Drona Parva, Adhyaya 131

प्रायोपविष्टे तु हते पुत्रे सात्यकिना ततः

सोमदत्तो भृशं क्रुद्धः सात्यकिं वाक्यमब्रवीत्

क्षत्रधर्मः पुरा दृष्टो यस्तु देवैर्महात्मभिः

तं त्वं सात्वत संत्यज्य दस्युधर्मे कथं रतः

पराङ्मुखाय दीनाय न्यस्तशस्त्राय याचते

क्षत्रधर्मरतः प्राज्ञः कथं नु प्रहरेद्रणे

द्वावेव किल वृष्णीनां तत्र ख्यातौ महारथौ

प्रद्युम्नश्च महाबाहुस्त्वं चैव युधि सात्वत

कथं प्रायोपविष्टाय पार्थेन छिन्नबाहवे

नृशंसं पतनीयं च तादृशं कृतवानसि

शपे सात्वत पुत्राभ्यामिष्टेन सुकृतेन च

अनतीतामिमां रात्रिं यदि त्वां वीरमानिनम्

अरक्ष्यमाणं पार्थेन जिष्णुना ससुतानुजम्

न हन्यां निरये घोरे पतेयं वृष्णिपांसन

एवमुक्त्वा सुसंक्रुद्धः सोमदत्तो महाबलः

दध्मौ शङ्खं च तारेण सिंहनादं ननाद च

ततः कमलपत्राक्षः सिंहदंष्ट्रो महाबलः

सात्वतो भृशसंक्रुद्धः सोमदत्तमथाब्रवीत्

हतो भूरिश्रवा वीरस्तव पुत्रो महारथः

शलश्चैव तथा राजन्भ्रातृव्यसनकर्शितः

त्वां चाप्यद्य वधिष्यामि सपुत्रपशुबान्धवम्

तिष्ठेदानीं रणे यत्तः कौरवोऽसि विशेषतः

यस्मिन्दानं दमः शौचमहिंसा ह्रीर्धृतिः क्षमा

अनपायीनि सर्वाणि नित्यं राज्ञि युधिष्ठिरे

मृदङ्गकेतोस्तस्य त्वं तेजसा निहतः पुरा

सकर्णसौबलः संख्ये विनाशं समुपेष्यसि

शपेऽहं कृष्णचरणैरिष्टापूर्तेन चैव ह

यदि त्वां ससुतं पापं न हन्यां युधि रोषितः

अपयास्यसि चेत्त्यक्त्वा ततो मुक्तो भविष्यसि

एवमाभाष्य चान्योन्यं क्रोधसंरक्तलोचनौ

प्रवृत्तौ शरसंपातं कर्तुं पुरुषसत्तमौ

ततो गजसहस्रेण रथानामयुतेन च

दुर्योधनः सोमदत्तं परिवार्य व्यवस्थितः

शकुनिश्च सुसंक्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतां वरः

पुत्रपौत्रैः परिवृतो भ्रातृभिश्चेन्द्रविक्रमैः

स्यालस्तव महाबाहुर्वज्रसंहननो युवा

साग्रं शतसहस्रं तु हयानां तस्य धीमतः

सोमदत्तं महेष्वासं समन्तात्पर्यरक्षत

रक्ष्यमाणश्च बलिभिश्छादयामास सात्यकिम्

तं छाद्यमानं विशिखैर्दृष्ट्वा संनतपर्वभिः

धृष्टद्युम्नोऽभ्ययात्क्रुद्धः प्रगृह्य महतीं चमूम्

चण्डवाताभिसृष्टानामुदधीनामिव स्वनः

आसीद्राजन्बलौघानामन्योन्यमभिनिघ्नताम्

विव्याध सोमदत्तस्तु सात्वतं नवभिः शरैः

सात्यकिर्दशभिश्चैनमवधीत्कुरुपुंगवम्

सोऽतिविद्धो बलवता समरे दृढधन्वना

रथोपस्थं समासाद्य मुमोह गतचेतनः

तं विमूढं समालक्ष्य सारथिस्त्वरयान्वितः

अपोवाह रणाद्वीरं सोमदत्तं महारथम्

तं विसंज्ञं समालोक्य युयुधानशरार्दितम्

द्रौणिरभ्यद्रवत्क्रुद्धः सात्वतं रणमूर्धनि

तमापतन्तं संप्रेक्ष्य शैनेयस्य रथं प्रति

भैमसेनिः सुसंक्रुद्धः प्रत्यमित्रमवारयत्

कार्ष्णायसमयं घोरमृक्षचर्मावृतं महत्

युक्तं गजनिभैर्वाहैर्न हयैर्नापि वा गजैः

विक्षिप्तमष्टचक्रेण विवृताक्षेण कूजता

ध्वजेनोच्छ्रिततुण्डेन गृध्रराजेन राजता

लोहितार्द्रपताकं तमन्त्रमालाविभूषितम्

अष्टचक्रसमायुक्तमास्थाय विपुलं रथम्

शूलमुद्गरधारिण्या शैलपादपहस्तया

रक्षसां घोररूपाणामक्षौहिण्या समावृतः

तमुद्यतमहाचापं निशाम्य व्यथिता नृपाः

युगान्तकालसमये दण्डहस्तमिवान्तकम्