज्ञासिष्म परस्परम्

उद्देशेन हि तेन स्म समयुध्यन्त पार्थिवाः

विरथा रथिनो राजन्समासाद्य परस्परम्

केशेषु समसज्जन्त कवचेषु भुजेषु च

हताश्वा हतसूताश्च निश्चेष्टा रथिनस्तदा

जीवन्त इव तत्र स्म व्यदृश्यन्त भयार्दिताः

हतान्गजान्समाश्लिष्य पर्वतानिव वाजिनः

गतसत्त्वा व्यदृश्यन्त तथैव सह सादिभिः

ततस्त्वभ्यवसृत्यैव संग्रामादुत्तरां दिशम्

अतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूम इव पावकः

तमाजिशीर्षादेकान्तमपक्रान्तं निशाम्य तु

समकम्पन्त सैन्यानि पाण्डवानां विशां पते

भ्राजमानं श्रिया युक्तं ज्वलन्तमिव तेजसा

द्रोणं दृष्ट्वारयस्त्रेसुश्चेलुर्मम्लुश्च मारिष

आह्वयन्तं परानीकं प्रभिन्नमिव वारणम्

नैनं शशंसिरे जेतुं दानवा वासवं यथा

केचिदासन्निरुत्साहाः केचित्क्रुद्धा मनस्विनः

विस्मिताश्चाभवन्केचित्केचिदासन्नमर्षिताः

हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिंषन्नराधिपाः

अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्छिताः

व्याक्षिपन्नायुधानन्ये ममृदुश्चापरे भुजान्

अन्ये चान्वपतन्द्रोणं त्यक्तात्मानो महौजसः

पाञ्चालास्तु विशेषेण द्रोणसायकपीडिताः

समसज्जन्त राजेन्द्र समरे भृशवेदनाः

ततो विराटद्रुपदौ द्रोणं प्रतिययू रणे

तथा चरन्तं संग्रामे भृशं समरदुर्जयम्

द्रुपदस्य ततः पौत्रास्त्रय एव विशां पते

चेदयश्च महेष्वासा द्रोणमेवाभ्ययुर्युधि