Drona Parva, Adhyaya 50

तस्मिन्नहनि निर्वृत्ते घोरे प्राणभृतां क्षये

आदित्येऽस्तंगते श्रीमान्संध्याकाल उपस्थिते

व्यपयातेषु सैन्येषु वासाय भरतर्षभ

हत्वा संशप्तकव्रातान्दिव्यैरस्त्रैः कपिध्वजः

प्रायात्स्वशिबिरं जिष्णुर्जैत्रमास्थाय तं रथम्

गच्छन्नेव च गोविन्दं सन्नकण्ठोऽभ्यभाषत

किं नु मे हृदयं त्रस्तं वाक्यं सज्जति केशव

स्पन्दन्ति चाप्यनिष्टानि गात्रं सीदति चाच्युत

अनिष्टं चैव मे श्लिष्टं हृदयान्नापसर्पति

भुवि यद्दिक्षु चाप्युग्रा उत्पातास्त्रासयन्ति माम्

बहुप्रकारा दृश्यन्ते सर्व एवाघशंसिनः

अपि स्वस्ति भवेद्राज्ञः सामात्यस्य गुरोर्मम

व्यक्तं शिवं तव भ्रातुः सामात्यस्य भविष्यति

मा शुचः किंचिदेवान्यत्तत्रानिष्टं भविष्यति

ततः संध्यामुपास्यैव वीरौ वीरावसादने

कथयन्तौ रणे वृत्तं प्रयातौ रथमास्थितौ

ततः स्वशिबिरं प्राप्तौ हतानन्दं हतत्विषम्

वासुदेवोऽर्जुनश्चैव कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

ध्वस्ताकारं समालक्ष्य शिबिरं परवीरहा

बीभत्सुरब्रवीत्कृष्णमस्वस्थहृदयस्ततः

नाद्य नन्दन्ति तूर्याणि मङ्गल्यानि जनार्दन

मिश्रा दुन्दुभिनिर्घोषैः शङ्खाश्चाडम्बरैः सह

वीणा वा नाद्य वाद्यन्ते शम्यातालस्वनैः सह

मङ्गल्यानि च गीतानि न गायन्ति पठन्ति च

स्तुतियुक्तानि रम्याणि ममानीकेषु बन्दिनः

योधाश्चापि हि मां दृष्ट्वा निवर्तन्ते ह्यधोमुखाः

कर्माणि च यथापूर्वं कृत्वा नाभिवदन्ति माम्

अपि स्वस्ति भवेदद्य भ्रातृभ्यो मम माधव

न हि शुध्यति मे भावो दृष्ट्वा स्वजनमाकुलम्

अपि पाञ्चालराजस्य विराटस्य च मानद

सर्वेषां चैव योधानां सामग्र्यं स्यान्ममाच्युत

न च मामद्य सौभद्रः प्रहृष्टो भ्रातृभिः सह

रणादायान्तमुचितं प्रत्युद्याति हसन्निव

एवं संकथयन्तौ तौ प्रविष्टौ शिबिरं स्वकम्

ददृशाते भृशास्वस्थान्पाण्डवान्नष्टचेतसः

दृष्ट्वा भ्रातॄंश्च पुत्रांश्च विमना वानरध्वजः

अपश्यंश्चैव सौभद्रमिदं वचनमब्रवीत्

मुखवर्णोऽप्रसन्नो वः सर्वेषामेव लक्ष्यते

न चाभिमन्युं पश्यामि न च मां प्रतिनन्दथ

मया श्रुतश्च द्रोणेन चक्रव्यूहो विनिर्मितः

न च वस्तस्य भेत्तास्ति ऋते सौभद्रमाहवे

न चोपदिष्टस्तस्यासीन्मयानीकविनिर्गमः

कच्चिन्न बालो युष्माभिः परानीकं प्रवेशितः

भित्त्वानीकं महेष्वासः परेषां बहुशो युधि

कच्चिन्न निहतः शेते सौभद्रः परवीरहा

लोहिताक्षं महाबाहुं जातं सिंहमिवाद्रिषु

उपेन्द्रसदृशं ब्रूत कथमायोधने हतः

सुकुमारं महेष्वासं वासवस्यात्मजात्मजम्

सदा मम प्रियं ब्रूत कथमायोधने हतः

वार्ष्णेयीदयितं शूरं मया सततलालितम्

अम्बायाश्च प्रियं नित्यं कोऽवधीत्कालचोदितः

सदृशो वृष्णिसिंहस्य केशवस्य महात्मनः

विक्रमश्रुतमाहात्म्यैः कथमायोधने हतः

सुभद्रायाः प्रियं नित्यं द्रौपद्याः केशवस्य च

यदि पुत्रं न पश्यामि यास्यामि यमसादनम्

मृदुकुञ्चितकेशान्तं बालं बालमृगेक्षणम्

मत्तद्विरदविक्रान्तं शालपोतमिवोद्गतम्

स्मिताभिभाषिणं दान्तं गुरुवाक्यकरं सदा

बाल्येऽप्यबालकर्माणं प्रियवाक्यममत्सरम्

महोत्साहं महाबाहुं दीर्घराजीवलोचनम्

भक्तानुकम्पिनं दान्तं न च नीचानुसारिणम्