Drona Parva, Adhyaya 118

स बाहुरपतद्भूमौ सखड्गः सशुभाङ्गदः

आदधज्जीवलोकस्य दुःखमुत्तममुत्तमः

प्रहरिष्यन्हृतो बाहुरदृश्येन किरीटिना

वेगेनाभ्यपतद्भूमौ पञ्चास्य इव पन्नगः

स मोघं कृतमात्मानं दृष्ट्वा पार्थेन कौरवः

उत्सृज्य सात्यकिं क्रोधाद्गर्हयामास पाण्डवम्

नृशंसं बत कौन्तेय कर्मेदं कृतवानसि

अपश्यतो विषक्तस्य यन्मे बाहुमचिच्छिदः

किं नु वक्ष्यसि राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्

किं कुर्वाणो मया संख्ये हतो भूरिश्रवा इति

इदमिन्द्रेण ते साक्षादुपदिष्टं महात्मना

अस्त्रं रुद्रेण वा पार्थ द्रोणेनाथ कृपेण वा

ननु नाम स्वधर्मज्ञस्त्वं लोकेऽभ्यधिकः परैः

अयुध्यमानस्य कथं रणे प्रहृतवानसि

न प्रमत्ताय भीताय विरथाय प्रयाचते

व्यसने वर्तमानाय प्रहरन्ति मनस्विनः

इदं तु नीचाचरितमसत्पुरुषसेवितम्

कथमाचरितं पार्थ त्वया कर्म सुदुष्करम्

आर्येण सुकरं ह्याहुरार्यकर्म धनंजय

अनार्यकर्म त्वार्येण सुदुष्करतरं भुवि

येषु येषु नरः पार्थ यत्र यत्र च वर्तते

आशु तच्छीलतामेति तदिदं त्वयि दृश्यते

कथं हि राजवंश्यस्त्वं कौरवेयो विशेषतः

क्षत्रधर्मादपक्रान्तः सुवृत्तश्चरितव्रतः

इदं तु यदतिक्षुद्रं वार्ष्णेयार्थे कृतं त्वया

वासुदेवमतं नूनं नैतत्त्वय्युपपद्यते

को हि नाम प्रमत्ताय परेण सह युध्यते

ईदृशं व्यसनं दद्याद्यो न कृष्णसखो भवेत्

व्रात्याः संश्लिष्टकर्माणः प्रकृत्यैव विगर्हिताः

वृष्ण्यन्धकाः कथं पार्थ प्रमाणं भवता कृताः

एवमुक्त्वा महाबाहुर्यूपकेतुर्महायशाः

युयुधानं परित्यज्य रणे प्रायमुपाविशत्

शरानास्तीर्य सव्येन पाणिना पुण्यलक्षणः

यियासुर्ब्रह्मलोकाय प्राणान्प्राणेष्वथाजुहोत्

सूर्ये चक्षुः समाधाय प्रसन्नं सलिले मनः

ध्यायन्महोपनिषदं योगयुक्तोऽभवन्मुनिः

ततः स सर्वसेनायां जनः कृष्णधनंजयौ

गर्हयामास तं चापि शशंस पुरुषर्षभम्

निन्द्यमानौ तथा कृष्णौ नोचतुः किंचिदप्रियम्

प्रशस्यमानश्च तथा नाहृष्यद्यूपकेतनः

तांस्तथा वादिनो राजन्पुत्रांस्तव धनंजयः

अमृष्यमाणो मनसा तेषां तस्य च भाषितम्

असंक्रुद्धमना वाचा स्मारयन्निव भारत

उवाच पाण्डुतनयः साक्षेपमिव फल्गुनः

मम सर्वेऽपि राजानो जानन्त्येतन्महाव्रतम्

न शक्यो मामको हन्तुं यो मे स्याद्बाणगोचरे

यूपकेतो समीक्ष्य त्वं न मां गर्हितुमर्हसि

न हि धर्ममविज्ञाय युक्तं गर्हयितुं परम्

आत्तशस्त्रस्य हि रणे वृष्णिवीरं जिघांसतः

यदहं बाहुमच्छैत्सं न स धर्मो विगर्हितः

न्यस्तशस्त्रस्य बालस्य विरथस्य विवर्मणः

अभिमन्योर्वधं तात धार्मिकः को न पूजयेत्

एवमुक्तस्तु पार्थेन शिरसा भूमिमस्पृशत्

पाणिना चैव सव्येन प्राहिणोदस्य दक्षिणम्

एतत्पार्थस्य तु वचस्ततः श्रुत्वा महाद्युतिः

यूपकेतुर्महाराज तूष्णीमासीदवाङ्मुखः

या प्रीतिर्धर्मराजे मे भीमे च वदतां वरे

नकुले सहदेवे च सा मे त्वयि शलाग्रज

मया तु समनुज्ञातः कृष्णेन च महात्मना

गच्छ पुण्यकृताँल्लोकाञ्शिबिरौशीनरो यथा